Kripan

conceyu d'Áraba

Cripán (n'euskera y oficialmente Kripan) ye un conceyu de la provincia d'Álava (España). Cuenta con una estensión de 12,5 km² y una población de 182 habitantes (2015).[1] Asitiar en partir sur d'Álava, dientro de la contorna vitivinícola de la Rioja Alavesa. La población asitiar na fastera meridional de la Sierra de Cantabria, que dixebra a la Rioja Alavesa del restu d'Álava. Ye unu de los pueblos más altos de la Rioja Alavesa, yá que s'asitia a 690 metros d'altitú. Componer un únicu nucleu de población.

Blue globe icon.svgKripan
Kripan.jpg
Escudo de Kripan.svg
Alministración
PaísFlag of Spain.svg España
AutonomíaIkurrina País Vascu
Provincia Álava
Comarca Rioja Alavesa (es) Traducir
Tipu d'entidá conceyu d'España
Alcalde de Kripan Joseba Fernandez Calleja
Nome oficial Kripan
Nome llocal Cripán
Códigu postal 01308
Xeografía
Coordenaes 42°35′30″N 2°30′58″O / 42.591666666667°N 2.5161111111111°O / 42.591666666667; -2.5161111111111Coordenaes: 42°35′30″N 2°30′58″O / 42.591666666667°N 2.5161111111111°O / 42.591666666667; -2.5161111111111
Kripan alcuéntrase n'España
Kripan
Kripan
Kripan (España)
Alava municipalities Kripan.JPG
Superficie 12.52 km²
Altitú 693 m
Llenda con Laguardia, Bernedo, Lapoblación (es) Traducir, Lanciego, Elvillar y Yécora (es) Traducir
Demografía
Población 180 hab. (2019)
Porcentaxe 100% de Rioja Alavesa (es) Traducir
Densidá 14,38 hab/km²
Más información
Fundación 1669 (Xulianu)
Estaya horaria UTC+01:00
Cambiar los datos en Wikidata

El conceyu llinda al norte con Bernedo, al sur con Lanciego, al este col conceyu navarru de Lapoblación y al oeste colos términos de Laguardia y Elvillar.

La capital de la contorna, Laguardia, ta 11 km en direición suroeste. La capital provincial, Vitoria asitiar a 45 km. La ciudá de Logroño, capital de La Rioxa ta a namái 17 km. El pueblu más cercanu ye Lanciego, a 3,5 km.

Economía y sociedáEditar

Cripán ye un conceyu eminentemente rural. La mayor parte de la población vive de l'agricultura. Cultívense ceberes, hortolices y daqué de pataca. El cultivu de la vide ocupa solo'l 30 % del área cultivada nel conceyu y nun ta tan estendíu como nes zones más baxes de la contorna. Nel conceyu hai dos bodegues que fabriquen vieno dientro de la denominación d'orixe Rioja. Ye unu de los pocos conceyos de la contorna con presencia significativa ganadera, especialmente ovina.

El restu de la población trabaya nos servicios y na industria, moviéndose a los conceyos cercanos. En Cripán hai dellos comercios básicos.

La población de Cripán sufrió una evolución trémbole a lo llargo del sieglu XX. En 1900 tenía 300 habitantes y dende fai unos 20 años ronda los 200 habitantes.

La llingua d'usu habitual nel conceyu ye'l castellán.

HistoriaEditar

Los restos arqueolóxicos que s'atopen na redoma atestigüen una presencia humana antigua nel términu de Cripán.

Créese qu'una calzada romana travesaba la Sierra de Cantabria pol puertu de Bernedo escontra Elvillar travesando l'actual Cripán, polo que nun se refuga un orixe romanu d'esta población.

Na Edá Media el so nome apaez nel Cartulariu de San Millán. Antes de la so denominación actual foi llamada Quirpán ya inclusive en dalguna ocasión Quiripán. Desconozse l'orixe y significáu del nome del pueblu.

Cripán foi una aldega de Laguardia hasta qu'en 1669 foi nomada villa pol rei Carlos II.

DemografíaEditar

Gráficu de población 1900-2000Editar

Gráfica d'evolución de Kripan ente 1900 y 2000

Gráficu de población 1988-2008Editar

Gráfica d'evolución de Kripan ente 1988 y 2008

Política y alministraciónEditar

Eleiciones municipales en Kripan
Partíu políticu 2015[2] 2011[3] 2007[4] 2003[5] 1999[6] 1995[7] 1991[8]
Partíu Nacionalista Vascu (EAJ-PNV) 75,45% 5 72,95% 5 77,5% 5 81,88% 5 75.00% 5 80,8% 5 88,89% 5
Partíu Socialista d'Euskadi-Euskadiko Ezkerra (PSE-EE) 4,55% 0 1,64% 0 3,33% 0 0,67% 0 - - - - - -
Partíu Popular (PP) 3,64% 0 5,74% 0 7,5% 0 4,7% 0 4,46% 0
Unidá Alavesa (UA) - - - - - - 0,00% 0 0,89% 0 4,00% 0 - -

PatrimoniuEditar

  • Xacimientu arqueolóxicu de la cueva de Los Fusos. Foi afayáu en 1965. Tien una de les estratigrafíes con cerámica más completes d'Álava. Los restos van de la dómina neolítica hasta la Edá del Bronce.
  • Ilesia de Santa María: queda una portada románica del sieglu XII y una torre cuadrada.

Fiestes y tradicionesEditar

  • El 15 de mayu suelse celebrar una romería n'honor de Santiso, patrón de la llocalidá. La ermita del santu atópase na Sierra de Cantabria, escavada na roca.

Enllaces esternosEditar

ReferenciesEditar

  1. «Población del Padrón Continuu por Unidá Poblacional en 2015». Consultáu'l 8 de xineru de 2017.
  2. ara.cat (ed.): «Resultaos eleiciones municipales Kripan 2015». Consultáu'l 27 d'agostu de 2015.
  3. Ministeriu del Interior (ed.): «Resultaos eleiciones municipales Kripan 2011». Consultáu'l 27 d'agostu de 2015.
  4. Ministeriu del Interior (ed.): «Resultaos eleiciones municipales Kripan 2007». Consultáu'l 27 d'agostu de 2015.
  5. Ministeriu del Interior (ed.): «Resultaos eleiciones municipales Kripan 2003». Consultáu'l 27 d'agostu de 2015.
  6. Ministeriu del Interior (ed.): «Resultaos eleiciones municipales Kripan 1999». Consultáu'l 27 d'agostu de 2015.
  7. Ministeriu del Interior (ed.): «Resultaos eleiciones municipales Kripan 1995». Consultáu'l 27 d'agostu de 2015.
  8. Ministeriu del Interior (ed.): «Resultaos eleiciones municipales Kripan 1991». Consultáu'l 27 d'agostu de 2015.