Samoa, oficialmente Estáu Independiente de Samoa (en samoanu, Malo Saʻoloto Tutoʻatasi o Sāmoa) y, hasta' 4 de xunetu de 1997 Samoa Occidental, ye un país insular perteneciente al archipiélagu de la Polinesia, nel Pacíficu sur. Compriende dos islles principales, Savai'i y Upolu, y cuatro más pequeñes: Manono, Apolima, Fanuatapu y Namua). Tien una estensión de 2.944 km2 y una población de 177.714 habitantes, y la so ciudá capital ye Apia. Los lapita descubrieron y colonizaron les islles samoanes fae 3.500 años, desarrollando de magar una llingua y una identidá cultural samoanes úniques.

Samoa
Flag of Samoa.svg Coat of arms of Samoa.svg
Bandera de Samoa Traducir Escudo de Samoa Traducir
Himnu nacional The Banner of Freedom Traducir
Alministración
Nome oficial Западное Самоа
Samoa
Sāmoa
Capital Apia
O le Ao o le Malo Traducir Vaaletoa Sualauvi II
Primer ministro de Samoa Traducir Tuila'epa Sailele Malielegaoi Traducir
Llingües oficiales inglés y Idioma samoanu
División
Xeografía
Coordenaes 14°S 172°O / 14°S 172°O / -14; -172Coordenaes: 14°S 172°O / 14°S 172°O / -14; -172
Samoa on the globe (small islands magnified) (Polynesia centered).svg
Superficie 2,944 km² (puestu 165)
% agua 0,32%
Costes 403 km
Llendes 0 km
Llenda con Estaos Xuníos
Puntu más altu Monte Silisili Traducir
Puntu más baxu Océanu Pacíficu
Demografia
Población 177,714 hab. (2017)
Densidá 60,36 hab/km²
Xentiliciu Samoanu, -a, -o
Economía
Moneda tālā Traducir
PIB nominal 856 626 506,0241 (2017)
PIB per cápita 4280 (2017)
Más información
Dominiu d'Internet .ws
Códigu telefónicu +685
Códigu ISO 882 / WSM / WS
Estaya horaria UTC+13:00
www.samoagovt.ws/
Cambiar los datos en Wikidata

Samoa ye una república parllamentaria, con un estáu xunitariu sodividíu alministrativamente n'once entidaes menores. El país pertenece a la Mancomunidá de Naciones, y foi almitíu nes Naciones Xuníes el 15 d'avientu de 1976. El archipiélagu completu, qu'inclúi la Samoa americana, recibió'l nome de Islles de los Navegantes polos conquistadores europeos, plasmaos pola habilidá de los samoanos pa les xeres de la navegación. El país foi gobernáu por Nueva Zelanda hasta la so independencia en 1962.

En xunetu de 2017 Va'aletoa Sualauvi II convirtiose'n xefe del estáu, asocediendo a Tuiatua Tupua Tamasese Efi. El primer ministru Tuila'epa Sailele entamó'l so quintu mandatu en marzu de 2016.

HistoriaEditar

PolíticaEditar

XeografíaEditar

 
Les islles de Samoa.

Samoa asítiase al sur del ecuador, a metá del camín ente Ḥawai y Nueva Zelanda, na rexón polinésica del océanu Pacíficu. La so estensión, de 2.842 km2, compriende dos islles mayores, Upolu y Savai'i, qu'en conxuntu representen el 99% de la so superficie total, y ocho isllotes. Los isllotes son:

  • los trés asitiaos nel estrechu d'Apolima: Manono, Apolima y Nu'ulopa.
  • los cuatro que formen l'archipiélagu de les islles Aleipata, asitiaos al este d'Upolu: Nu'utele, Nu'ulua, Namua y Fanuatapu.
  • Nu'usafe'e, de menos de una hectárea d'estensión, asitiáu a 1,4 km al sur de la costa d'Upolu, a la altura de Vaovai.

Na islla principal, Upolu, ye na que vive el 75% de la población del país, y ye na que s'alcuentra la so capital, Apia.

Les islles samoanes son d'orixe volcánicu, en rellación col puntu caldiu samoanu, formáu probablemente a partir d'una pluma mantélica. Magar que toes les islles tean un orixe volcánicu namái hai volcanes activos en Savai'i, la más occidental del archipiélagu: les erupciones más recientes foron les de los volcanes Matavanu (1905-11), Mata o le Afi (1902) y Mauga Afi (1725). El puntu cimeru del archipiélagu ye'l monte Silisili, de 1.858 m d'altor. Na costa centru-septentrional de Savai'i alcuéntrense los campos de lava de Saleaula, una estensión de 50 km2 de lava solidificao procedente de les erupciones del monte Matavanu.

Savai'i ye la mayor de les islles del país y la sesta n'estensión de la Polinesia: namái les islles neozelandeses del Norte, del Sur y Stewart, y les de Hawai'i y Maui, en Ḥawai, son mayores. La so población ye de 42.000 habitantes.

CulturaEditar


Países d'Oceanía
Australia | Fixi | Islles Cook | Kiribati | Marianes del Norte | Islles Márxal | Micronesia | Nauru | Niue | Nueva Zelanda | Paláu | Papúa Nueva Guinea | Islles Salomón | Samoa | Tokeláu | Tonga | Tuvalu | Vanuatu | Wallis y Futuna