Llingües d'Andorra

categoría de Wikimedia

Les llingües d'Andorra son les llingües usaes nel Principáu d'Andorra. Les más usaes son el catalán, l'español, el francés y el portugués; d'elles namá'l catalán ye idioma llocal, les demás fálense de resultes de la inmigración o del turismu. El catalán ye tamién la única llingua oficial según la Constitución Andorrana de 1993;[1] sicasí, Andorra ye miembru de la Organización d'Estaos Iberoamericanos, pa lo que foi aceptada'l 18 de payares de 2004, y miembru de la Organización Internacional de la Francofonía.

Mapa d'Andorra colos sos topónimos en catalán.

El castellán, el portugués y el francés tienen un usu importante dada la inmigración principalmente española dende mediaos del sieglu XX. La población andorrana ye de nacionalidá española (32%), portuguesa (16%) y francesa (6%), ente que la población de nacionalidá andorrana ye del 38% (l'añu 2008 y el 2009 son los únicos años en que los ciudadanos andorranos superen a los de nacionalidá española desque se tienen datos, 1963).[2] Nel casu del castellán y el francés tamién s'esplica'l so usu habitual pol sector turísticu, yá que este ye'l más importante de la economía del país, y los turistes son principalmente españoles y franceses,[3] y tamién poles rellación comerciales con España y Francia.

EstadístiquesEditar

 
Gráficu de llingües maternes.

Según datos del añu 2015, el catalán ye l'idioma más usáu nel país (55,2%), siguíu pol español (37,1%) y nun porcentaxe inferior el portugués (3,8%) y el francés namái en redol al 2. Nuna encuesta d'usos llingüísticos d'Andorra realizada pol Institut d'Estudis Andorrans atalantar# que el 80% cree que'l catalán ye necesariu pa integrase n'Andorra, ente que el 18% piensa que non.[4]

Al respective de la llingua materna o primer llingua, sicasí, l'español ye la primer llingua, col 43,8% de la población, ente que'l catalán ser pal 39,5%.

  Llingua materna Llingua habitual
  Catalán 39,5% 55,2%
  Español 43,8% 37,1%
  Portugués 18,6% 3,8%
  Francés 10% 2,2%
Otres 8,7% 6,0%
Fonte: Encuesta d'usos llingüísticos n'Andorra - 2005

Idiomes na educaciónEditar

El sistema educativu n'Andorra estremar por tres tipos de sistemes compuestu pol sistema andorranu, español y francés. El sistema andorranu depende del Ministeriu d'Educación y Cultura del Gobiernu d'Andorra y foi creáu en 1982, la llingua vehicular d'esta enseñanza ye'l catalán.

El sistema español depende del Ministeriu d'Educación d'España y cuenta con cinco centro de primaria y unu de secundaria.[5] La llingua vehicular d'esti sistema ye'l español. El francés cunta con 14 centros maternales y de primaria y un institutu, el Lycée Comte de Foix,[6] y la llingua vehicular d'este ye'l francés.

Estudiantes escolares por sistema
Sistema educativu 2004 2005 2006 2007 2008
Sistema andorranu 3.328 3.612 3.800 3.911 4.002
Sistema español 3.499 3.541 3.434 3.390 3.326
Sistema francés 3.650 3.636 3.570 3.549 3.468
Total estudiantes 10.477 10.789 10.804 10.850 10.796
Fonte: Departamentu d'estadística d'Andorra[7]

ReferenciesEditar

  1. Consell Xeneral d'Andorra (ed.): «Constitución d'Andorra». Archiváu dende l'orixinal, el 27 de marzu de 2010. Consultáu'l 6 d'agostu de 2010.
  2. Departament d'Estadística d'Andorra (ed.): «Població per nacionalitat». Consultáu'l 7 d'agostu de 2010.
  3. Departament d'Estadística d'Andorra (ed.): «Índex de turistes per nacionalitat i frontera». Consultáu'l 7 d'agostu de 2010.
  4. Institut d'Estudis Andorrans (ed.): «Encuesta d'usos llingüísticos d'Andorra». Archiváu dende l'orixinal, el 29 de payares de 2015. Consultáu'l 6 d'agostu de 2010.
  5. Ministeriu d'Educación d'España (ed.): «Andorra». Archiváu dende l'orixinal, el 20 d'agostu de 2010. Consultáu'l 6 d'agostu de 2010.
  6. Lycée Comte de Foix (ed.): «À l'anicie:». Archiváu dende l'orixinal, el 19 d'avientu de 2009. Consultáu'l 6 d'agostu de 2010.
  7. Departament d'Estadística d'Andorra (ed.): «Estudiants escolars per sistema ensenyament». Consultáu'l 6 d'agostu de 2010.

Ver tamiénEditar