Diferencies ente revisiones de «Samoa Americana»

ensin resume d'edición
m (correiciones)
| gobiernu = [[Territorio non incorporáu]]
| dirixentes_títulos = [[Xefe del Estáu]]<br />[[Gobernador]]
| dirixentes_nomes = [[Barack Obama]] <br />[[TogiolaLolo Tulafono]]Moliga
| fundación = [[Colonia alministrativa|Dependencia]]
| fundación_fitos = &nbsp;• Fecha
| llendes = 0 [[kilómetro|km]]
| costes = 116 km
| población = 6555.628519 ([[20092010]] est.)
| población_puestu = 202
| población_densidá = 353279
| moneda = [[Dólar de los Estaos Xuníos|Dólar estaunidense]] (<code>[[ISO 4217|USD]]</code>)
| xentiliciu = Samoanu,-na estaunidense/Samoamericanu
| horariu_branu = nun aplica
| cctld = [[.as]]
| código_telefónicu = +1- (684)
| prefixu_radiofónicu = nun tien
| códigu_ISO = 016 / ASM / AS
 
== Historia ==
 
[[Imaxe:German, British, American warships in Apia harbour, Samoa 1899.jpg|thumb|Barcos de guerra alemanes y estaunidenses en Samoa en [[1899]]]]
 
=== Cultura Fa'a ===
 
Los fa'a vivieron nestes islles dende' sieglu XI e.d.C hasta la llegada los europeos. De bayurosa mitoloxía, esti pueblu pensaba que yeren descendientes de los dioses qu'habitaben eses islles na antigüedá<ref>[http://www.samoa.travel/about/a13/History/ Páxina oficial de Turismu Samoa]</ref>. Dáben-y gran importancia a la familia, y'l deber más importante pa un fa'a yera curiar de la de so. Organizábanse en families amplies, que taben gobernaes por un patriarca nomáu ''matai''. Les peculiaridaes relixoses d'esti pueblu politeísta foron desaniciándose cuando los misioneros cristianos xunieron a tolos sos dioses n'ún solu.
 
=== Colonización europea ===
 
Samoa foi descubierta por los esploradores europeos nel [[sieglu XVIII]]. Nesa dómina parez qu'hebo una batalla ente los esploradores franceses y los fa'a na islla de Tutuila, entamada según los samoanos polos occidentales, xente fiero al so modu de ver. A primeros del [[sieglu XIX]] aportaron a les islles unos misioneros rarotonganos y, dempués d'ellos, un grupu de misioneros occidentales dirixíu por John Williams. Esti pastor congregacionalista de la Sociedá Misionera de Londres aportó a la islla na década del 1830, y foi el que llevó oficialmente'l cristianismu na islla. Menos d'un sieglu dempués la ilesia congregacionalista somoana convirtióse na primer ilesia independiente indíxena del Pacíficu Sur.
 
=== Dominiu alemán y estaunidense ===
 
En marzu de [[1889]] una escuadra naval alemana invadió un pueblu de Samoa, estrozando dellos bienes de los Estaos Xuníos nel ataque. Como respuesta trés buques de guerra estaunidenses entraron nel puertu de Samoa col envís d'atacar a los trés buques de guerra alemanes que taban ellí fondeaos. Sicasí, primero que s'entamara la engarrada un furacán hundió tolos barcos, lo qu'obligó a declarar, pola falta de fuerces de combate, un armisticiu obligatoriu. El discutiniu continuó hasta la firma, en [[1899]], d'un tratáu pol que les dos potencies dividiéronse l'archipiélagu. Estaos Xuníos ocupó formalmente lo que-y correspondía -les islles más pequeñes y orientales- al añu siguiente; les que quedaron p'[[Alemaña]] son anguaño l'estáu independiente de [[Samoa]].
 
 
=== Sieglos XX y XXI ===
 
Dempués de la Segunda Guerra Mundial el Departamentu del Interior d'Estaos Xuníos tentó d'aprobar nel Congresu la Llei Orgánica 4500, que pretendía la incorporación del territoriu de Samoa Americana. Gracies a los esfuercios de los xefes samoanos americanos, encabezaos por Tuiasosopo Mariota, la llei nun s'aprobó, y decidió crease una cámara llexislativa llocal, la Fono de Samoa Americana. Amás, el gobernador naval que dirixía l'archipiélagu sustituyose por un gobernador llocal. Asina, magar que oficialmente ye consideráu como un territoriu "non organizáu", una y bones el Congresu estaunidense nun tien aprobada una llei orgánica pal territoriu, la Samoa Americana tien un gobiernu propiu que se rixe acordies con una constitución que ye efectiva dende'l [[1 de xunetu]] de [[1967]].
 
== Xeografía ==
 
[[Imaxe:US -American Samoa.png|thumb|250px|Mapa de la Samoa Americana]]
El territoriu de Samoa Americana inclúi cinco islles permontañoses y dos atolones de coral. La islla mayor ye la de [[Tutuila]], que tien 141,81 km² d'estensión y forma l'archipiélagu de les Tutuila xunto cola islla [[Aunu'u]], de 1,517 km² d'estensión. Más pal este atópense les [[islles Manu'a]] (56,6 km²), que comprende [[Ofu]], [[Olosega]] y [[Ta'u]]. Los dos atolones son el de [[atolón Rose|Rose]], que ye'l puntu más meridional del territorio de los Estaos Xuníos, y la [[islla Swains]], que magar que pertenez alministrativamente al territoriu ye, dende'l puntu de vista xeográficu, parte de l'archipiélagu de Tokelau.
 
== Demografía ==
 
La población estimada de Samoa Americana ye de 55.519 habitantes ([[2010]]), de los que'l 95% viven na islla más grande, [[Tutuila]].
 
El 91.6% de la población ye orixinaria de Samoa y el 2.8% d'[[Asia]]. Hai tamién un 1.1% de blancos, un 4.2% de mestizos y un 0.3% de xente d'otres etnies. El 90.6% de sus habitantes falen en [[Idioma samoanu|samoanu]] (llingua del mesmu grupu que'l hawaianu y otres llingües polinesies), el 2.9% falen [[idioma inglés|inglés]], y el 8.1% falen otres llingües del Pacíficu. El 98.3% de la población ye de relixón cristiana. Nes islles hai 23 escueles primaries y 6 secundaries.
 
== Economía ==
 
[[Imaxe:Fagatogo Dock.jpg|thumb|230px|Puertu de Pago-Pago]]
La principal actividá económica del archipiélagu ye la venceyada al sector primariu (agricultura, pesca del atún) y el turismu.
 
== Tresportes ==
 
Una y bones nes islles nun hai ferrocarril, la única forma de movese dientro les islles ye por carretera. Nel 2007 había 221 km d'autovíes y autopistes nel territoriu.
 
Usuariu anónimu