El canarés o kannaḍa (ಕನ್ನಡ) ye una de les llingües dravídiques de mayor espardimientu, documentada dende dómina temprana. Presenta distintes variedaes xeográfiques, qu'en xunto falen aproximao 44 millones de persones. Ye la llingua oficial nel estáu de Karnataka, unu de los cuatro estaos meridionales de la India. L'idioma kannada tien una historia lliteraria de más de mil años.[1]

Canarés, Kannada
ಕನ್ನಡ / kannaḍa'
Faláu en Bandera de India India
Falantes 52 millones
Familia Dravídica

 Drav. meridional
  Tamil-Canarés
   Canarés

Estatus oficial
Oficial en Karnataka
Reguláu por Nun ta reguláu
Códigos
ISO 639-1 kn
ISO 639-2 kan
ISO 639-3 kan

Estensión del canarés, kannada
Un panel de tráficu en canarés.

Aspeutos históricos, sociales y culturales

editar

Distribución xeográfica

editar

El canarés fálase sobremanera en Karnataka n'India, y en cierta midida nos estaos cercanos d'Andhra Pradesh, Maharastra, Tamil Nadu y Kerala. Hai poblaciones destacables de falantes de canarés nos Estaos Xuníos y el Reinu Xuníu, y en menor midida en Canadá y Australia.

El kannada ye una llingua dravídica meridional y, d'alcuerdu, col estudiosu Sanford Steever, la so historia puede estremase en tres periodos: antiguu kannada (halegannada) 450-1200 d.C., kannada mediu (nadugannada) 1200-1700 d. C. y kannada modernu dende 1700 a l'actualidá. El kannada foi influyíu de forma apreciable pol sánscritu. Tamién pueden atopase influencies d'otres llingües como los prácritos y el pali. Iravatham Mahadevan demostró que'l kannada yá yera una llingua de rica tradición oral antes del s. III e.C., y sobre la base de les pallabres natives del kannada atopaes en testos escritos en prácrito y Brahmi inscripciones de la dómina. El kannada, por tanto, tuvo de falase nuna estensa rexón de manera estable.

L'eruditu K.V. Narayana afirma que munches llingües tribales qu'agora se consideren dialeutos kannada podríen tar más cerca de la forma anterior de la llingua con una menor influencia d'otros idiomes.

Influencia del sánscritu y prácrito

editar

Les fontes d'influencia na gramática lliteraria kannada paecen ser de tres veces; Gramática de Panini, les escueles de Paninian de la gramática sánscritasobremanera les escueles Katantra y Sakatayana y Prakrit gramática. La lliteratura Prakrit paecía prevalecer en Karnataka dende l'antigüedá. Les persones de fala vernácula Prakrit pueden tar en contautu colos falantes del kannada, influyendo asina na so llingua, inclusive primero que'l kannada fuera utilizáu pa fines alministrativos o llitúrxicos. La fonética, morfoloxía, vocabulariu, gramática y sintaxis de Kannada amuesen influencia significativa d'estos idiomes.

Dellos exemplos de les tadbhava o pallabres d'orixe Prakrit naturalizaes en kannada, son Banna derivaos de Vanna (Prakrit), Varna significáu del color (en sánscritu); arasu significa rei de raxen (sánscritu); hunnime significa lluna nueva de puṇṇivā (Prakrit), paurṇimā (sánscritu); y Rāyá de rāja rei significáu. [29] Kannada tien numberosos (tatsama) pallabres emprestaes como dina (díes), Kopa (roxura), Surya (sol), mukha (cara), nimiṣa (minutos), anna (arroz).[2]

[1] Monedes: - Delles monedes de principios de la dinastía Kadamba cola inscripción en kannada "Vira" y "Skandha" fueron atopaes en Satara. Una moneda d'oru con tres inscripciones de Sri y una inscripción embrivida del nome llamáu Bhagi, del rei Bhagiratha (c. 390-420 AD) n'antiguu kannada. Una moneda de cobre Kadamba datada nel sieglu 5 dC cola Srimanaragi inscripción en lletra kannada foi afayada nel distritu Banavasi. Afayáronse Monedes Uttara Kannada con lleendes Kannada que tomen el dominiu de la dinastía occidental de Ganga, el Chalukyas Badami, el Alupas, la Chalukyas occidental, el Rashtrakutas, la Hoysalas, l'Imperiu Vijayanagar, la dinastía Kadamba de Banavasi, la Keladi Nayakas y el Mysore Xuníu, les monedes Badami Chalukya siendo un recién descubrimientu. Les Kadambas de Goa son los únicos que tienen inscripción alternativa del nome del rei en kannada y devanágari por triplicao, unes monedes de la Kadambas de Hangal tamién tán disponibles.[3]

Estatus oficial

editar

El canarés ye una de les 22 llingües oficiales de la India y la llingua oficial del estáu de Karnataka.

Alfabetu

editar

Consonantes

editar
ka /kʌ/ kha /kʰʌ/ ga /gʌ/ gha /gʱʌ/ ṅa /ŋʌ/
ca /ʧʌ/ cha /ʧʰʌ/ ja /ʤʌ/ jha /ʤʱʌ/ ña /ɲʌ/
ṭa /ʈʌ/ ṭhai /ʈʰʌ/ ḍa /ɖʌ/ ḍhai /ɖʱʌ/ ṇa /ɳʌ/
ta /tʌ/ tha /tʰʌ/ da /dʌ/ dha /dʱʌ/ na /nʌ/
pa /pʌ/ pha /pʰʌ/ ba /bʌ/ bha /bʱʌ/ ma /mʌ/
yá /jʌ/ ra /ɾʌ/ la /lʌ/ va /ʋʌ/ śa /ɕʌ/
ṣa /ʂʌ/ sa /sʌ/ hai /hʌ/ ḷa /ɭʌ/

Vocales

editar
a /ʌ/ -align="center" ā /a:/ ಕಾ
i /i/ ಕಿ ki
ī /i:/ ಕೀ
o /o/ ಕು ku
ū /o:/ ಕೂ
ṛ /rɨ/ ó /ru/ ಕೃ kṛ
y /y/ ಕೆ ke
ē /y:/ ಕೇ
ai /aj/ ಕೈ kai
o /o/ ಕೊ ko
ō /o:/ ಕೋ
au /aw/ ಕೌ kau

Otros signos

editar
Ø ಕ್ k
am̩ ಕಂ kam̩
ah̩ ಕಃ kah̩

Consonantes dobles

editar
ಕ್ಕ ಕ್ಖ ಕ್ಗ ಕ್ಘ ಕ್ಙ
kka kkha kga kgha kṅa
ಕ್ಚ ಕ್ಛ ಕ್ಜ ಕ್ಝ ಕ್ಞ
kca kcha kja kjha kña
ಕ್ಟ ಕ್ಠ ಕ್ಡ ಕ್ಢ ಕ್ಣ
kṭa kṭhai kḍa kḍhai kṇa
ಕ್ತ ಕ್ಥ ಕ್ದ ಕ್ಧ ಕ್ನ
kta ktha kda kdha kna
ಕ್ಪ ಕ್ಫ ಕ್ಬ ಕ್ಭ ಕ್ಮ
kpa kpha kba kbha kma
ಕ್ಯ ಕ್ರ ಕ್ಲ ಕ್ವ ಕ್ಶ
kya kra kla kva kḷa
ಕ್ಷ ಕ್ಸ ಕ್ಹ ಕ್ಳ
kśa kṣa ksa kha

Númberos

editar
0 ಶೂನ್ಯ śūn'yá
1 ಒಂದು oṃdu
2 -align="center" 3 ಮೂರು mūru
4 ನಾಲ್ಕು nālku
5 ಐದು aidu
6 ಆರು āru
7 -align="center" 8 -align="center" 9 ಒಂಭತ್ತು oṃbhattu

Ver tamién

editar

Referencies

editar
  1. Garg, Ganga Ram (1992). «Kannada literature», Encyclopaedia of the Hindu World: A-Aj, Volume 1. New Delhi: Concept Publishing Company. ISBN 81-7022-374-1.
  2. http://en.wikipedia.org/wiki/Kannada_language#History (n'inglés)
  3. http://en.wikipedia.org/wiki/Kannada_language (n'inglés)

Enllaces esternos

editar
Xeneral
Aprendizaxe *

Kannada Learning Center (n'inglés)