Diferencies ente revisiones de «Thunnus thynnus (atún)»

Creada traduciendo la páxina «Thunnus thynnus»
(Creada traduciendo la páxina «Thunnus thynnus»)
 
(Creada traduciendo la páxina «Thunnus thynnus»)
L'atún coloráu atlánticu ye capaz de superar los 400 kilogramos en pesu y algamar hasta 679, y andar a la tema col marlín negru y el marlín azul del Atlánticu. A lo llargo de la hestoria l'atún coloráu foi bien apreciáu como alimentu pa los humanos. El valor nel mercáu yá yera altu dende los tiempos de la [[Grecia]] Antigua y sábese que yá los fenicios comerciaban cola so carne. Más allá del so valor comercial como alimentu, el so gran tamañu, velocidá y fuerza qu'esplega como depredador atraxo l'almiración dende antiguu de pescadores, al igual qu'escritores, deportistes, banqueros y científicos.
 
L'atún coloráu ye amás la base d'una de les pesquerías más codaloses del mundu. Los exemplares de mediu y de gran tamañu tán bien valoraos pol mercáu xaponés, onde se consumen como sushi y sashimi. Esta importancia comercial ta llevando a la especie a la sobrepesca. La Comisión Internacional de Caltenimientu de los Atunes Atlánticos (ICCAT) afirmó n'ochobre de [[2009]] que'l stock d'atún coloráu baxó dramáticamente, hasta'l 72% na mariña atlántica oriental y un 82% na mariña occidental.<ref>{{Plantía:Cita<span class="citation web|url" contenteditable= "false">[http://www.wildlifeextra.com/go/news/bluefin-tuna938.html|título = «Endangered Atlantic bluefin tuna formally recommended for international trade ban|fecha =»]. octubre de 2009|fechaacceso<span class="reference-accessdate">. 17 de octubre de 2009}}</span></span></ref> El [[16 d'ochobre]] de [[2009]] en [[Mónaco]] declárase al atún coloráu en peligru d'estinción. En 2010 los ministros europeos, n'especial el ministru francés d'ecoloxía defendieron que se ponga una llende internacional a les captures.<ref>{{Plantía:Cita<span publicación|autorclass="citation noticia" contenteditable= "false">Jolly, David|título = Europe Leans Toward Bluefin Trade Ban|url = http://www.nytimes.com/2010/02/04/world/europe/04tuna.html|obra = NYTimes.com|fecha = (3 de febrero de 2010}}). </span></ref>La [[Xunión Europea|UE]], quien ye la responsable de la mayor sobrepesca d'atun, depués abstúvose de votar pa protexer la especie del comerciu internacional.<ref name="DJJB">{{Plantía:Cita publicación|url<span class="citation http://www.nytimes.com/2010/03/19/science/earth/19species.html?src=sch&pagewanted=all|títulonoticia" contenteditable="false">Jolly, U.N.David; RejectsBroder, ExportJohn Ban on Atlantic Bluefin Tuna|fecha =M. (18 de marzo de 2010|fechaacceso = 19 de marzo de 2010|first1 = David|last1 = Jolly|first2 = John M).|last2 = Broder|editorial = New York Times}}</span></ref> Dende l'añu 2006 existe un plan de recuperación del atún coloráu nel Mediterráneu Oriental, y esti plan sufrió alteraciones en 2008 y yá ta dando frutos.<ref>[http://docs.google.com/viewer?a=v&q=cache:gmYfS2uASTgJ:www.pesca2.com/encuentro/documentos/np_pesca09032009.pdf+at%C3%BAn+rojo+espa%C3%B1a&hl=es&gl=es&pid=bl&srcid=ADGEEShyPg72mh2pFwCpGMjqZcAwZkCRQhSjq0XUggj9Y3pRKNPb-o9Hpr68bwLA1f5rbxqKaNo3VsTnHItyJgsIysDX-GcwIs7QduoBxdHqvsQscxIEEQKBK7yOJWtpkVDwS7bVRxPa&sig=AHIEtbQvpnIJoexNULY6jON6W_eUtikTSQ documento atún rojo]</ref><ref>[http://sociedad.elpais.com/sociedad/2012/09/23/actualidad/1348422134_753348.html Gran recuperación del atún rojo en solo seis años de control pesquero]</ref>
 
L'atún coloráu captúrase pal mercáu comercial por pescadores profesionales usando téuniques de cercu, pesca con palangre y arpón. Dende 1930 l'atún coloráu foi'l premiu más importante de toles especies que pueden pescar un pescador deportivu, particularmente n'Estaos Xuníos, pero tamién en [[Canadá]], [[España]], [[Francia]] ya [[Italia|Italia.]] N'España ta prohibida la so pesca deportiva, solo captura y suelta con permisos especiales.
 
== Importancia económica y discutiniu ==
Ye un pexe acobiciáu por cuenta de los precios que puede algamar nel mercáu. En [[Xapón]], país onde'l consumu d'atún per cápita ye'l mayor del mundu, lleguen a pagase miles d'euros por un solu exemplar.<ref>{{Plantía:Cita publicación|url<span class="citation noticia" contenteditable="false">[http://www.nytimes.com/2010/03/19/science/earth/19species.html?src=sch&pagewanted=all|título = «Un atún rojo alcanza el récord de 1,3 millones de euros en la lonja de Tokio|fecha»]. = 5 de enero de 2013|fechaacceso = 5 de enero de 2013|editorial = ABCN}}</span></ref> Anguaño delles empreses pésquenlos vivos pa dempués engordalos en xaules n'alta mar. Los músculos qu'impulsen les sos migraciones convirtiéronse nuna delicia gastronómica y una fonte de riqueza pa los pescadores. De resultes, la demanda polos atunes d'aleta azul, por casu, ye tan grande qu'el so preciu alquirió niveles exorbitantes nes últimes décades.
 
Datos recién per parte de la ICCAT afirmen que'l stock d'atún coloráu atópase anguaño nun 57% de la población orixinal, en crecedera desque s'empezara'l programa de regulación de captures. Basándose n'estudios anteriores, grupos ecoloxistes afirmen que'l stock sufrió un amenorgamientu d'hasta'l 80%.
 
== Referencies ==
<div class="listaref" style="list-style-type: decimal; min-height: 587px;">
{{Plantía:Llistaref}}
<references></references></div>
* [http://www.iccat.int/es/ ICCAT.int]
* [http://www.periodistas-es.org/planeta-azul/el-atun-rojo-en-peligro-de-extincion-y-en-el-centro-del-debate L'atún coloráu en peligru d'estinción y nel centru del alderique]
303

ediciones