Güerno

llocalidá del conceyu de Carreño

Güerno ye una entidá de población de la parroquia d'Ambás, en Carreño.

Blue globe icon.svgGüerno
Alministración
PaísFlag of Spain.svg España
AutonomíaFlag of Asturias.svg Principáu d'Asturies
Provincia provincia d'Asturies
Conceyu[[Archivu:|20x20px|border|link=|]] Carreño
Parroquia Ambás
Tipu d'entidá asentamientu humanu
Xeografía
Coordenaes 43°31′30″N 5°48′46″O / 43.5250121°N 5.812652°O / 43.5250121; -5.812652Coordenaes: 43°31′30″N 5°48′46″O / 43.5250121°N 5.812652°O / 43.5250121; -5.812652
Güerno alcuéntrase n'Asturies
Güerno
Güerno
Güerno (Asturies)
Demografía
Población 47 hab. (2018)
Porcentaxe ? % d'Ambás
Cambiar los datos en Wikidata

L'INE establez que Güerno ye un llugar de 51 habitantes (26 homes y 25 muyeres). El so códigu de referencia ye 33 014 020200. [1]

Alcuéntrase a una distancia de Candás, capital del conceyu, de 8 km. Tien una altitú máxima de 140 m sobre'l nivel del mar. Pal añu 2001 contaba con 28 viviendes, 22 principales y 6 non principales. [2]

TopónimuEditar

Xosé Lluis García Arias[3] entiende qu'esti topónimu ye un continuador d'un antropónimu:

"Güerno (Cñ), documentáu “in ualle de Orno”."

Sitios d'interésEditar

Antigües escueles de neñes d'Ambás[4]Editar

Fue una iniciativa de los hermanos José y Álvaro Bango León, emigraos en Cuba, que financiaron el proyeutu dende 1909 hasta que finó la construcción, en 1913, momentu cuando José donó la escuela al conceyu.

Ye un edificiu singular n'esti tipu d'edificaciones escolares, porque presenta un solu cuerpu y un únicu llocal d'enseñanza, averáu al cual tá la casa'l mayestru. La fachada ta rematada por un campanariu.

Anguaño ye sée de l'Asociación de Vecinos "Santiago d'Ambás".

Conxuntu d'arquiteutura indiana de Güerno[5]Editar

Esti conxuntu tá compuestu por tres inmuebles nel barriu:

  • Casa Manzaneda, el númberu 12. Ye una construcción (casa principal, corte y panera), de 1888. L'estilu orixinal ye tradicional asturianu, pero fueron amestándose-y tipo de calter indianu. Ún de los sos dueños fue'l diputáu a Cortes en 1937 pol Partíu Republicanu, Carlos Martínez. Pertenez anguaño a M ª Carmen Maribona Martínez, que la heredó d'esti en 1997.
  • Casa Josefina-Antonín, el númberu 13. Construyía xunto a Casa Manzaneda, presenta les mesmes carauterístiques, pero ye de menor tamañu. Yera una casa destinada al alquiler y foi mercada por Josefina Álvarez, porque los pas vivieren ellí dende principios del sieglu XX, a Carlos Martínez en 1975.
  • Casa Bango, el númberu 14. Ye propiedá de Mª Jesús y Mª Josefina Bango García, fíes de José Bango, qu'emigrare a Cuba.

Castru de Güerno[6]Editar

La finca onde s'alcuentra ye'l númberu 1 del barriu. Anguaño, los restos tan cubiertos de vexetación. El castru paez pertenecer a un asentamientu de la Edá del Fierru.

Turruxón de Güerno[7]Editar

Ye un turruxón medieval del que solo se conserven dos parés, los llaos Oeste y Norte, presentando esti últimu delles saeteras. Anguaño, estos restos formen parte d'un tendayu de la Casa Escopeta, númberu 16 del barriu.

Fontes y llavaderosEditar

Dientro la colleición d'esti tipu de construcciones que presenta la parroquia d'Ambás, destaca'l llavaderu de la Reguera[8]. Datáu en 1872. Tien seis piedres de llavar cubiertes por un teyáu a dos agües, un bebederu y una fonte de dos caños. Tamién s'alcuentra nel barriu la fonte El Caleyón[9], de 1897, con una piedra tallada en forma de tiesta lleón enriba'l cañu.

ReferenciesEditar

  1. Nomenclátor del INE, 2011[1]
  2. Nomenclator de la SADEI [2]
  3. Xose Lluis García Arias, "Toponimia Asturiana"[3]
  4. Páxina del Ayuntamientu de Carreño[4]
  5. Páxina del Ayuntamientu de Carreño[5]
  6. Páxina del Ayuntamientu de Carreño[6]
  7. Páxina del Ayuntamientu de Carreño[7]
  8. Páxina del Ayuntamientu de Carreño[8]
  9. Páxina del Ayuntamientu de Carreño[9]