La onomatopeya[1] ye la imitación llingüística o representación d'un soníu natural o d'otru actu acústicu non discursivu. Según l'Academia de la Llingua, una onomatopeya ye una pallabra cola que s'imita un soníu o una figura retórica que consiste n'emplegar pallabres qu'imiten soníos.[2]

Onomatopeya
figura lliteraria
ideophone (en) Traducir
Cambiar los datos en Wikidata

Esisten onomatopeyes en tolos idiomes anque xeneralmente difieren d'unu a otru, dacuando radicalmente, una y bones la mayoría de los soníos non pueden articulase fonéticamente.

L'idioma xaponés ye posiblemente la llingua más rica n'onomatopeyes claramente, una y bones éstes atópense incorporaes na fala cotidiana y son utilizaes tantu pa describir soníos como figures o p'arriquecer aiciones. Esisten asina, por casu, alredor de diecisiete onomatopeyes pa describir l'actu de caminar, dexando discernir ente pequeños pasos de ñácaru, un pasu aceleráu o un caminar abasnando los pies.

Na creación lliteraria, la onomatopeya busca reflexar daqué más que'l soníu; bien por aciu pallabres como en “el chasquíu del llátigu", el “trebolgo d'un líquidu caliente", o'l “chisporretear de la lleña amburando", qu'amás del soníu paecen reflexar l'aición mesma.

Les onomatopeyes pueden ser visuales o auditives. Les visuales, utilizaes na poesía de vanguardies dende Apollinaire, pueden utilizar la metáfora gráfica o caligrama. Les auditives, sicasí, son les más usaes na poesía clásica.

Les onomatopeyes son comúnmente utilizaes n'historietes como efeutos de soníu.

Onomatopeyes n'animales

editar

Frecuentemente, les onomatopeyes son emplegaes pa describir el soníu emitíu por animales, variando ente distintos idiomes. Dellos exemplos son:

Animal Asturianu Alemán Francés Inglés Xaponés [3] Polacu Húngaru
Ave pío pío[4] piep cui chirp / cheep / peep / tweet ぴよ (piyo) pi
Gochu oink grunz oin oink ブーブー (buubuu) kwik röf
Coríu cua[5] quak coin quack ガーガー (gaagaa) kwak háp
Cuervu croc kwrah croa caw 力ー力ー (kaakaa) kár
Gallu quiquiriquí[6] kikeriki coco rico cock-a-doodle-doo コケコッコー (kokekokkoo) kukuryku / kikiriki kukurikú
Gatu miau[7] miau miaou meow ニャー (nyaa) miau miáu
Grillu cri[8] o gri[9] chirp cr
Oveya/Cabra be[10] mäh baa メェー (mee) mee / bee bee
Perru guau[11] wau / wuff ouah arf / woof ワン (wan) hau vau
Xaronca cra[12] o ra[13] quaak coa croak / ribbit ゲロ (gero) kum brekeke
Vaca mu[14] muh meuh moo モー (moo) muu

Ver tamién

editar

Referencies

editar

Enllaces esternos

editar