Abrir el menú principal

Aix-en-Provence, o Aix en Provenza (Tocante a esti soníu [ɛksɑ̃pʁɔˈvɑ̃s] , Plantía:Lang-oc y Ais de Prouvènço en grafía mistraliana), ye una ciudá francesa, antigua capital de la rexón histórica de Provenza. Pertenez a la área urbana de Marsella, que ye la tercera del país. Ye una de les subprefectures del departamentu de Boques del Ródano, na rexón de Provenza-Alpes-Costa Azul.

Aix-en-Provence
Hotel de ville d'Aix en Provence.jpg
Flag of Aix-en-Provence.svg Escut de Ais de Provença.svg
Alministración
Nome oficial Aix-en-Provence
Ais de Provença
PaísBandera de Francia Francia
RexónProvenza-Alpes-Costa Azul
DepartamentuBocas del Ródano [[File:Arbcom ru editing.svg
DistrituDistrito de Aix-en-Provence [[File:Arbcom ru editing.svg
CantónCantón de Aix-en-Provence-Noreste [[File:Arbcom ru editing.svg
Alcalde de Aix-en-Provence Traducir Maryse Joissains-Masini
Xeografía
Coordenaes 43°31′40″N 5°26′44″E / 43.5278°N 5.4456°E / 43.5278; 5.4456Coordenaes: 43°31′40″N 5°26′44″E / 43.5278°N 5.4456°E / 43.5278; 5.4456
Map commune FR insee code 13001.png
Superficie 186.08 km²
Llenda con Bouc-Bel-Air, Cabriès, Éguilles, Gardanne, Meyreuil, Le Puy-Sainte-Réparade, Rognac, Rognes, Saint-Cannat, Saint-Marc-Jaumegarde, Le Tholonet, Velaux, Venelles, Ventabren y Vitrolles
Altitú media 173 m
Demografía
Población 142 668 hab. (2015)
Densidá 766,7 hab/km²
Más información
Estaya horaria UTC+01:00 y UTC+02:00
www.mairie-aixenprovence.fr
Cambiar los datos en Wikidata

Ciudá termal, Aix-en-Provence ye una ciudá turística, conocida pola so autenticidá, el so patrimoniu arquiteutural ricu y los sos festivales d'arte llírico.

XeografíaEditar

Aix-en-Provence ta asitiada a un altor de 173 m sobre'l nivel del mar, del cual falta unos 30 km. La superficie total de la comuña de Aix-en-Provence ye de 18 608 hectárees[1] siendo, d'esta forma, la decimoquinta comuña más estensa de la Francia continental.

LocalizaciónEditar

Ta enclavada nuna depresión formada pol ríu Arc y el regueru de la Torse, a unos 15 km al oeste del monte Sainte-Victoire y a unos 30 km al norte de Marsella, formando, al pie de ésta, una vasta aglomeración demográfica de más d'un millón d'habitantes.

ClimaEditar

Aix-en-Provence tien un clima mediterraneu: branos templaos y soleyeros, iviernos frescos y temperatures nidies en primavera y seronda. Les temperatures bazcuyen ente los 5 °C en xineru y en redol a los 22 °C en xunetu, anque s'algamaron cifres negatives pel iviernu: (-8,5 °C y -12 °C en febreru de 2005) y desaxeradamente elevaes (más de 40 °C) pel branu.

El promediu añal de díes de sol ye de 300, ente que la media de díes lluviosos ye d'unos 91.

Una y bones la ciudá ta enclavada nuna cuenca formada pel ríu Arc, a una altitú menor que les contornes aledañas, l'aire caliente queda conteníu ensin apenes posibilidá de circulación. La influyencia del Mistral produz dacuando raches de vientos y umbaes.

DemografíaEditar

Evolución demográfica d'Aix-en-Provence
17931800180618211831183618411846185118561861186618721876188118861891189619011906191119211926193119361946195419621968197519821990199920062007
27 00021 00921 96022 41222 57524 66026 69827 28027 25526 13627 65928 15229 02028 69329 25729 05728 35728 91329 41829 82929 83629 98335 10638 33242 61546 05354 21767 94389 566110 659121 327123 842133 018139 800143 404[1][2]
Pa los censos de 1962 a 1999 la población llegal correspuende a la población ensin duplicidaes
(Fonte: INSEE [Consultar])

HistoriaEditar

 
-y cours Mirabeau

Aix-en-Provence foi fundada'l 123 e.C. pol cónsul romanu Cayo Sextio Calvino, que-y punxo'l nome de Aquae Sextiae. En 102 e.C. tuvo llugar la batalla de Aquae Sextae ente tropes romanes al mandu de Cayo Mario contra les tribus invasores de los ambrones y teutones, na que'l xeneral romanu impúnxose espectacularmente con tan solo 37 000 homes a más de 100 000 xermanos.

Nel sieglu IV foi nomada capital de la Narbonensis Secunda. Más tarde, en 477, foi ocupada polos visigodos. En 731 foi afarada polos árabes. Finalmente, en 1487 pasó a la Corona de Francia.

Tamién foi sede del Parllamentu de 1501 a 1793.

CulturaEditar

Edificios relixososEditar

 
Catedral de Saint-Sauveur.

Foi construyida ente los sieglos V y XVIII, lo cual manifiéstase na ausencia d'homoxeneidá estética na fachada principal, influyida poles corrientes arquiteutóniques de los sieglos XII a XVI. Presenta un pimpanu campanariu octogonal construyíu en dos cuerpos ahusados, que data de 1323. L'interior presenta tres naves: una románica, una barroca y una gótica.

La obra artística más importante de la catedral ye'l Triptyque du Buisson ardent (Trípticu de los artos encesos) de Nicolas Froment. Importantes tapices como Vie de la Vierge et de Jesus, de finales del sieglu XV; del mesmu periodu data'l Retable de la Légende Saint Mitre. Destaca la falsa caxa d'órganu pintada en relieve frente a l'auténtica. Significativu baptisteriu prerrománicu. El claustru de la catedral ta consideráu una de les xoyes del Románicu en Provenza.

Otres construccionesEditar

  • Presta des Quatre-Dauphins: (Plaza de los cuatro delfines), construyida en 1667.

Asitiada na confluencia de les cais rue du 4 Septembre y rue Cardinale. Destaca pola so fonte decorada con cuatro escultures de delfines coles aletes llevantaes. Ta arrodiada de casones, como la de Boisgelin, que data del sieglu XVII.

 
Plaza de los cuatro delfines.

Museos, colecciones y bibliotequesEditar

CaisEditar

Aix-en-Provence ye, amás, sede d'un arzobispáu, en que'l so patiu celebrar añalmente'l reconocíu Festival Internacional d'arte llírico de Aix-en-Provence.

DeporteEditar

El principal equipu deportivu de la ciudá ye Pays d'Aix, que compite na Lliga de Francia de Balonmano.

EducaciónEditar

Grandes escuelesEditar

Una de les más vieyes escueles de la ciudá ye Arts et Métiers ParisTech (ENSAM), una gran escuela d'inxeniería. Ta asitiada nel centru dende 1843.

Instituciones universitariesEditar

  • Universidá de Aix-Marseille I.
  • Universidá de Aix-Marseille II.
  • Universidá de Aix-Marseille III.
  • Institutu d'Estudios políticos de Aix-en-Provence.

PersonaxesEditar

Nacíos na ciudáEditar

Moraron na ciudáEditar

HermanamientosEditar

ReferenciesEditar

  1. 1,0 1,1 Error de cita: Etiqueta <ref> non válida; nun se conseñó testu pa les referencies nomaes cass
  2. INSEE (ed.): «Populations mánda-yos en vigueur à compter du 1er janvier 2010». Consultáu'l 20 de xunu de 2010.

Enllaces esternosEditar