Munich

ciudá capital del estáu federáu de Baviera (Alemaña)
(Redirixío dende Múnich)

Munich o Múnich (n'alemán München, en bávaru Minga y en checu Mnichov) ye una ciudá n'Alemaña, capital y principal ciudá del estáu llibre de Baviera. Asitiada a la vera del ríu Isar, al norte de los Alpes Bávaros, la ciudá ye la tercera mayor d'Alemaña y la décimosegunda mayor de la Xunión Europea, con una población d'alredor de 1.450.381 habitantes, y de seis millones na so área metropolitana. La ciudá, considerada la primera d'Alemaña y la cuarta d'Europa en calidá de vida (encuesta Mercer, 2015[1]), ye ún de los principales centros culturales, de teunoloxía y finances, educativu, financieru y turísticu del país y del continente.

Blue globe icon.svgMunich
Stadtbild München.jpg
Flag of Munich (striped).svg DEU München COA.svg
y
Alministración
PaísBandera d'Alemaña Alemaña
Estáu federáuFlag of Bavaria (lozengy).svg Estáu Llibre de Baviera
Regierungsbezirk Alta Baviera
Tipu d'entidá ciudá
Señor burgomaestre de Múnich (es) Traducir Dieter Reiter
Nome oficial München (de)
Nome llocal München
Códigu postal
Xeografía
Coordenaes 48°08′15″N 11°34′30″E / 48.1375°N 11.575°E / 48.1375; 11.575Coordenaes: 48°08′15″N 11°34′30″E / 48.1375°N 11.575°E / 48.1375; 11.575
Munich alcuéntrase n'Alemaña
Munich
Munich
Munich (Alemaña)
Bavaria M (town).svg
Superficie 310.71 km²
Altitú 519 m
Llenda con Múnich (es) Traducir, Dachau (es) Traducir, Fürstenfeldbruck (es) Traducir, Garching bei München (es) Traducir, Q55278376 Traducir, Q55278629 Traducir, Neubiberg (es) Traducir, Oberschleißheim, Ismaning (es) Traducir, Unterföhring (es) Traducir, Aschheim (es) Traducir, Feldkirchen (es) Traducir, Haar (es) Traducir, Putzbrunn (es) Traducir, Unterhaching (es) Traducir, Grünwald (es) Traducir, Pullach (es) Traducir, Neuried, Planegg (es) Traducir y Gräfelfing
Demografía
Población 1 488 202 hab. (30 setiembre 2021)
- 725 905 homes (30 setiembre 2021)

- 762 297 muyeres (30 setiembre 2021)
Porcentaxe 1.79%
11.51%
32.43% d'Alemaña
Estáu Llibre de Baviera
Alta Baviera
Densidá 4789,68 hab/km²
Más información
Fundación 1158
Prefixu telefónicu 089
Estaya horaria UTC+01:00 (horariu estándar)
UTC+02:00 (horariu de branu)
Llocalidaes hermaniaes Edimburgu, Verona, Burdeos, Sapporo, Cincinnati, Kiev, Ḥarare y Monterrey
stadt.muenchen.de…
Cambiar los datos en Wikidata

El nome de la ciudá deriva de la pallabra del alemán antiguu Munichen, que significa "polos monxos". y fai referencia a los monxos benedictinos que vivíen nún monesteriu asitiáu nel llugar qu'anguaño ocupa'l cascu antiguu de la ciudá. La primera mención documental de la ciudá remóntase a 1158; de magar 1255 la ciudá foi'l llugar de residencia de los duques de Bavaria. Los colores oru y prietu, los colores del Sacru Imperiu Romanu Xermánicu, tienen sío los colores oficiales de la ciudá de magar la dómina de Lluis IV de Baviera, que fizo de la ciudá la sé de la residencia imperial. Tres de la xunificación definitiva, tres d'un periodu de más de 200 años de divisiones y sodivisiones, de Baviera, la ciudá convirtióse na so capital en 1506.

La católica Munich foi un baluarte cultural de la Contrarreforma, y llugar de combates na posterior Guerra de los Trenta Años. Sicasí, caltúvose físicamente intacta pesie a la ocupación de los protestantes suecos, porque l'alcalde prefirió abri-yos les puertes de la ciudá a los invasores a soportar un sitiu y la destrucción y el saqueo que lu habrían de siguir.

La ciudá, que pasó de ser capital d'un ducáu a capital d'un electoráu en 1623, y en 1806 d'un reinu soberanu, aprovechó esta cabera circunstancia pa dir ganando, demientres el sieglu XIX, el so calter de centru artísticu, cultural y científicu, pa lo qu'aprovechó'l sofitu de los reis de Baviera. En 1918, demientres la Revolución Alemana, la casa de Wittelsbach, que tenía gobernao Bavaria dende 1180, foi obligada a abdicar en Munich, a lo que siguió la proclamación d'una efímera república socialista.

Na década de 1920 la ciudá foi'l llugar de nacencia de dellos partíos políticos: el más destacáu foi'l partíu nazi (NSDAP), fundáu nella en 1920. Magar que'l primer intentu nazi de baltar el gobiernu alemán en 1923, el conocíu como Putsch de Munich, fracasó al ser albortáu pola policía bavara, los nazis, dempués d'algamar el poder, declararon la ciudá como Hauptstadt der Bewegun (capital del movimientu). Demientres la Segunda Guerra Mundial la ciudá foi fuertemente bombardeada, de forma que más del 50% de toa la ciudá, incluyíu'l 90% del so cascu históricu, foi destruyíu poles bombes aliaes.

El periodu postbélicu entamó cola ocupación de la ciudá, hasta 1949, pol exércitu de los Estaos Xuníos. Dempués de que colaran entamó la medría de la so población y del so crecimientu económicu, nel periodu conocíu como Wirtschaftswunder (milagru económicu). A diferencia d'otres ciudaes alemanas que foran destruyíes polos bombardeos demientres la guerra, Munich reconstruyó la mayoría del so paisaxe arquiteutónicu tradicional, que complementó con edificaciones modernes destinaes a agospiar los Xuegos Olímpicos de 1972. Nes décades vinientes Munich y la so rodiada conocieron un importante crecimientu económicu, que llevó a ella a industries d'alta teunoloxía ya instituciones científiques de sonadía. La ciudá, que tien tases de desemplegu perbaxes, ye la sé d'importantes multinacionales como BMW, Siemens, MAN, Linde o Allianz, y tamién de cientos de pequeñes y medianes empreses. Hai na ciudá importantes universidaes, museos y teatros, que, xunto colos eventos deportivos, festivales y la fiesta del Oktoberfest, atraen a la ciudá a millones de visitantes añalmente.


HistoriaEditar

La ciudá nun foi fundada tan ceo como otres de la redolada. "Munichen" foi fundáu en 1158 y algamó'l títulu de ciudá mediu sieglu depués.

En 1327 un fuéu destruyó tola ciudá, que foi reconstruida pol emperador Lluís IV.

EconomíaEditar

En Múnich tán les centrales Allianz AG (seguros), BMW (automóviles) y Siemens AG (lleutricidá y lleutrónica).

UniversidaesEditar

  • Ludwig-Maximilians-Universität München
  • Technical University of Munich
  • Munich University of Applied Sciences

ReferenciesEditar

Enllaces esternosEditar