Diferencies ente revisiones de «Laos»

2808 bytes amestaos ,  hai 6 años
== Historia ==
===Historia antigua===
La presencia humana documentada en Laos remóntase polo menos 46.000 años atrás. En [[2009]] alcontrose na cueva de Tam Pa Ling, al norte del país, el fósil humanu modernu más antiguo atopáu nel sureste asiáticu, una calavera al que se-y atribúi esa datación<ref>http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/22908291/ Reseña del artículu que dató'l fósil na base de datos PubMed (n'inglés)</ref>. Les evidencies arqueolóxiques suxeren que, demientres el cuartuIV mileniu enantes de Cristu, desarrollose nel país una sociedá basada na agricultura. La presencia d'urnes funeraries y diversos complexos d'enterramientu amuesen la presencia d'una sociedá complexa na qu'apaecen los oxetos de bronce alredor del añu 1500 edC y les ferramientes de fierro nel 700 edC. El periodu protohistóricu del país caracterízase pol contactu coles civilizaciones chines ya indies, y dende'l [[sieglu IV]] al [[sieglu VIII|VIII]] les comunidaes humanes asitiaes a la vera'l [[ríu Mekong]] entamaron a formar conceyos nomaos muang<ref>http://web.archive.org/web/20110304223831/http://www.tourismlaos.org/web/show_content.php?contID=6 ''Facts on Laos'', resume de la historia del país na páxina web oficial turística del país (guardada nel Internet Machine Wayback Machine). Consultáu'l [[27 d'agostu]] de 2014.</ref>.
[[Imaxe:Pha_That_Luang,_Vientiane,_Laos.jpg|right|thumb|250px|El Pha That Luang ye'l símbolu nacional de Laos.]]
===El reinu de Lan Xang===
El reinu de Lan Xang (el reinu del millón d'elefantes) foi fundáu nel [[sieglu XVI]] pol príncipe Lao [[Fa Ngum]], que tomó'l control de Vientiane con 10.000 soldaos khmer. Ngum yera'l descendiente d'una llarga dinastía de reis Lao, que'l so fundador fora Khoun Boulom. Ngum convirtió'l [[budismu]] na relixón del so reinu, y dirixó'l so espoxigue. Namái venti años dempués de la so fundación el reinu teníase espardío hacia l'oriente, hasta ocupar tierres de la [[cordelera Annamita]], nel actual Vietnam. Los sos ministros, fartos de la so crueldá, obligáronlu a esiliase a l'actual provincia tailandesa de Nan en [[1373]]<ref>http://web.archive.org/web/20100308201136/http://www.history.com/topics/fa-ngum Biografía de Fa Ngum na web history.com (guardada nel Internet Machine Wayback Machine). Consultáu'l [[27 d'agostu]] de 2014.</ref>, na que morrió. El so mayorazu, [[Oun Heuan]], xubió al tronu col nome de Samsenthai, y reinó 43 años. Demientres el so reináu Lan Xang convirtiose nún prosperu centru comercial. Los bonos tiempos, sicasí, duraron poco, porque dempués de qu'elli morriera, en [[1421]], el reinu entamó un periodu de lluches pol poder que había durar un sieglu.
[[Imaxe:Fa_Ngum-Vtne1.JPG|right|thumb|250px|Estatua de Fa Ngum, fundador del reinu de Lan Xang.]]
En [[1520]] [[Photisarath]] xubió al tronu, y movió la capital, que daquella taba en Luang Prabang, pa Vientiane ante'l peligru d'una invasión birmana. El so fíu [[Settathirat]] xubió al trono tres de la muerte de so pa, en [[1548]], y mandó construyir una estupa (monumentu funerariu budista), el [[Pha That Luang]], que había convertise col tiempu nel símbolu del país. Setthathirat desapaeció nes montañes de la que volvía d'una espedición militar a Camboya, y el reinu entamó una rápida decayencia. Nun había ser hasta [[1637]], cuando [[Sourigna Vongsa]] xubiera al tronu, qu'el reinu recuperara puxu. Tantu, qu'el so reináu ye recordáu como la edá dorada del país. Al morrer ensin heriede el reinu dividiose en trés principaos: Luang Prabang, Vientiane y Champasak. Ente [[1763]] y [[1769]] l'exércitu birmanu atacó'l norte de Laos, anesionándose Luang Prabang. Champasak convirtiose nún protectoráu siamés (tailandés), y tamién Vientiane, una y bones [[Chao Anouvong]] foi xubíu al tronu como un rei vasallu del de Siam. Pesie a ello, promocionó'l renacimientu del arte y la lliteratura laosiana, y ameyoró les relaciones con Luang Prabang. Forciáu pola presión vietnamita rebelose escontra Siam; el fracasu de la so revuelta provocó que Vientiane fora saqueada. Elli foi lleváu presu a [[Bangkok]], onde morrió.
 
===La dómina de la colonización francesa===
 
 
== Política ==