Abrir el menú principal

Microllingua ye la lengua que falen tan pocos falantes (inclusive unes decenes) que puede considerase a un pasu de convertise en llingua muerta.

Según David Crystal, de la Universidá de Cambridge,[1] hai más de trés mil llingües nel mundu que nun algamar siquier el millar de falantes.

Ente les llingües de Méxicu esisten munches comunidaes llingüístiques que son conformaes por unes decenes de persones. Nel casu especial de los kiliwa, na década de 1970 se documentó un procesu que se dio en llamar suicidiu étnicu, consistente en que los miembros del grupu decidieren nun siguise reproduciendo biolóxica y socialmente.[2] Claro que se trataba d'un procesu inconsciente pal grupu y percibíu pal antropólogu que realizó la etnografía. Esto esplicaría que los más nuevos falantes de kiliwa sían na actualidá persones de trenta años.

Les microllingües tienen una dinámica especialísima, y alrodiu de esta y el so significáu cavilgó Gregorio Salvador, que nun-yos ye precisamente favorable:[3]

El drama ta nesos cuantos centenares de millones de seres que tienen pola so propia condición humana la facultá de falar, pero que solamente conocen una llingua que comparten con unos pocos miles de coterráneos, cuando non a cencielles dellos centenares o inclusive menos. Confinaos na so propia llingua, la so perspeutiva vital amenorgar a les estrictes llendes de los sos enfotos cotidianos y desconocen el mundu en que viven y tópense, asina, totalmente indefensos ente los sos acechos... Hai qu'enseñar les llingües xenerales, llingües d'intercambiu, convertir en billingües a toos esos seres aisllaos tristemente nuna llingua local o tribal, xeneralmente analfabeta, esto ye, ensin escritura, ensin horizonte. El plurillingüismu personal arriquez al individuu, el multillingüismu planetariu ye una desgracia que nos debe afectar solidariamente a toos y débenos inducir a refugar determinaes idees circulantes, de fonduxe románticu, y a dirixir los nuesos esfuercios non escontra l'artificial caltenimientu de llingües menores sinón a consiguir recuperar pal esfrute de tolos llogros y beneficios que foi algamando, sieglu tres sieglu, la comunidá humana, instalándolos neso qu'agora llamamos l'aldega global, a toos aquellos millones de seres marxinaos ya incomunicaos nes sos diminutes aldegues llingüístiques.

Llingües más amenaciaesEditar

Indicar por rexones y númberu de los sos falantes.[4]

Llingües más amenaciaes
Rexón Llingües Númberu de falantes
Pandu del Pacíficu noroccidental
(Estaos Xuníos-Canadá)
Ktunaxa 10
Siletz Dee-nin 5
Haida del sur 10
Oklahoma y Sudoeste de los Estaos Xuníos Cahuilla 20
Mojave 7
América del Sur septentrional Tinigua 1
Totora 5
Záparo 5
América del Sur central Muniche 5
Taushiro 1
Uru 1
América del Sur meridional Ofaye 2
Vilela 2
Yagán 1
África meridional N|o[nota 1] 8
Xiri 85
África oriental Ngasa 300
Nindi 100
Omotik 50
Australia septentrional Gurdanji 5
Mati Ke 10
Nyikina 50
Melanesia occidental Piru 10
Usku 25
Woria 10
Taiwan y Filipines Arta 5
Babuza 5
Pazeh 1
Sudeste Asiáticu Arem 40
Buxinhua 200
Gelao coloráu 20
Siberia oriental Medny Aleut 20
Orok 20
Tundra Yukaghir 50
Siberia central Enets 50
Vos 15
Selkup del sur 2

NotesEditar

  1. "|" ye un chasquíu.

Ver tamiénEditar

ReferenciesEditar

  1. CRYSTAL, David: Enciclopedia del llinguaxe
  2. Ochoa Zazueta, Jesús Ángel (1978): Los kiliwa: y el mundu fíxose asina. Institutu Nacional Indixenista. Méxicu.
  3. SALVADOR, Gregorio: Plurillingüismu, accesible en Planeta Humanu: [1]
  4. A.R. Williams Un mundu que pierde les sos llingües, en National Geographic, payares de 2007,

Enllaces esternosEditar