Abrir el menú principal

Plantía:Ficha de fonema La consonante africada postalveolar sorda ye un soníu consonánticu bien frecuente en munches llingües. El so símbolu nel alfabetu fonéticu internacional ye t͡ʃ (enantes [ʧ]), la unión ente una t y una ʃ. N'español esti soníu trescribir col dígrafu «ch».

Esti soníu suel ser la evolución de la consonante oclusiva velar sorda (k, nes llingües xermániques, llingües eslaves y Llingües romániques), o de la oclusiva dental sorda por un procesu de palatalización, especialmente al pie de una vocal fronteru.

CarauterístiquesEditar

 
La zona d'articulación de la tʃ ta indicada col númberu 5.
  • La so manera d'articulación ye africáu, lo que significa que se produz primero una oclusión, al torgar el pasu del aire, y dempués dexándolo pasar de secute al traviés d'una vía estrecha causando una fricación.
  • El so puntu d'articulación ye postalveolar, lo que significa que s'articula per una parte cola parte delantera de la llingua detrás de la cresta alveolar, y per otra parte col cuerpu de la llingua que se doblar sobre'l cielu la boca.
  • La so fonación ye sorda, lo que significa que se produz ensin la vibración de les cuerdes vocales.
  • Ye una consonante oral, lo que significa que l'aire escápase namái pela boca.
  • Ye una consonante central, lo que significa que se produz dexando l'aire pasar percima de la parte media de la llingua, más que pelos llaos.

TrescripciónEditar

L'Alfabetu fonéticu internacional usa dos calteres xuníos pa representar esti soníu: . Pueden tar xuníos con un arcu (t͡ʃ), o delles vegaes puede representase con un diacríticu so la t, (t̠ʃ). Enantes usábase la lligadura (ʧ). Otres trescripciones que s'usen pa esta consonante son:

  • c
  • č
  • ch
  • cs
  • cz
  • tc
  • tsch
  • tx

PresenciaEditar

ReferenciesEditar

Bibliografía utilizadaEditar

  • «Brazilian Portuguese», Journal of the International Phonetic Association 34 
  • «The Bimoraic Foot in Rotuman Phonology and Morphology», Oceanic Linguistics 33(2) 
  • Ladefoged (2005). Vowels and Consonants, Second, Blackwell.ʈ
  • «Castilian Spanish», Journal of the International Phonetic Association 33 
  • «Italian», Journal of the International Phonetic Association 34 
  • «Standard Georgian», Journal of the International Phonetic Association 36 
  • Watson, Janet (2002). The Phonology and Morphology of Arabic. Nuevu York: Oxford University Press.



Idioma Pallabra AFI Significáu
Albanés çelur [t͡ʃɛluɾ] abrir
Alemán tschinelle [t͡ʃiˈnɛlə] platillo (música)
Amháricu አንቺ [ant͡ʃi] tu (femenín)
Azerí Əkinçi [ækint͡ʃi] llabrador
Catalán atxa [at͡ʃa] ciriu |- Checu morčy [mo̞rt͡ʃɛ] cobaya
Coptu dialeutu bohairico ϭⲟϩ [t͡ʃoh] tocar
Esperantu ĉar [t͡ʃar] porque |- Español fecha [ˈfet͡ʃa]
Euskera txalupa [t͡ʃalupa] barca |- Feroés tjørn [t͡ʃɶtn] llagu |- Gaélicu escocés slàinty [slaːnt͡ʃə] salú |- Gallego chover [t͡ʃober] llover
Xeorxanu[1] იხი [t͡ʃixi] impás
Hebréu צ'כיה [t͡ʃɛxja] Chequia
Húngaru gyümölcs [ɟymølt͡ʃ-yː] zusmiu
Inglés bleach [bliːt͡ʃ] llexía
Italianu[2] ciao [t͡ʃao] hola/adios
Malayu coci [t͡ʃut͡ʃi] llavar
Maltés bliċ [blit͡ʃ] legía
Noruegu kjøkken [t͡ʃøkːen] cocina
Persa چوب [t͡ʃoːb] madera
Portugués brasileñu[3] presidenty [pɾeziˈdẽt͡ʃi] presidente |- Quiché K'ichy' [kʼit͡ʃyʔ] quiché
Rotuman[4] joni [ˈt͡ʃɔnin] fuxir
Rumanu cer [t͡ʃy̞r] cielu
Serbo-Croata Чоколада/čokoláda [t͡ʃɔkɔˈdar] chocolate
Suaḥili jicho [ʄit͡ʃo] güeyu
Turcu oçak [ut͡ʃak] avión
Ucraínanu чотири [t͡ʃo̞ˈtɪrɪ] cuatro