Diferencies ente revisiones de «Yangon»

6762 bytes amestaos ,  hai 8 años
ensin resume d'edición
[[Archivu:Myanmar.png|thumb|180px| Neste mapa Yangôn aparez como ''Rangoon''.]]
'''Yangón''' o '''Yangôn''' (nome oficial según les autoridaes birmanes), ye una ciudá de [[Myanmar|Birmania]], antigua capital del país hasta [[2005]], añu nel que foi sustituyida por [[Naipyidó]]. La so población aproximao ye de 4.344.100 habitantes (2003). La ciudá atópase nes veres del ríu Yangon, cerca del [[golfu de Martaban]].
'''Yangón''' o '''Yangôn''' (nome oficial según les autoridaes birmanes), tamién conocida como '''Rangún''' o '''Rangón''', ye una ciudá de [[Myanmar|Birmania]], antigua capital del país hasta [[2005]], añu nel que foi sustituyida por [[Naipyidó]]. La so población aproximao ye de 4.344.100 habitantes (2003). La ciudá atópase nes veres del ríu Yangon, cerca del [[golfu de Martaban]].
 
El términu Yangón provien de les pallabres birmanes ''yan y koun'' que signifiquen “ciudá ensin enemigos”.<br /><br />
 
En comparanza con otres ciudaes importantes del sudeste [[Asia|asiáticu]], Yangón nun ta bien desarrollada anque esiste una puxanza na construcción debíu, sobremanera, a la influencia de la inversión privada, principalmente de la que vien de [[Singapur]] y [[China]]. Nel centru la ciudá y na área metropolitana se reconstruyeron y remocicaron numberosos pisos y centros comerciales (conocíos como ''taik''). Yangón tien el mayor númberu d'edificios coloniales de la zona ente los que destaquen les oficines del gobiernu, la Corte Suprema, el Conceyu o l'Hospital Xeneral, toos ellos restauraos o en procesu de restauración. Los barrios periféricos como Thaketa o les "nueves ciudaes" (''myo-thit'') son árees probes con un marcáu de calter suburbial.
En comparanza con otres ciudaes importantes del sudeste [[Asia|asiáticu]], Yangón nun ta bien desarrollada anque esiste una puxanza na construcción debíu, sobremanera, a la influencia de la inversión privada, principalmente de la que vien de [[Singapur]] y [[China]]. Nel centru la ciudá y na área metropolitana se reconstruyeron y remocicaron numberosos pisos y centros comerciales (conocíos como ''taik''). Yangón tien el mayor númberu d'edificios coloniales de la zona ente los que destaquen les oficines del gobiernu, la Corte Suprema, el Conceyu o l'Hospital Xeneral, toos ellos restauraos o en procesu de restauración. Los barrios periféricos como Thaketa o les "nueves ciudaes" (''myo-thit'') son árees probes con un marcáu de calter suburbial.<br />
<br />
 
==Hestoria==
Yangón foi fundada col nome de ''Dagon'' nos años 500 polos [[Etnia mon|mon]]. Nesa dómina, los mon apoderaben les partes baxes de l'actual Birmania. Dagon nun yera más qu'una pequena villa de pescadores, centrada al rodiu de la pagoda [[Shwedagon]]. En [[1753]], el rei [[Alaungpaya]] conquistó la baxa Birmania y renomó Dagon como Yangón. La ciudá foi destruyida por una quema en [[1841]] y sufrió graves daños demientres la segunda guerra anglu-birmana de [[1852]].
[[Archivu:RangoonStreetView.jpg|thumb|200px|Cai de Yangón dañada na Segunda Guerra Mundial.]]
L'[[Imperiu Británicu]] tomó la ciudá esi mesmu añu y tresformala nun enclave destacáu tantu política como económicamente. Camudó'l so nome al de ''Rangon''. Los británicos introduxeron el sistema educativu occidental y construyeron numberoses escueles relixoses pa la enseñanza del [[inglés]]. Les principales industries demientres el periodu colonial fueron l'arroz y la madera, anque tamién tuvieron importancia otres como l'algodón, les piedres precioses o'l marfil. A principios de los años [[1900]], Rangon tenía unos servicios públicos ya infraestructures similares a les de [[Londres]].
 
La ciudá sufrió fuertes daños demientres el [[terremotu]] y el [[tsunami]] asocedíos en [[1930]]; tamién careció graves estroces demientres la [[Segunda Guerra Mundial]]. Tres la guerra siguió siendo la capital del país. En [[1989]] afíxose la forma llocal Yangon del topónimu como oficial. Esti cambéu ye un tanto revesosu pues la xunta militar que la realizó nun ta llexítimamente reconocida por dellos gobiernos. Los [[Estaos Xuníos]], por casu, siguen utilizando'l nome de ''Rangoon'' pa referise a la ciudá. Tamién se camudaron los nomes de les ciudaes al birmanu anque munchos paisanos siguen usando los nomes n'inglés.
 
En [[1996]], pa protexer dellos edificios coloniales so xurisdicción gubernamental, el gobiernu realizó una llista de los edificios a caltener.
 
El [[6 de payares]] de [[2005]], la xunta militar entamó a treslladar les sos dependencies hacia la moderna ciudá de [[Naipyidó]]. Les razones d'esti cambéu nun tán bien clares anque se cree que'l réxime treslladose hacia l'interior pa tener una meyor posición estratéxica ante una posible invasión. Yangón perdió la capitalidá del país.<br />
<br />
==Alministración==
[[Archivu:01-yangon-ayuntamiento-d01.jpg|thumb|240px|La Casa'l Conceyu.]]
Yangón ta alministrada pol Comité de Desarrollu de la ciudá, que coordina tamién los planes urbanísticos. Ta estremada en cuatro distritoa que tienen en total 32 conceyos. Cada conceyu ta alministráu por un comité que tien capacidá de decisión sobre les meyores de la ciudá y les infraestructures.<br />
<br />
==Clima==
El clima ye ecuatorial y [[Monzón|monzónicu]].<br />
{| {{tablaguapa}} align="center"
|+ <big>'''Clima de Yangôn
|- style="background:#efefef;"
! !! xin !! feb !! mar !! abr !! may !! xun !! xun !! ago !! set !! och !! pay !! avi !! ''TOTAL''
|-
| Temp. másima (°C)||31||34||36||37||33||30||29||29||30||31||31||31||''32''
|-
| Temp. mínima (°C)||18||19||21||24||25||25||24||24||24||25||22||19||''22''
|-
| Lluvies (mm) ||3||5||8||51||307||480||582||528||394||180||69||3||''2610''
|}
<br />
==Cultura==
[[Archivu:Shwedagon-Pagode.jpg|thumb|220px|La pagoda de Shwedagon]]
La llingua vernácula de Yangón ye'l [[birmanu]]. Los habitantes de más edá y con un nivel educativu alto falen tamién l'[[inglés]].
 
Na ciudá atópase la universidá más antigua de [[Birmania]]: la Universidá de Yangón. Afiliada nun principiu a la Universidá de [[Calcuta]], en [[1920]] instituyóse como centru d'educación superior independiente. Dos de los institutos de melecina del país atópanse en Yangón.<br />
===Llugares culturales===
* '''[[Shwedagon]]''': complexu relixosu nel que destaca la pagoda Shwedagon.
* '''Pagoda Sule''': de forma octogonal y con cúpula dorada.
* '''Catedral de Santa María''': catedral católica construyida en [[1895]].
* '''Pagoda Chaukhtatgyi''': nel so interior alcuéntrase una imaxe xigante de [[Buda]].
* '''Pagoda Ngahtatgyi''': asitiada nel interior del monesteriu Ashay Tawya Kyaung contien otra colosal estatua de Buda conocida como'l ''Buda de los cinco pisos''.
* '''Pagoda Botahtaung''': reconstruyida por completu a la fin de la Segunda Guerra Mundial.
 
==Tresporte==
Tolos vuelos internacionales aterricen nel Aeropuertu Internacional de Yangón, que ta alcontráu a unos 19 kilómetros del conceyu de Yangón. Los autobuses tán atarraquitaos con vieyos conmutadores. Un arcaicu ferrocarril estiéndese per Birmania. Los coches, anque caros, convirtiéronse n'habituales nes cais de Yangón provocando una mayor conxestión nel tráficu. El gobiernu establez restricciones na importación de coches. Como resultancia, el mercáu negru ye la primer fonte d'importación de coches (suelen venir de [[Tailandia]] o de [[China]]). Amás, por cuenta de que'l gobiernu raciona la gasolina, la mayoría de los coches usa gasolina procedente del gobiernu o del mercáu negru indistintamente.
 
 
 
[[af:Yangon]]
[[am:ያንጎን]]
[[ar:يانغون]]
[[be:Горад Янгон]]
[[bg:Янгон]]
[[bn:ইয়াংগুন]]
[[bo:ཡང་ཀོང་།]]
[[br:Yangon]]
[[bs:Rangoon]]
[[ca:Yangon]]
[[cs:Rangún]]
[[cv:Янгон]]
[[da:Rangoon]]
[[de:Rangun]]
[[el:Γιανγκόν]]
[[en:Yangon]]
[[es:Rangún]]
[[eo:Jangono]]
[[et:Yangon]]
[[eu:Yangon]]
[[ext:Yangon]]
[[fa:یانگون]]
[[fi:Yangon]]
[[fr:Rangoun]]
[[frp:Rangoun]]
[[fy:Yangon (stêd)]]
[[gl:Yangon]]
[[hak:Ngióng-kông]]
[[he:יאנגון]]
[[hi:यांगून]]
[[hif:Yangon]]
[[hr:Yangon]]
[[ht:Yangon]]
[[hu:Rangun]]
[[hy:Յանգոն (Ռանգուն)]]
[[id:Yangon]]
[[io:Rangoon]]
[[is:Jangún]]
[[it:Yangon]]
[[ja:ヤンゴン]]
[[kk:Янгон]]
[[ko:양곤]]
[[la:Yangon]]
[[lb:Rangun]]
[[lt:Rangūnas]]
[[lv:Jangona]]
[[mk:Јангон]]
[[ml:യംഗോൺ]]
[[mr:यांगून]]
[[ms:Yangon]]
[[my:ရန်ကုန်မြို့]]
[[nds:Yangon]]
[[ne:रङ्गुन]]
[[nl:Rangoon (stad)]]
[[nn:Yangon]]
[[no:Yangôn]]
[[oc:Rangon]]
[[pl:Rangun]]
[[pnb:رنگون]]
[[pt:Yangon]]
[[ro:Yangon]]
[[ru:Янгон]]
[[sc:Rangoon]]
[[scn:Rangoon]]
[[sco:Yangon]]
[[sh:Yangon]]
[[simple:Yangon]]
[[sk:Rangún]]
[[sr:Рангун]]
[[sv:Rangoon]]
[[sw:Yangon]]
[[ta:யங்கோன்]]
[[th:ย่างกุ้ง]]
[[tk:Ýangon]]
[[tl:Yangon]]
[[tr:Yangon]]
[[udm:Янгон]]
[[ug:Ran'gon]]
[[uk:Янгон]]
[[ur:رنگون]]
[[vi:Yangon]]
[[war:Yangon]]
[[zh:仰光]]
[[zh-yue:仰光]]
280

ediciones