Reinu ziyánida de Tlemecén


El Reinu ziyánida de Tlemecén foi un antiguu reinu moru no que güei ye'l noroeste d'Arxelia, que'l so territoriu estender dende la ciudá de Tlemecén hasta Chlef y Arxel na Cabilia arxelina,[3][4] y llegó nel so cenit al ríu Muluya al oeste, Siyilmasa al sur y el ríu Soummam al este.[5][4]

مملكة تلمسان
الزيانيون (ar)
Reinu ziyánida de Tlemecén
Dinastía ziyánida

Flag of Morocco 1147 1269.svg

1235-1556

Siñal d'Aragón.svg
Fictitious Ottoman flag 2.svg

Bandera de Reinu de Tlemecén

Bandera

Llocalización de Reinu de Tlemecén
El reinu ziyánida (o abdalwádida) en verde, ente 1300 y 1500.[1][2]
Capital Tlemecén
Gobiernu Sultanatu
Sultán
 • 1236-1283 Abu Yahya I bin Zayyán
 • 1550-1556 Al-Hasan ben Abu Muh
Historia
 • Afitáu 1235
 • Anexón al Imperiu otomanu 1556

El reinu tuvo rexíu polos Ziyánidas, Zayyánidas, Banu Zayan (n'árabe: زيانيون, Ziyānyūn), Abdalwadíes o Abdelwádidas (n'árabe: بنو عبد الواد, banū ʿabd al-wād), foi una dinastía bereber zenata.[6]

HistoriaEditar

 
Bandera del reinu de Tlemecén ente 1338 y 1488.
 
Bandera del reinu de Tlemecén ente 1235 y 1338, 1488 y 1556.
 
esquierda

Tres el colapsu del Imperiu almohade, el reinu de Tlemecén volvióse independiente.[7] Cayó dos veces ante les fuercies invasores de Marruecos, pero'l invasores fueron incapaces de caltener el dominiu sobre la rexón.

La capital del reinu, Tlemecén, xacía na principal ruta esti oeste ente Marruecos y Ifriqiya. Tamién foi un centru na ruta comercial de norte a sur ente Orán, na mariña mediterránea, y el África subsahariana. Como centru comercial prósperu, atraxo l'atención de los sos vecinos más poderosos. En distintos momentos, los marroquinos dende l'oeste, ifriqiyanos dende l'este y aragoneses del norte invadieron y ocuparon el reinu.

Col pasu del tiempu, el reinu ziyánida foi vasallu de los Háfsidas de Tunicia, los Benimerines de Marruecos o del reinu d'Aragón.[8]

En 1509, los españoles tomaron la ciudá costera d'Orán y llueu avanzaríen escontra la capital de Tremecén en 1543, fallando nel intentu de tomala.

Finalmente'l reinu cayó so poder otomanu en 1556.

Cronoloxía d'eventosEditar

  • 1236: Independencia del Imperiu almohade.
  • 1272: Uchda y Siyilmasa son vencíes a los meriníes.[9]
  • 1299-1307: Tlemecén ye asediada polos marroquinos.[10]
  • Sieglu XIV: Uchda ye recapturada a los meriníes.
  • 1313: Arxel ye amestada al Reinu de Tlemecén.[10]
  • 1337-1348: Primer periodu d'ocupación marroquina.
  • 1352-1359: Segunda periodu d'ocupación marroquina.
  • 1366: La espedición a Bugía ye ganada.
  • 1389-1424: Los ziyánidas reconocen la suzeranía meriní.[10]
  • 1424-1500: Los ziyánidas reconocen suzeranía háfsida.[10]
  • 1427-1429: Guerra civil.
  • 1505-1510: Mers el Kebir y Orán piérdense a favor d'España.[10]
  • 1510: Tlemecén ye ocupáu polos españoles.[10]
  • 1512: Tlemecén convertir en vasallu de la corona d'Aragón.[10]
  • 1517: Tlemecén ye sitiada pol exércitu de Aruj.[10]
  • 1518: Restáurase la independencia dempués de la victoria de Aruj sobre'l españoles.[10]
  • 1543: Ocupación española.
  • 1543-1544: Tercer periodu d'ocupación marroquina.
  • 1550: Tlemecén ye ocupada polos turcos otomanos.
  • 1554: El Reinu de Tlemcén convertir nun protectoráu otomanu.
  • 1556: Arxelia occidental convertir nun beylik de la Rexencia d'Arxel.

ReferenciesEditar

  1. Mapa de los Estaos del Mediterraneu en 1300
  2. Mapa de los Estaos del Mediterraneu en 1400
  3. The Abdelwadids (1236-1554), on qantara-med.org
  4. 4,0 4,1 L'Algérie au passé lointain - De Carthage à la Régence d'Alger, p175 Error de cita: La etiqueta <ref> ye inválida; el nome «Simon 175» ta definíu delles vegaes con distintu conteníu
  5. The Abdelwadids (1236–1554), on qantara-med.org
  6. Phillip Chiviges Naylor, North Africa: a history from antiquity to the present, (University of Texas Press, 2009), 98.
  7. Delfina S. Ruano (2006), Hafsids, in Josef W Meri (ed.), Medieval Islamic Civilization: an Encyclopedia. Routledge., p. 309.
  8. I. Hrbek (1997), The disintegration of political unity in the Maghrib, in Joseph Ki-Zerbo & Djibril T Niane (eds.) (1997), Xeneral History of Africa, vol. IV: Africa from the Twelfth to the Sixteenth Century (abridged ed.) UNESCO, James Curry Ltd., and Univ. Calif. Press., pp. 34-43.
  9. Caverly, 2008, p. 45.
  10. 10,0 10,1 10,2 10,3 10,4 10,5 10,6 10,7 10,8 Political Chronologies of the World,, pp. 1-18.

Enllaces esternosEditar