Diferencies ente revisiones de «Laos»

4403 bytes amestaos ,  hai 5 años
ensin resume d'edición
{{editándose}}
{{Infobox_País | nome_oficial = ສາທາລະນະລັດປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ<br />''Sathalanalat Pasathipatai Pasason Lao''<br />República Democrática Popular de Laos
| nome_común = Laos
| llendes = 5.083 [[quilómetru|km]]
| costes = 0 km
| población = 56.924803.000699 hab ([[20052014]])
| población_puestu = 103104
| población_densidá = 25
| PIB = US$ 1320.964780 millones
| PIB_añu = 20062013
| PIB_puestu = 129132
| PIB_per_cápita = US$ 23.304100 (20062013)
| moneda = [[Kip]] (<code>[[ISO 4217|LAK]]</code>)
| xentiliciu = laosianu, -a, -o
}}
 
La'''Laos''' (en [[laosianu]] ສາທາລະນະລັດ ປະຊາທິປະໄຕ ປະຊາຊົນລາວ, pronunciáu ''Sathalanalat Paxathipatai Paxaxon Lao''), oficialmente '''República Democrática Popular de Laos''', ye un país condel [[gobiernu]]sureste d'[[comunismu|comunistaAsia]]. ensin salidaLlenda al marnorte dely sudeste asiáticu. Llendanoreste con [[MyanmarBirmania]] aly noroeste; colala [[República Popular China]] al norte;, con [[Vietnam]] al este;, con [[Camboya]] al sur y con [[ThailandiaTailandia]] al oeste. Tien una estensión de 236.800 km&sup2; y una población estimada (xunetu de [[2014]]) de 6.803.699 habitantes<ref>[https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/la.html Laos nel ''The World Factbook'' de la [[Central Intelligence Agency|CIA]]]</ref>.
 
Laos ocupaba, en 2013, el puestu 138 del mundu nel ránking del índice del desarrollu humanu<ref>[http://hdr.undp.org/sites/default/files/reports/14/hdr2013_en_complete.pdf Informe sobro'l desarrollu humanu [[2013]] de les [[Naciones Xuníes]] (n'inglés)]</ref>.Un terciu de la so población vive perbaxu del nivel de la probitú, esto ye, con menos d'un [[dólar estaunidense|dólar]] y 25 [[centavu|centavos]] al día, y ye'l vixésimu quintu país del mundu con más xente pasando fame acordies al Global Hunger Index<ref>[http://www.ifpri.org/sites/default/files/publications/ghi13.pdf Global Hunger Index 2013 (n'inglés)]</ref>. El país tamién ocupa un llugar destacáu nos llistaos de países con menor respetu polos derechos humanos, especialmente no que cinca al xenocidiu cometíu escontra la so población d'etnia [[Hmong]].
 
La historia de Laos remóntase hasta'l reinu de Lan Xang, qu'esistió ente los sieglos [[sieglu XIV|XIV]] y [[sieglu XVIII|XVIII]], nel que se partió en trés reinos. En [[1893]] [[Francia]] formó'l protectoráu de Laos a partir de la xuntura d'esos trés reinos: [[reinu de Luang Prabang|Luang Prabang]], [[reinu de Vientiane|Vientiane]] y Champasak. Tres de ser ocupáu polos [[Xapón|xaponeses]] demientres la [[Segunda Guerra Mundial]], el país foi independiente dende qu'estos colaron en [[1945]] hasta que volvió a pasar a dominiu francés. Esti país concedió-y l'autonomía en [[1949]], y en [[1953]] Laos algamó la independencia en 1953 con una monarquía constitucional como forma de gobiernu. El reináu de Sisavang Vong, sicasí, nun foi tranquilu nin duraderu. Poco dempués de la independencia entamó una llarga guerra civil qu'acabó cola xubida al poder del movimientu comunista [[Pathet Lao]] en [[1975]]. De magar Laos ye una república socialista de partíu únicu gobernada por un partíu comunista controláu polos xenerales del exércitu. La República Socialista de Vietnam, y el so exércitu, tienen una influyencia perimportante na política del país.
 
La so capital ye [[Vientiane]], y otres ciudaes importantes son [[Luang Prabang]], [[Savannakhet]] y [[Pakse]]. El so idioma oficial ye'l laosianu. No que cinca a la so composición étnica, ye un país multiétnicu con una mayoría (60%) de población d'etnia [[Lao]], que vive mayormente nes tierres baxes del país. La zona montañosa del país ta poblada por los Hmong, los Mon-Khmer y otros grupos étnicos. La estratexa económica del país básase na xeneración d'ellectricidá d'orixe hidráulicu pa vendé-yla a los sos vecinos, y ta desarrollándose enforma la esplotación de los sos recursos minerales, que fain medrar con fuercia el so productu interior brutu nos caberos años.
 
El país forma parte del Acuerdu de Comerciu Asia-Pacíficu, de l'[[Asociación de Naciones del Sureste Asiáticu]] (ASEAN) y de [[Organización Internacional de la Francofonía|La Francophonie]]. Tamién pertenez, dende'l [[2 de febreru]] de 2013, a la [[Organización Mundial del Comerciu]]<ref>[http://www.wto.org/english/thewto_e/countries_e/lao_e.htm Laos y la so entrada na OMC (n'inglés)]</ref>.
 
==Etimoloxía==
El nome del país en laosianu ye ''Muang Lao'' (ເມືອງລາວ) or ''Pathet Lao'' (ປະເທດລາວ), dos espresiones equivalentes que signifiquen ''el país de los Lao''. Los franceses, que xuntaron los trés reinos Lao separtaos na Indochina Francesa en 1893, diéron-y al país el nome en plural de la etnia dominante. Sicasí, como en [[francés]] la lletra ''s'' al final de la pallabra ye xeneralmente muda, el nome del país pronunciase tamién ''Lao'' nesta llingua.
 
== Historia ==
===Historia antigua===
Los vestixius de la historia de Laos remontan al reinu de [[Lan Xang]], fundáu nel sieglu XIV, que duró hasta'l [[sieglu XVIII]], cuando [[Tailandia|Siam]] invadió y asumió el control de los [[principáu]]s separaos que quedaben. Pa evitar una costosa guerra colos [[Francia|franceses]], el rei de Siam venció-yos a ellos les tierres güei conocíes como Laos, y éstes fueron incorporaes a la [[Indochina Francesa]] en [[1893]].
La presencia humana documentada en Laos remóntase polo menos 46.000 años atrás. En [[2009]] alcontrose na cueva de Tam Pa Ling, al norte del país, el fósil humanu modernu más antiguo atopáu nel sureste asiáticu, una calavera al que se-y atribúi esa datación<ref>http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22908291/ Reseña del artículu que dató'l fósil na base de datos PubMed (n'inglés)</ref>. Les evidencies arqueolóxiques suxeren que, demientres el cuartu mileniu enantes de Cristu, desarrollose nel país una sociedá basada na agricultura. La presencia d'urnes funeraries y diversos complexos d'enterramientu amuesen la presencia d'una sociedá complexa na qu'apaecen los oxetos de bronce alredor del añu 1500 edC y les ferramientes de fierro nel 700 edC. El periodu protohistóricu del país caracterízase pol contactu coles civilizaciones chines ya indies, y dende'l [[sieglu IV]] al [[sieglu VIII|VIII]] les comunidaes humanes asitiaes a la vera'l ríu Mekong entamaron a formar conceyos nomaos muang<ref>http://web.archive.org/web/20110304223831/http://www.tourismlaos.org/web/show_content.php?contID=6 ''Facts on Laos'', resume de la historia del país na páxina web oficial turística del país (guardada nel Internet Machine Wayback Machine). Consultáu'l [[27 d'agostu]] de 2014.</ref>.
 
===La dómina de la colonización francesa===
 
Tres una curtia ocupación [[Xapón|xaponesa]] mientres la [[Segunda Guerra Mundial]], el país declaró la so independencia en [[1945]], pero los franceses reafitaron el so control y namá en [[1950]] Laos llogró una semi-autonomía como un estáu acomuñáu" dientro de la Unión Francesa. Amás, los franceses siguieron teniendo'l control ''de facto'' hasta [[1954]], cuando Laos llogró la [[independencia]] completa como una monarquía constitucional. So una exención especial de la [[Convenciones de Xinebra|Convención de Xinebra]], l'exércitu d'entrenamientu francés siguió sofitando al Exércitu Real de Laos.
 
== Política ==
== Economía ==
== Cultura ==
 
 
==Referencies==
<references />
 
{{asia}}