Tan Dun —pinyin: Tán Dùn, 譚盾 (谭盾)— (nacíu en 1957, Si Mao, Hunan Central) ye un compositor de música clásica contemporánea chinu, residente en Nueva York.

Tan DunPicto infobox character.png
Tan Dun.JPG
Llista d'embaxadores de les Naciones Xuníes

Vida
Nacimientu

Changshá18  d'agostu de 1957

[4] (63 años)
Nacionalidá Bandera de la República Popular China República Popular China
Estudios
Estudios Universidá de Columbia
Columbia University School of the Arts (en) Traducir
Llingües chinu
Oficiu
Oficiu compositor, violista d'amor, direutor d'orquesta, compositor de bandas sonoras (es) Traducirmúsicu
Trabayos destacaos The First Emperor (es) Traducir
Marco Polo (es) Traducir
Martial Arts Trilogy (en) Traducir
Premios
Nominaciones
Miembru de Committee of 100 (es) Traducir
Xéneru artísticu Ópera
Instrumentu musical viola de amor (es) Traducir
IMDb nm0241753
tandun.com
Cambiar los datos en Wikidata

Ye conocíu peles bandes sonores de les películes Tigre y dragón, pola que ganó'l premiu Óscar,[5] el premiu Grammy[6] y el premiu Bafta,[7] y por Hero, según pa la música utilizada pa la transimisión de El Día del Mileniu (2000 Today) y la música pa la Ceremonia Inaugural de los Xuegos Olímpicos de Beixín 2008.

Ye 2013, foi nomáu embaxador d'UNESCO.[8]

Primeros años en ChinaEditar

Tan Dun nació na aldega de Simaonae, Changsha na provincia Hunan de China. Cuando yera neñu, taba esteláu pol papel del shimaon del so pueblu, que llevaba a cabu rituales y ceremonies, de cutiu con música fecha con oxetos orgánicos, tales como roques y agua. Sicasí, como un neñu metanes la revolución china cultural, atopó esti tipu de práutiques "retrógrades" mal vistes y foi unviáu a trabayar como plantador d'arroz nuna comuña de gobiernu.

Eso, sicasí, tuvo poco efeutu sobre la so afinidá pola música. Creó'l so propiu grupu musical, formáu polos llabradores de l'aldega tocando tou lo que pudieren, dacuando inclusive cutiendo olles y cazos. Foi a partir d'esti llabradores, qu'empezó a aprender a tocar preseos de cuerda tradicional de China.

La so fuxida de la comuña vieno na forma d'una compañía itinerante patrocinada pol gobiernu de la Ópera de Beixín. Cuando un ferry llenu d'artistes intérpretes naufragó cerca de la comuña, matando a dellos d'ellos, Tan foi contratáu pola compañía y salió de la comuña.

Dende ellí dirixióse a la Conservatoriu Central de Música en Beixín y estudió con músicos como Tōru Takemitsu, qu'influyó fuertemente na so musicalidá y el so sentíu del estilu musical.

Ye ganador d'un premiu Óscar pela banda sonora de Tigre y dragón.

ObresEditar

ÓperesEditar

  • The First Emperor, estrenóse'l 21 d'avientu de 2006 na ciudá de Nueva York, na Metropolitan Opera, qu'encargara la obra, col compositor dirixiendo. El llibretu, obra de Tan y Hai Jin, basar na vida del primer emperador de China, Qin Shi Huang, qu'unificó'l país y construyó una primer versión de la Gran Muralla. La producción correspondió al direutor Zhang Yimou. Plácido Domingo cantó'l rol titular, con Elizabeth Futral como la fía del emperador y Paul Groves como'l músicu Gao Jianli. La ópera reponer nel Metropolitan Opera (de nuevu con Plácido Domingo nel rol titular), dos años más tarde, y tamién se produció na ópera de Karlsruhe, Alemaña.

Bandes sonoresEditar

ReferenciesEditar

  1. Afirmao en: Gemeinsame Normdatei. Data de consulta: 27 abril 2014. Autor: Biblioteca Nacional d'Alemaña.
  2. Afirmao en: SNAC. Identificador SNAC Ark: w6m61whb. Apaez como: Tan Dun. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: inglés.
  3. Afirmao en: Munzinger-Archiv. Identificador Munzinger: 00000024569. Apaez como: Tan Dun. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: alemán.
  4. Afirmao en: Enciclopedia Brockhaus. Identificador de Brockhaus Enzyklopädie en línea: tan-dun. Apaez como: Tan Dun. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: alemán.
  5. (N'inglés.) «The 73rd Academy Awards: 2001.» The Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Consultáu'l 5 de setiembre de 2016.
  6. (N'inglés.) «Past Winners Search.» The Recording Academy. Consultáu'l 5 de setiembre de 2016.
  7. (N'inglés.) «Film: Anthony Asquith Award for Orixinal Film Music in 2001.» British Academy of Film and Television Arts. Consultáu'l 5 de setiembre de 2016.
  8. (N'inglés.) Ficha. UNESCO. Consultáu'l 5 de setiembre de 2016.

BibliografíaEditar

Enllaces esternosEditar