Diferencies ente revisiones de «Cheroqui»

7 bytes desaniciaos ,  hai 6 años
ensin resume d'edición
m
[[Archivu:UKBflag (bordered).png|thumb|right|Bandera de la ''United Keetoowah Band of Cherokee Indians''.]]
 
Los '''chéroqui''' ([[inglés]]: ''Chérokee''; [[Llingua chéroqui|chéroqui]]: ''ah-nin-yv-wi-yá'') son los indíxenes de [[Norteamérica]] qu'habitaben el territoriu actual de los estaos d'[[Alabama]], [[Xeorxa]], [[Kentucky]], [[Carolina del Norte]], [[Carolina del Sur]], [[Tennessee]] y [[Virxinia]] nel sudeste de los [[Estaos Xuníos]] cuando los europeos contautaron con ellos nel [[sieglu XVI]]. Con posterioridá, la mayoría de los chéroquis fueron forzaos a treslladase al Pandu [[Ozark]] ([[Oklahoma]]). Los chéroquis yeren unu de los pueblos que s'arrexuntaben nes "[[Cinco Tribus Civilizaes]]".
 
== Llinguaxe y escritura ==
El términu ''chéroqui'' pue debese n'orixe al términu en llingua chéroqui ''tsalagi'' (pronunciáu ''yá-la-gui'' o ''chá-la-gui''). Ésti pudo ser afechu fonéticamente al dialeutu barranqueñu, por [[Hernando de Soto]] que yera [[Estremadura|estremeñu]]) como ''chálaque'', dempués al [[francés]] como ''chéraqui'', y depués al [[inglés]] como ''chérokee'', volviendo de nuevu al asturianu, al traviés del castellán, como ''chéroqui''.
 
El términu chéroqui ''tsálagi'' ye frutu del intercambiu llingüísticu colos [[choctaw]]. Procede del vocablevocablu choctaw ''chálaki'', que quier dicir "los que viven nos montes" o "los que viven nes cueves". El nome que los chéroquis usaben originalmente pa ellos mesmos ye ''ahniyvwiya'' ("los humanos"); la mayoría de les tribus natives americanes tienen un nome pa sigo mesmes que quier dicir aprosimao esto. Sicasí, los actuales chéroqui llámense a sigo mesmos (''tsálagi'').
 
L'idioma chéroqui ye una llingua iroquesa polisintética y escríbese por medio d'un silabariu inventáu por [[Sequoyah]]. Mientres años munchos falantes qu'emplegaben el chéroqui per [[Internet]] faíenlo trescribiéndolo al alfabetu llatinullatín o usando fontes incompletes pal silabariu. Sicasí, dende la incorporación del silabariu chéroqui a [[Unicode]], la llingua esperimentó una puxanza nel so empléuemplegu na rede, y yá esiste una versión de Wikipedia en llingua chéroqui. Anguaño créese qu'esistió un silabariu más antiguu tresmitíu polos ''ahnikutani'', un cleru antiguu de los chéroqui, y que precedió al silabariu de Sequoyah, el que pudo inspirase nel mesmu pa la so gran xera.
 
== Hestoria ==
13 374

ediciones