Gaspard Monge

matemáticu francés

Gaspard Monge (9  de mayu de 1746Beaune – 28  de xunetu de 1818París) foi un matemáticu francés, inventor de la xeometría descriptiva.

Gaspard MongePicto infobox character.png
Gaspard monge litho delpech.jpg
French Navy minister (en) Traducir

10 agostu 1792 - 10 abril 1793
Blason École polytechnique.jpg
direutor

1797 - 1798
Michel Vandebergue - Louis-Bernard Guyton de Morveau
Blason École polytechnique.jpg
direutor

1798 - 1800
Louis-Bernard Guyton de Morveau - Louis-Bernard Guyton de Morveau
miembro del Consejo de los Quinientos (es) Traducir

1798 - 1799
Institut d'Égypte (en) Traducir

23 agostu 1798 -
member of the Sénat conservateur (en) Traducir

1799 - 1814
104. presidente

1802 - 1802
René Just Haüy - Jean-Antoine Chaptal
presidente

1806 - 1807
François de Neufchâteau - Bernard de Lacépède (es) Traducir
Par de Francia (es) Traducir

2 xunu 1815 -
Vida
Nacimientu

Beaune[1]9  de mayu de 1746

[2]
Nacionalidá Bandera de Francia Francia
Llingua materna francés
Muerte

París[3]28  de xunetu de 1818

[2] (72 años)
Sepultura Panteón de París (es) Traducir
Cementeriu de Père-Lachaise[4]
Familia
Casáu con Marie-Catherine Monge  (12 xunu 1777 -
Hermanos/es
Estudios
Estudios Escuela Politéunica
Direutor de tesis de Jean-Victor Poncelet
Joseph Diez Gergonne
Llingües falaes castellanu[5]
Oficiu matemáticu, políticu, físicu, profesor universitariu, inxenieru, químicu, Chargé de mission (es) Traducir, Chargé de mission (es) Traducirprofesor
Llugares de trabayu París
Emplegadores Universidá de París
Escuela Politéunica  13 abril 1816)
École Royale du Génie (es) Traducir  (1765 -  1783)
Institut d'Égypte (en) Traducir  (23 agostu 1798 -
Trabayos destacaos Geometrie descriptive (es) Traducir
Premios
Miembru de Société Philomatique de Paris (es) Traducir[8]
Academia Francesa de les Ciencies[9]
Academia Prusiana de les Ciencies[10]
Francmasonería[11]
Club de 1789 (es) Traducir[12]
Accademia delle Scienze di Torino[1]
Serviciu militar
Lluchó en Revolución Francesa
Campañas italianas de las guerras revolucionarias francesas (es) Traducir
Campaña napoleónica en Egipto y Siria (es) Traducir
Signature de Gaspard Monge.svg
Cambiar los datos en Wikidata

BiografíaEditar

Nació en Beaune fíu d'un vendedor ambulante. Estudió nes escueles de Beaune y Lyon y na escuela militar de Mézières. A los 16 años foi nomáu profesor de física en Lyon, cargu qu'exerció hasta 1765. Tres años más tarde foi profesor de matemátiques y en 1771 profesor de física en Mézières. Entró na Academia Real de Ciencies en 1780 y publicó ocho años más tarde la so Traité de statistique. Nomáu Ministru de Marina -agostu de 1792 - abril de 1793- pola Convención, pidióse-y reorganizar los arsenales y a interesase poles fábriques de cañones. Contribuyó a fundar la École Polytechnique en 1794, na que dio clases de xeometría descriptiva mientres más de diez años. Entró nel institutu de Francia (1795). Mientres la campaña d'Italia conoz a Napoleón, mientres busca obres d'arte, quien lu encarga xuntu con Claude Louis Berthollet, que lleve al Direutoriu la ratificación del Tratáu de Campu Formio.

Por orde de Napoleón apoderar de tres imprentes nel Vaticanu que los van ayudar na so nueva espedición. Ye convidáu a participar na espedición a Exiptu, pero aliega que yá ta bien avanzáu d'edá pa participar nesta empresa. Sicasí, Napoleón llograr persuadir y camuda d'opinión. Convertir n'unu de los confidentes del mozu xeneral n'Exiptu y convirtióse nel primer presidente del Institutu d'Exiptu, fundáu n'agostu de 1789. Amás, preparó un trabayu sobre los espeyismos mientres la so estadía nel oriente.

Tornó a Francia con Napoleón el 23 d'agostu de 1799, añu en que publica la so famosa obra Geometrie descriptive. Ye nomáu miembru del Senáu, direutor de la Escuela Politéunica (1802) y conde de Pelusio. La cayida de Napoleón fai que-y escluyan del Institutu y de la escuela Politéunica. Morrió en París el 28 de xunetu de 1818 y foi soterráu nel campusantu del Père-Lachaise. En 1989, les sos cenices fueron treslladaes al Panteón de París.

 
Mausoléu de Gaspar Monge n'El campusantu del Père-Lachaise.

La xeometría descriptivaEditar

Monge ye consideráu l'inventor de la xeometría descriptiva.[13][14] La xeometría descriptiva ye la que nos dexa representar superficies tridimensionales d'oxetos sobre una superficie bidimensional. Esisten distintos sistemes de representación que sirven a esti fin, como la perspeutiva cónica, el sistema de planos acutaos, etc. pero quiciabes el más importante ye'l sistema diédrico, tamién conocíu como sistema Monge, que foi desenvueltu por Monge na so primer publicación nel añu 1799.

ObraEditar

  • Traité élémentaire de statique. Paris 8. A., 1848
  • Géométrie descriptive. Paris 7. A., 1847
  • Application de l'analyse à la géométrie. Paris 5. A., 1850
  • Application de l'algèbre à la géométrie. 1805

ReferenciesEditar

  1. 1,0 1,1 Afirmao en: www.accademiadellescienze.it. Data de consulta: 1 avientu 2020. Accademia delle Scienze di Torino ID: gaspard-monge. Llingua de la obra o nome: Italianu. Error de cita: La etiqueta <ref> ye inválida; el nome «55df3a41c9b68eea8fd49523544b1429b4ef82c7» ta definíu delles vegaes con distintu conteníu
  2. 2,0 2,1 Afirmao en: Gemeinsame Normdatei. Data de consulta: 27 abril 2014. Autor: Biblioteca Nacional d'Alemaña.
  3. Afirmao en: Gemeinsame Normdatei. Data de consulta: 31 avientu 2014. Autor: Biblioteca Nacional d'Alemaña.
  4. URL de la referencia: https://www.tombes-sepultures.com/crbst_2338.html.
  5. Biblioteca Nacional de Francia. «autoridaes BNF» (francés). Consultáu'l 10 ochobre 2015.
  6. URL de la referencia: https://www.toureiffel.paris/fr/le-monument/tour-eiffel-et-sciences.
  7. Afirmao en: Base Léonore. Llingua de la obra o nome: francés. Editorial: Ministerio de Cultura de Francia.
  8. URL de la referencia: http://www.philomathique.paris/index.php/archives-1791-1917/2-membres.
  9. URL de la referencia: https://www.academie-sciences.fr/fr/Liste-des-membres-depuis-la-creation-de-l-Academie-des-sciences/les-membres-du-passe-dont-le-nom-commence-par-m.html.
  10. URL de la referencia: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademie-historische-aspekte/mitglieder-historisch/historisches-mitglied-gaspard-comte-de-peluse-monge-1869.
  11. URL de la referencia: https://www.zinfos974.com/Le-franc-macon-du-jour-Gaspard-MONGE_a82431.html.
  12. URL de la referencia: https://www.napoleon-empire.net/personnages/monge.php.
  13. Villeta Moillenaux, 1995, p. 16.
  14. Bores Gamundi, 1998, p. 414.

BibliografíaEditar

Enllaces esternosEditar