Abrir el menú principal
Wikipedia:Correxir

Juan Vázquez d'Esmornia y Fanjul (Cangues d'Onís, 8 de xunu de 1861-Madrid, 26 de febreru de 1928) foi un políticu tradicionalista, escritor y filósofu español, ideólogu del carlismu mientres la Restauración.[1] Ostentó'l títulu de Conde de Monterroso.[2]

Juan Vázquez de Mella
Vazquez-mella.jpg
Coat of Arms of Spain (1874-1931) Pillars of Hercules Variant.svg
diputáu d'España

12 marzu 1893 - 16 marzu 1899
Distritu: Estella Traducir
Coat of Arms of Spain (1874-1931) Pillars of Hercules Variant.svg
diputáu d'España

10 marzu 1904 - 10 xineru 1918
Distritu: Aoiz Traducir, Pamplona, Uviéu
Vida
Nacimientu Cangues d'Onís8  de xunu de 1861
Nacionalidá Bandera d'España España
Fallecimientu paseo del Prado Traducir, febreru y 1928, 26 (66 años años)
Estudios
Llingües castellanu
Oficiu
Oficiu políticu, escritor y filósofu
Llugares de trabayu Madrid
Miembru de Real Academia de Ciencies Morales y Polítiques
Real Academia Gallega
Creencies
Relixón catolicismu
Partíu políticu Comunión Tradicionalista Traducir
Cambiar los datos en Wikidata

BiografíaEditar

 
«El payu de la carta», en Gedeón, 1897.

Juan Vázquez d'Esmornia y Fanjul nació nel conceyu asturianu de Cangues d'Onís el 8 de xunu de 1861, fíu de don Juan Vázquez d'Esmornia y Varela, teniente coronel retiráu, natural de Boimorto, en La Coruña, y de doña Teresa Fanjul, natural de Cangues d'Onís.

Cuando'l pequeñu Juan apenes tenía seis años quedó güérfanu de padre. Realizó los sos estudios secundarios nel seminariu de Valdediós (1874-1877), que foi nel so día sede del seminariu menor de la Diócesis d'Uviéu y tamién colexu de segunda enseñanza.

Una vegada termináu'l bachilleratu, doña Teresa, viuda y con un únicu fíu, decidió treslladase a Boimorto y vivir al pie de otros familiares. Vázquez d'Esmornia tenía dieciséis años y acordies con la familia decidió estudiar Derechu na Universidá de Santiago de Compostela. Yera un estudiante con una metodoloxía singular, pos nel casu de determinaes asignatures suplía, con más provechu, l'asistencia a clase coles llectures apasionaes que taramiaba nes biblioteques.

Remataos los sos estudios empecipia la so carrera periodística (1887-1890) nel periódicu tradicionalista El Pensamientu Galaicu de Santiago de Compostela. En 1888, cuando Llauder fundó El Corréu Español en Madrid como órganu del carlismu, afitar na figura del nuevu periodista asturianu y presentar como A New Hope. Vázquez d'Esmornia dirixiría esti diariu ente 1890 y 1897.

Navarra escoyer Cortes de la Restauración diputáu a Cortes a los ventinueve años y dende 1893 hasta 1919, descontaos los que funcionaron de 1900 a 1905 —nesti periodu tuvo parte emigráu en Portugal, parte retiráu en Filgueira, consagráu al estudiu—, perteneció Esmornia a tolos parllamentos representando a Aoiz, Estella, Uviéu[3] y Pamplona.

En 1906 abrazar con Ramón Nocedal en Tafalla, lo que selló la reconciliación ente carlistes y integristes.[4] Esi mesmu añu foi escoyíu académicu de la siella C na Real Academia Española pero nun tomó posesión.[5]

El so papel históricu foi, fundamentalmente, el de la renovación del carlismu, maltrecho dende'l fracasu de 1876. En Vázquez d'Esmornia atoparon el soporte intelectual que recoyera, ordenara y sistematizara l'esvalixáu ideariu carlista pa entestalo nun cuerpu doctrinal traducíu en programa políticu; foi, en resume, el que dio calter «científicu»Plantía:Qué al carlismu. Pero'l so tradicionalismu ye alzáu a un esponente máximu so la influencia del pensamientu de Balmes, Donoso Cortés y otru pensadores, pero de manera esencial pola doctrina social de Lleón XIII.

 
Mitin de Vazquez d'Esmornia en Barcelona (1907)

Primer Guerra Mundial y la cisma mellistaEditar

En 1914 ye escoyíu académicu numerario de la Real Academia de Ciencies Morales y Polítiques.[6]

Vázquez d'Esmornia yera germanófilo, lo que lu condució a una sonada separación col pretendiente carlista Jaime de Borbón, que yera aliadófilo. Jaime de Borbón, qu'había estáu confináu polos austriacos nel so castiellu cercanu a Viena, publicó en 1919 un manifiestu empobináu a los tradicionalistes españoles desautorizando a los qu'hubieren exteriorizado los sos sentimientos germanófilos. Vázquez d'Esmornia sintióse atacáu por Don Jaime, lo que lu llevó a prescindir del pretendiente xuntu con bona parte de la direición del jaimismo nel llamáu Partíu Católicu Tradicionalista, que celebró'l so primer actu públicu'l 11 d'agostu de 1919 nel casino de Archanda,[7] dende'l que defendía los grandes ideales que trescalaron tola so vida: tradición, catolicismu, patria y monarquía.

A Esmornia foi-y ufiertada una cartera ministerial en dos causes: una nes sos mocedaes, nos ensayos unionistes de Cánovas, y otra, a la fin de la so vida, nel Gobiernu nacional que presidiría Maura. En dambos casos refugó. El 29 de mayu de 1924 nel Teatru Real de Madrid pronunció'l so últimu discursu: «Divinidá de la Ilesia católica».

El so salú díbase sedando y a principios de 1925 sufrió la amputación d'una pierna. Dende entós apenes se movió del so pisu del Paséu del Prau. Unos meses antes del so fallecimientu publica una de les sos obres de más resonancia: Filosofía de la Eucaristía[8]. Según pallabres del autor «como un humilde tributu (…) al grandiosu Congresu Eucarísticu de Chicago» (1927). Morrió en Madrid el 26 de febreru de 1928.

PensamientuEditar

D'elocuente pallabra, portentosa memoria y brillosa capacidá pa la oratoria y la política, abrazó la causa del carlismu. Ta consideráu como unu de los más brillosos parllamentarios y oradores de la Hestoria d'España.

Bustu en Cangues d'Onís, realizáu pol escultor Gerardo Zaragoza.
Placa de cai nel distritu madrilanu de Ciudá Llinial

Gran conocedor de los avatares históricos del sieglu XIX, consideraba políticamente a la masonería como'l motor de les revoluciones. Presentó a les Cortes de Madrid un pidimientu solicitando que fuera declarada illegal, facciosa y traidora a la Patria, quitando de los emplegos públicos a'l masones.[9] Participó nel Congresu antimasónico de Trento en 1896.[9]

Les idees centrales nel so pensamientu yeren la tradición, la monarquía, la unidá d'España al traviés del rexonalismu y del foralismo y la concepción orgánica de la sociedá onde se reclama la soberanía non pal Estáu sinón pa la sociedá al traviés de les sos organizaciones naturales: la familia, el conceyu, la rexón.

Partidariu d'un allugamientu germanófilo per parte d'España mientres la Primer Guerra Mundial, defendía que Francia y el Reinu Uníu yeren los enemigos tradicionales d'España.[10]

HomenaxesEditar

  • La plaza de Platería de Martínez en Madrid (cercana a la cai de Güertes) tenía un monumentu con un bustu dedicáu a Vázquez d'Esmornia hasta'l 27 de xunetu de 1999 nel que foi treslladáu a la plaza llamada col so nome.
  • Plaza de Vázquez d'Esmornia nel distritu Centru de Madrid. El Conceyu de Madrid aprobó en 2015 el cambéu del nome de dicha plaza pa homenaxar al políticu y activista LGTB Pedro Zerolo.[11] El cambéu fixo efectivu'l 14 de mayu de 2016.
  • Calle Vázquez d'Esmornia nel distritu Ciudá Llinial de Madrid.
  • La plaza Vázquez d'Esmornia al pie de la Rambla Brasil en Barcelona, a unos 300 metros del Camp Nou.
  • El colexu públicu Vázquez d'Esmornia en Pamplona.
  • Dende 1928, l'añu de la so muerte, hasta payares de 2016 tuvo una cai dedicada n'Alicante, cuando-y foi retirada por una incomprensible vinculación col franquismu.[12]
  • L'alamea Vázquez d'Esmornia, en Lorca (Murcia). El Conceyu camudó la so denominación pola de Rafael Méndez, destacáu republicanu exiliado en Méxicu.
  • Calle Vázquez d'Esmornia na ciudá asturiana d'Uviéu *El

colexu públicu Vázquez d'Esmornia en Madrid.

  • Calle Vázquez d'Esmornia na población de Mislata, Valencia.

ObresEditar

Les sos obres completes tán recoyíes nuna trentena de volumes.

  • <cite style="font-style:normal" id="Referencia-Vázquez d'Esmornia y Fanjul-1915">Vázquez d'Esmornia y Fanjul, Juan (1915). L'ideal d'España, los trés dogmes nacionales: discursu (n'es). Madrid: Impr. Alemán.
  • Fernández Peñaflor, Miguel: Apuntes pa una biografía. N'Obres completes del Excelentísimo Señor Don Juan Vázquez d'Esmornia y Fanjul. Volume Primero: Selección d'Elocuencia y Hestoria. Edición de la Xunta del Homenaxe a Esmornia. Madrid, 1932.
  • <cite style="font-style:normal" id="Referencia-Vázquez d'Esmornia y Fanjul-1932">Vázquez d'Esmornia y Fanjul, Juan (1932). en Xunta del Homenaxe a Esmornia: Discurso parllamentarios II 'VII' (n'es). Editorial Voluntá - Casa Subirana.
  • <cite style="font-style:normal" id="Referencia-Vázquez d'Esmornia y Fanjul-1934">Vázquez d'Esmornia y Fanjul, Juan (1934). en Xunta del Homenaxe a Esmornia: Tarrezas sociales II 'XXV' (n'es). Casa Subirana - S.Y.L.Y..
  • <cite style="font-style:normal" id="Referencia-Vázquez d'Esmornia y Fanjul-1935">Vázquez d'Esmornia y Fanjul, Juan (1935). en Xunta del Homenaxe a Esmornia: Rexonalismu II 'XXVII' (n'es). Casa Subirana - S.Y.L.Y..
  • <cite style="font-style:normal" id="Referencia-Vázquez d'Esmornia-1928">Vázquez d'Esmornia, Juan (1928). en Eugenio Subirana, Editor Pontificiu: Filosofía de la Eucaristía (n'es), 172.

AntoloxíesEditar

  • García y García de Castro, Rafael: Vázquez Esmornia. Les sos idees. La so persona. Editorial y Librería Prieto. Granada, 1940.
  • Vázquez d'Esmornia, Juan. Predicciones de Vázquez d'Esmornia:Antoloxía del Verbu de la Tradición (n'es). Institutu Editorial Reus.
  • (1953) Texto de doctrina política nº2: Vázquez Esmornia (n'es). Madrid: Direición Xeneral d'Información.Publicaciones españoles, 239.

ReferenciesEditar

BibliografíaEditar

Enllaces esternosEditar