Diferencies ente revisiones de «Calendariu romanu»

ensin resume d'edición
 
L'orixe d'esti calendariu atribúise a dos de los reis llexendarios de la ciudá, [[Rómulu]] y [[Numa Pompiliu]]. Hai nicios claros de qu'esti calendariu foi deriváu a partir d'un [[calendariu llunar]]: les calendes, les nones y los idus parecen derivar, respectivamente, del primer día de cuartu creciente tres la [[Fase llunar|lluna nueva]], del caberu día del [[Fase llunar|cuartu creciente]] y del día de [[lluna enllena]]. Esti sistema nun cuadraba col añu solar, y poro'l calendariu, como todos los [[Calendariu llunisolar|llunisolares]], tenía de ser intercaláu, esto ye, completáu, constantemente pa consiguir mantener les fiestes relixoses y otres actividaes públiques nes son feches adecuaes. Por razones supersticioses los romanos facíen estes intercalaciones nel mes de febreru, inclusu dempués de qu'esti dexara de ser consideráu'l caberu mes del añu.
 
Tres del establecimientu de la [[República Romana|República romana]] los años entamaron a recibir el nome de los [[Cónsul romanu|cónsules]], y el control sobre la intercalación recayó nos [[Pontífice máximu|pontífices]], que delles veces abusaron del so poder allargando los años nos que mandaben los sos aliaos políticos y acortando aquellos nos que'l consuláu taba controláu polos rivales políticos de so. Tres de ganar la so guerra con [[Cneu Pompeyu Magnu|Pompeyu]], Xuliu César usó la so posición como pontífice máximu pa sacar alantre una reforma del calendariu nel [[46 e.C.]]; una reforma que fizo que l'añu del so tercer consuláu durara 446 díes. Con esta reforma, col envís d'evitar interferir coles ceremonies relixoses de Roma, entamaron a intercalase los díes al final de los meses ensin axustar nin les nones nin los idus, inclusu nos meses qu'acabaron teniendo 31 díes. El calendariu xulianu taba previsto que tuviera un únicu día intercaláu extra el 24 de febreru (el día de la ''VI Kal. Mart''. repetíase, y el día añedíu nomábase ''ante diem bis sextum Kalendas Martias'') una vez cada cuatru años, pero tres del asesinatu de César los pontífices interpretaron esta disposición contando inclusivamente y añedieron por error esti día "bisestu" (''bis sextum'') cada trés años. Pa cuadrar el calendariu col tiempu solar Augustu viose obligáu a suspender la intercalación d'esi día demientres una o dos décades. El calendariu resultante siguió siendo llixeramente mayor que l'añu solar. De resultes, nel [[sieglu XVI]] la fecha de la [[Pascua]] taba tan alloñada del [[equinocciu]] de primavera que'l papa [[Gregoriu XIII]] ordenó axustar el calendariu; les sos modificaciones dieron como resultáu'l [[calendariu gregorianu]], l'oficial de la Cristiandá occidental de magar.
 
== Referencies ==