San Chuan de Plan

(Redirixío dende San Juan de Plan)

San Chuan de Plan[2][3], en chistabino, o San Juan de Plan, n'español, ye un conceyu oscense (España), actual cabecera del Valle de Gistaín na contorna altoaragonesa de Sobrarbe. La so población ye de 153 habitantes (2009) nuna superficie de 55,53 km² y una densidá de 2,76 hab/km².

San Chuan de Plan
Alministración
País España
Autonomía Aragón
Provincia provincia d'Uesca
Tipu d'entidá conceyu d'Aragón
Alcalde de San Juan de Plan (es) Traducir Roberto Serrano (es) Traducir (Chunta Aragonesista)
Nome oficial San Juan de Plan (es)[1]
Nome llocal San Chuan de Plan (an)
Códigu postal 22367
Xeografía
Coordenaes 42°35′17″N 0°20′42″E / 42.588055555556°N 0.345°E / 42.588055555556; 0.345
San Chuan de Plan alcuéntrase n'España
San Chuan de Plan
San Chuan de Plan
San Chuan de Plan (España)
Superficie 55.526989 km²
Altitú 1122 m
Llenda con
Demografía
Población 154 hab. (2023)
- 84 homes (2019)

- 69 muyeres (2019)
Porcentaxe 0.07% de provincia d'Uesca
0% de Aragón
0% de España
Densidá 2,77 hab/km²
sanjuandeplan.es
Cambiar los datos en Wikidata

Parte del so términu municipal ta ocupáu pol Parque natural Posets-Maladeta y el Monumentu natural de los Glaciares Pirenaicos.

Llocalidaes estremeres

editar

El so términu municipal llinda al norte y oeste col términu de Gistaín, con Plan al sur y suroeste, con Villanova al sureste, al este con Sahún y Benasque, estos trés últimos conceyos coles sos cabeceres nel vecín Valle de Benasque.

La llocalidá

editar

San Juan ye una llocalidá del Valle de Gistaín asitiáu a 1120 m sobre'l nivel del mar, construyíu dafechu nos bancales que s'asitien percima de la villa de Plan, a menos d'un quilómetru de dicha llocalidá, xunto a la ribera del Cinqueta. Se documentó la so esistencia per primer vegada nel añu 1020. Tuviera importancia minera histórica y amás ye llugar de tradiciones numberoses y bien calteníes.

El nucleu de San Juan ye una población que gatuña'l monte pos s'atopa dafechu nuna rimada descendente dende los bancales más elevaos onde tamién s'atopa la villa de Gistaín hasta'l ríu. Toles cais de la llocalidá atópase en pendiente, y la naturaleza túvose qu'afaer a la redolada, una y bones toles cases tienen entrada por más d'una planta, al ser frecuente que los sos llaterales apuerten a cais a distintu altor.

Una hestoria típica de la llocalidá narra los oríxenes de la población y atribuyir a la necesidá que tuvieron los habitantes d'otru pueblu que s'atopaba nel monte (llamáu Ligüés) d'abandonalo ya instalase nesti llugar, yá que una invasión de culiebres máxiques (llamaes lacuercos) -yos imposibilitaba la vida na so aldega de procedencia. Ligüés o les sos ruines nunca s'atoparon, y supónse que la so esistencia foi tamién imaxinaria, o bien una deformación de la pallabra "lacuers" (vocalizada /lacués/) pos esa yera la pronunciación del términu lacuercos antes de la paulatina castellanización del aragonés local.

La ilesia de San Xuan, consagrada al mesmu santu que la llocalidá (San Xuan Bautista), ye románica y atópase bien caltenida, anque como tantes ilesies del Alto Aragón, reformar nel sieglu XVI y perdió dalgunos de les traces típiques de los sos oríxenes. La ilesia, fecha na parte baxa del nucleu xunto al ríu, tien el campusantu enfrente, trazando lo que podría recordanos a una era de tría, ye pintorescu y siempres s'atopa decoráu con nueves flores pal día de 1 de payares Tolos Santos.

La Ponte de los pecadores ye una ponte que crucia sobre'l ríu Cinqueta a 50 metros sobre'l so calce, y escasos metros agües arriba del pueblu de San Juan. Por ella pasa una pista escontra los bancales de l'aguada llamada Don dela Par, xunto al ribayu del Sen que baxa pol enclave conocíu como Engrota dende'l ibón del Sen.

San Juan ye, xunto con Plan, el pueblu que tenía derechu natural sobre l'empléu de los campos na ribera del Cinqueta, nes finques de La Cuesta y tol conxuntu de finques que traviesa'l ribayu de Simierre, siendo precisamente per delantre del so caserío onde'l valle de Gistaín faise más anchu. Esiste una pista que fai la xubida hasta les Bordes de San Mamés (anejas a una ermita onde s'efectúen diverses celebraciones añales) dende'l llau noroeste del nucleu.

 
Cinqueta y Valle de Gistaín per delantre de San Juan. No fondero apréciase'l claru onde s'alluguen la ermita y bordes de San Mamés.

Demografía

editar
Evolución demográfica
1900 1910 1930 1940 1950 1960 1970 1978 1991 1996 2001 2004
- - - - - - - - 170 166 160 147

Política llocal

editar

Últimos alcaldes de San Juan de Plan

editar
Periodu Alcalde Partíu
1979-1983 Joaquín de Mur Gabás[4] Ind.
1983-1987
1987-1991
1991-1995
1995-1999
1999-2003
2003-2007
2007-2011
2011-2015 Natividá Puértolas Porta[5] PAR
2015-2019 María Isabel Guillén Tapia[6] Ind.

Resultaos eleutorales

editar
Eleiciones municipales[7]
Partíu 2003 2007 2011 2015
Ind. 4
PSOE 1 3 2 1
PP 1 1 -
CHA - -
PAR 4 1 2
Total 5 5 5 5

Fiestes

editar

Ente otres celebraciones festives destaca l'antroxu, la Falleta y los trucos de san antón.

Referencies

editar
  1. Afirmao en: Llista de Conceyos y los sos Códigos por Provincies a 1 de xineru de 2019. Data d'espublización: 8 febreru 2019. Editorial: Institutu Nacional d'Estadística.
  2. Según apaez nel Decretu Llexislativu 2/2006, de 27 d'avientu, del Gobiernu d'Aragón, pol que s'aprueba'l testu refundíu de la Llei de Delimitación Comarcal d'Aragón.
  3. Topónimos: pueblos con nome llocal n'aragonés en Gran Enciclopedia Aragonesa
  4. Ministeriu de Facienda y Alministraciones Públiques (Gobiernu d'España). «Treinta aniversario de las primeras elecciones municipales de la democracia». Archiváu dende l'orixinal, el 6 de marzu de 2014. Consultáu'l 6 de marzu de 2014.
  5. Alcaldes d'Aragón de les eleiciones de 2011
  6. «Alcaldes de tolos conceyos de la provincia d'Huesca». Heraldo.es. 14 de xunu de 2015. https://www.heraldo.es/noticias/aragon/huesca_provincia/2015/06/14/alcaldes_todos_los_municipios_provincia_huesca_366896_1101026.html. 
  7. Gobierno d'Aragón. «Archivo Eleutoral d'Aragón». Consultáu'l 13 d'agostu de 2012.

Ver tamién

editar

Enllaces esternos

editar