Diferencies ente revisiones de «Protestantismu»

ensin resume d'edición
|- style="vertical-align: top;"
|}
 
Denominar '''protestantismu''' al movimientu relixosu-políticu-social empecipiáu a principios del [[sieglu XVI]] al envís de reformar la Ilesia católica, y que provocó québrala de la unidá relixosa europea.
 
Un monxu, [[Martín Luteru]], profesor de Teoloxía, encabezó'l movimientu, argumentando que la Ilesia dixebrárase de les enseñances bíbliques de [[Xesús]], nel que se basa'l cristianismu, desafiando l'autoridá del papáu.
 
== Orixe del términu ==
 
El protestantismu o protestante foi impuestu como un llamatu peyorativu p'aquel grupu de 5 príncipes electores y 14 ciudaes imperiales alemanes que s'arriesgaron a espresar la so protesta, o testimoniu públicu d'oxeción, na Dieta d'Espira de 1529, contra l'Edictu de Worms, que proscribía creer y enseñar les doctrines luteranes naquelles localidaes del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu onde entá nun yeren conocíes, pero qu'apurría completa llibertá al cleru pa rebatiles y escorreles naquelles localidaes del imperiu xermánicu en que yá s'enllantaron:
 
El protestantismu tien como pilastra básica de la so fe la Biblia, entendida como Palabra de Dios folgando tola so teoloxía en tres principios xenerales y dos particulares que son esclusivos de la teoloxía reformada (tradicionalmente enunciaos en llatín):
 
* Sola Scriptura: La Biblia ye la única máxima autoridá en temes de fe, moral y conciencia.
* Sola Fide: La fe na obra espiatoria de Xesucristu ye la única necesidá que tien el ser humanu pa salvar la so alma eterna de la condenación.
* Solus Christus: Namái Cristu ye'l que nos da la vida eterna. Nun hai vida eterna ensin él.
* Sola Fide: La fe na obra espiatoria de Xesucristu ye la única necesidá que tien el ser humanu pa salvar la so alma eterna de la condenación.
* Sola Scriptura: La Biblia ye la única máxima autoridá en temes de fe, moral y conciencia.
 
=== Diferencies ente les ilesies protestantes y la [[Ilesia Católica]] ===
 
* Nun se reconoz l'autoridá del sumu pontífiz católicu, el [[papa]], como vicariu de Cristu na Tierra, nin a nengún de los patriarques de la Ilesia Ortodoxa. (1 Corintios 3:11 - porque naide puede poner un fundamentu distintu del que yá ta puestu, que ye Xesucristu.)
 
 
== Historia de la so creación ==
 
Magar Martín Luteru nun foi'l primer propursor de la ilesia protestante, por cuenta de que con anterioridá otros yá amosaben el so desalcuerdu cola doctrina de la Ilesia Católica Romana al nun dexar que toos puedan tener accesu a lleer la Biblia (solo podíen lleela los sacerdotes, papa, etc.); pa Martín Luteru foi más fácil espresar el so desalcuerdu cola Ilesia al poder esponer la so inconformidá pente medies d'escritos que fueron posible distribuyilos masivamente pola creación de la imprenta.
 
 
=== Causes de la Reforma ===
 
La Renacencia científico y lliterario que cola so mentalidá crítica llevó al individuu européu a la dulda suxetiva o oxetiva ya inclusive a la opinión suxetivo y oxetivo contra les enseñances y práctiques de la Ilesia. Foi'l procesu o la confrontación Humanismu vs. Escolasticismu'el que dio les primeres amueses de la fraxilidá de la estructura de la teoloxía escolástica medieval. La Renacencia foi una revaluación integral de tolos postulaos preestablecidos del medievalismu. La falta d'un conteníu espiritual na enseñanza y la presencia de la Ilesia. La forma, la ceremonia y el ritu sagramental esternu predomina sobre lo espiritual, lo interior (Integridá vs. Ceremonialismu y Dogma).
 
 
=== Programa reformador ===
 
Los reformadores nun se consideraben rebalbos nin herexes, sinón fieles cristianos qu'aspiraben a tornar a les doctrines apostóliques y a anovar la ilesia cristiana na práctica y doctrina.
 
 
== Espardimientu ==
 
El protestantismu estendióse principalmente ente les clases urbanes y la nobleza, que podíen lleer y teníen sei d'entender meyor la fe. D'unes ochenta ciudaes imperiales llibres, sesenta y cinco adoptaron la Reforma Protestante o la toleraron. Tamién hubo movimientos revolucionarios ente los llabradores ([[Guerra de los llabradores alemanes]]), qu'entendieron que la doctrina de Luteru los lliberaba de la servidume; el reformador refugó tala interpretación y -a instancies d'él mesmu- estos fueron reprimíos sangrientamente.
 
 
== Referencies ==
 
<references/>
 
== Enllaces esternos ==
 
* [http://www.iee-es.org/ Ilesia Evanxélica Española (formada pola unión de presbiterianos, metodistes y luteranos)]
* [http://www.protestantes.net/Enciclo/iencic.html Enciclopedia del protestantismu n'España] del Centru d'Estudios de la Reforma.
Usuariu anónimu