Abrir el menú principal

Situación xeográficaEditar

La Joyosa ye un conceyu asitiáu a 20 km de Zaragoza que cunta con dos nucleos de población, La Joyosa y Marlofa (antigües dos finques de la baronía).

La situación xeográfica del términu municipal de La Joyosa, nel sector central de la Depresión del Ebro y el so allugamientu respeuto al ríu Ebro, configura'l nucleu urbanu como un mediu rural integráu nel área metropolitana de Zaragoza. Ye'l paisaxe agrario de regadío el que predomina nel conceyu. La güerta col so valor granible, económicu y social, constitúi un ricu heriedu cultural y paisaxista, que se trata de protexer ya integrar na planificación urbanística.

DemografíaEditar

Evolución demográfica
1991 1996 2001 2004 2007 2009 2013
345 363 430 609 828 908 983

HistoriaEditar

La Joyosa, llamada d'antiguo Pinillo, perteneció mientres la Edá Media al Monasteriu de Veruela, pasando nel sieglu XV a ser señoríu secular, hasta 1834, cuando crea'l so Conceyu.

L'orixe y evolución del so topónimu dexa establecer la siguiente enumeración de nomes colos que se conoció a la llocalidá a que nos referimos: mientres la Edá Media llamóse Pinillo y en 1543 entá se denominaba asina. Hai que llegar al sieglu XVI pa topar el nome actual, primeru Joyosa hasta 1646, y a partir d'ende La Joyosa, nome col que se conoció hasta güei.

Antonio Ubieto (1972) identificaba la población de Pinillo con un pobláu sumíu xunto a Torres de Berrellén. Pero Isabel Falcón asegura que pudo comprobar que'l llugar de la Joyosa ye'l mesmu que na Edá Media llamóse Pinillo, según un protocolu del sieglu XV. Esti fechu queda constatáu nel llibru rexistro de Veruela, nel que diz: "El llugar de la Joiosa, llamóse d'antiguo Pinillo, que ta asitiáu na vera de ríu Xalon ente Marran, Torres, Verrellen y Mezlofa.

Según Guitart Aparicio, La Joyosa toma'l nome d'una de les espaes del Cid, anque según dellos historiadores tamién se dio esti nome a les de Roldán, Carlomagno y otros. Como s'esprende de les referencies documentales hestóriques consultaes, La Joyosa foi una población de señoríu mientres tola so hestoria. Primero perteneció al Monasteriu de Veruela y depués, yá nel sieglu XV, pasa a ser señoríu secular hasta dómina contemporánea. Foi la cabeza de la Baronía creada en 1425, a favor de los La Ferrera, dempués perteneció a los Belvis, marqueses de Bélgida y dende 1838 a los López Quílez, integrándose na casa ducal de Medina de les Torres. Con al respeutive de la so evolución alministrativa y les estructures fiscales nes que s'integró, La Joyosa perteneció a la Sienda de Tarazona (1646), Correximientu de Zaragoza (1711-1833) y, partir de 1834 cuenta con conceyu propiu.

Integrar nel partíu xudicial de Zaragoza nel sieglu XIX. No relativo a los sos habitantes y l'evolución demográfica esperimentada pola llocalidá a lo llargo de la hestoria, cabo señalar qu'en 1495, el llugar de La Joyosa (Pinillo) cuntaba con tres fuegos.

En 1543 había tres fuegos entá. Los moriscos poblaron el llugar eleváu númberu hasta que se decretó la so espulsión, qu'afectó a 18 cases, 5 individuos y 90 persones. Tuvieron que trescurrir dos sieglos pa recuperar esa población. Mientres los sieglos XVII y XVII, contabilícense 16 fueos en 1646, 13 vecinos con un total de 17 cases habitaes en 1718, y 17 vecinos en 1776, 13 vecinos en 1722 y en 1787, 43 vecinos en 1797. Yá a mediaos del sieglu XIX había en dichu llugar 26 cases, 21 vecinos y 98 almes.

Política llocalEditar

Últimos alcaldes de La JoyosaEditar

Periodu Alcalde Partíu
1979-1983 Ángel Lasheras Villanueva[1] UCD
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999 Ángel García Santabárbara PSOE
1999-2003
2003-2007
2007-2011
2011-2015 Ildefonso José García Santabárbara[2] PP
2015-2019

Resultaos electoralesEditar

Eleiciones municipales[3]
Partíu 2003 2007 2011 2015
PP - - 3 5
PSOE 5 5 1 4
PAR 2 2 3
Total 7 7 7 9

Fiestes PatronalesEditar

  • Ntra. Sra. la Virxe del Puig, en La Joyosa el 8 de setiembre.
  • Ntra. Sra. la Virxe del Rosariu en Marlofa, la primer fin de selmana d'ochobre

Llugares d'interésEditar

Arte: Palaciu del Barón de La Joyosa.  

Ilesia: Ilesia Parroquial de Marlofa. Ntra. Sra. La Virxe del Rosario.  

Ilesia Parroquial de La Joyosa. Ntra. Sra. del Puig.  

ReferenciesEditar

  1. Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España). «Trenta aniversariu de les primeres eleiciones municipales de la democracia». Archiváu dende l'orixinal, el 6 de marzu de 2014. Consultáu'l 6 de marzu de 2014.
  2. «alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html Alcaldes de tolos conceyos de la provincia de Zaragoza». Heraldo.es. 14 de xunu de 2015. http://www.heraldo.es/noticies/aragon/zaragoza_provincia/2015/06/14/toos_los alcaldes_provincia_zaragoza_366885_1101025.html. 
  3. «Archivo Eleutoral d'Aragón». Consultáu'l 27 de setiembre de 2012.

Ver tamiénEditar