Abrir el menú principal

Roberto Gómez Bolaños

Roberto Gómez Bolaños (21  de febreru de 1929Ciudá de Méxicu - 28  de payares de 2014Cancún)[1][2][3] más conocíu como Chespirito, foi un actor, comediante, dramaturgu, escritor, guionista, compositor, direutor y productor de televisión mexicanu. Creador ya intérprete de El Chavo del Ocho y El Chapulín Coloráu, ente otros personaxes.[4]

Roberto Gómez BolañosPicto infobox character.png
Imagen de homenaje a Chespirito.jpg
Vida
Nome completu Roberto Gómez Bolaños
Nacimientu Ciudá de Méxicu21  de febreru de 1929
Nacionalidá Bandera de Méxicu Méxicu
Llingua materna castellanu
Fallecimientu

Cancún28  de payares de 2014

(85 años)
Causa de la muerte infartu de miocardiu
Familia
Casáu/ada con Florinda Meza Traducir  (2004 -  28 payares 2014)
Fíos/es
Hermanos/es
Estudios
Estudios Universidá Nacional Autónoma de Méxicu : Inxeniería mecánica
Llingües castellanu
Oficiu
Oficiu actor de televisión, comediante, productor de cine, guionista, direutor de cine, compositor, actor de cine, escritor y compositor de cantares
Premios
Alcuñu/os Chespirito
Creencies
Relixón catolicismu
IMDb nm0350867
chespirito.com
Chespirito signature.jpg
Cambiar los datos en Wikidata

BiografíaEditar

Foi fíu de la secretaria billingüe Elsa Bolaños Cachu y del pintor, dibuxante y ilustrador Francisco Gómez Llinares.[5] Estudió inxeniería mecánica na Universidá Nacional Autónoma de Méxicu, pero nunca se graduó.[6]

El so padre, pintor reconocíu de la dómina, finó cuando él tenía seis años. La so madre, que nunca llegó a conocer la fama de la serie El Chavo, finó por cáncer d'entrellenzu.[7]

Empecipió la so carrera como creativu publicitariu, lo que lo conectó cola radio y la televisión, na cual foi, mientres la década de 1950, un bien activu guionista. Tamién fixo dellos guiones de películes pal dúu Forgaxa y Capulina y empecipióse fugazmente como actor con ellos en Dos criaos malcriaos, en 1960. Sicasí, siguió dedicando la mayor parte del so tiempu a escribir, contribuyendo con diálogos pa guiones de películes y programes de la televisión mexicana.

El so nome profesional, Chespirito, deber al direutor cinematográficu Agustín P. Delgado, deriváu del diminutivu de la pronunciación españolizada del apellíu de William Shakespeare (fonéticamente Chekspir), por cuenta de la estatura de Gómez Bolaños y pol talentu d'este pa escribir hestories qu'asemeyaba a les de Shakespeare.

Ente 1960 y 1965, escribió guiones pa los dos programes de mayor audiencia na televisión mexicana: Cómicos y cantares según L'estudiu de Pedro Vargas, de la cadena Telesistema Mexicanu.

En 1968, empecipiaba tresmisiones la Televisión Independiente de Méxicu y Chespirito foi llamáu como escritor cola ufierta d'usar al so antoxu una media hora selmanal al so cargu. Asina, nacieron Los supergenios de la mesa cuadrada y la so carrera como actor.

 
Escultura de «el Chavo» en Cali, Colombia.

En 1970, estendieron el so horariu a una hora y nun programa propiu. El mesmu denominóse Chespirito y nació el personaxe del Chapulín Coloriáu. Un añu más tarde, apaeció'l Chavo. Dambos personaxes funcionaron tan bien que'l programa estremar en dos, dedicando media hora a cada unu. A mediaos de 1979 empecipia un curtiu programa llamáu La chicharra, serie basada en periodistes, ensin enforma ésitu.

A pesar de ser bien conocíu polos sos papeles del Chavo y del Chapulín Coloriáu, tamién foi creador de dellos personaxes más, como'l Chómpiras, el Doctor Chapatín, Vicente Chambón y Bastiazu Bonaparte. Nuna entrevista a Teresa Rodríguez, comentó qu'él decidió añedir pallabres con ch porque yera usáu en «munches groseríes en Méxicu».[8]

A pesar de los sos guiones recurrentes, estos programes convertir n'ésitos a lo llargo de toa Hispanoamérica, Estaos Xuníos y España, en gran midida gracies a la simpatía del cuadru d'actores de los sos programes, integráu en distintes dómines por Carlos Villagrán, Ramón Valdés, Florinda Meza, Rubén Aguirre, Édgar Vivar, Angelines Fernández, Raúl Padilla, Horacio Gómez Bolaños y María Antonieta de les Nieves, qu'atoparon tamién la fama internacional.

En 1980, los sos sketchs volvieron axuntase nuna hora selmanal nel programa llamáu sol so pseudónimu, y permaneció al aire hasta 1995.

Tamién protagonizó películes mexicanes, escrites y actuaes por él mesmu como El Chanfle y El Chanfle 2, Don mure y don rateru, Charrito y Música de vientu.

Fora de los sos habituales personaxes televisivos, a partir de 1992, representó en teatru mientres dellos años la obra 11 y 12, cola cual llogró más de 28 000 funciones. Tamién incursionó nel xéneru de les telenoveles en 1991 dirixiendo y produciendo Milagru y maxa en xunto con Florinda Meza y apurre la lletra de les temes musicales de La dueña en 1995 y Dalguna vegada vamos tener nales en 1997.

Vida personalEditar

Roberto almitió fumar por 40 años, dexándolo dafechu por considerar malu pal so salú.[9] De neñu gustába-y prauticar fútbol, según boxear ya interactuar colos sos xuguetes.[10] Según Augusto Rattoni, a él gustába-y la pintura y realizaba dibuxos de paisaxes y cares.[11]

Gómez Bolaños tuvo dos rellaciones. En primer instancia, casóse con Graciela Fernández, con quien procreó seis fíos.[12] Por cuenta de la so popularidá, a los 23 años de casaos, dixebráronse.[7] Poco tiempu dempués fíxose pública la rellación que sostenía con una de les coestrellas del so programa, Florinda Meza, quien interpretó a Doña Florinda n'el Chavo del Ocho. El romance empezó en Chile n'ochobre de 1977 anque Gómez Bolaños cortexara a Meza mientres 5 años. La rellación foi cuestionada y Florinda defender de les acusaciones años más tarde:«Nun soi una roba homes. Él tenía problemes col so matrimoniu y yera bien conocíu poles sos infidelidaes». Nel 2004, depués de 27 años de vivir xuntos, casáronse.[13] La pareya nun tuvo fíos propios porque Chespirito decidió realizase una vasectomía antes de conocer a Florinda.

El 12 de payares de 2009, Chespirito foi internáu d'emerxencia nun hospital de la Ciudá de Méxicu. Según declaraciones del so fíu Roberto Gómez Fernández; Chespirito tuvo un entueyu de la próstata, polo cual fixéron-y una intervención quirúrxica senciella.[14][15]

El 28 de mayu de 2011, Chespirito abrió la so cuenta en Twitter llegándo a algamar en menos d'un día más de 170 000 siguidores, al segundu día un total de 250 000 siguidores, y mediu millón en tan solo una selmana.[16]

Anque nun se publicaron les cifres oficiales, esiste delles posibilidaes alrodiu del so patrimoniu. Según Forbes, dende'l zarru de la serie El Chavo, Chespirito recibió ingresos de 1.700 millones de dólares per parte de Televisa.[17] Según El Universal de Méxicu, calcúlase una fortuna de $15 millones.[18]

Participación política y discutiniosEditar

MuerteEditar

 
Los equipos Barcelona Sporting Club y Deportivu Quito (d'Ecuador) realizaron un minutu de silenciu pola muerte de Chespirito.

Chespirito finó a los 85 años el 28 de payares de 2014 en Cancún, Méxicu a les 14:30 (GMT-6) por cuenta d'entueyos respiratorios.[22][23][24]

Foi confirmada pola so esposa Florinda Meza al traviés de la rede social Twitter:[25]

Esta ves [sic] nun ye un rumor, un inventu, una chancia.. Morrióse'l mio maríu Roberto Gomez [sic] Bolaños (El chavo) @ChespiritoRGB Te amo la mio vida <3.

Florinda Meza, al traviés de la so cuenta de Twitter.[25]

A otru día de confirmase la muerte de Roberto pola so esposa Florinda Meza, un carru aciagu blancu foi pol cuerpu ensin vida a la so residencia nel balneariu caribeñu de Cancún, onde vivía y finó, pa ser treslladáu hasta'l Aeropuertu Internacional de Cancún nun vuelu priváu, y asina llegar a Televisa San Ángel, la que foi casa de toles creaciones de Chespirito y onde tamién se -y rindió l'últimu homenaxe como iconu de la comedia: «América celebra a Chespirito». Ellí realizóse una misa privada pa familiares y persones cercanes, onde asistieron Edgar Vivar, Carlos Villagrán, ente otros.[26][27] N'Ecuador, María Antonieta de les Nieves del personaxe «La Chilindrina» enterar de la murnia noticia y, mientres el so espectáculu de circu, l'actriz pidió un minutu d'aplausos pola muerte de Chespirito, amás d'ufiertar sentíes pallabres.[28]

Dempués d'eso'l ataúd que contenía los restos de Chespirito foi lleváu nun cortexu aciagu que consistió nun camión Ford F350 Afechu como una especie de carru temáticu alusivu al cómicu'l cual llevaba los sos restos nun remolque'l cual tamién punxéronse-y 2 escultures que representaben al Chavo y al Chapulín Coloráu,[29]mesmu que foi escoltáu por un operativu cola formalidá que se riquir en dichu momentu,al so pasu'l cortexu foi recibíu con porres y vitoreos según por xente que se rexunto pa velo pasar y brinda-y en teoría l'últimu adiós, tamién les ensames despidir afatiaos y amarutaos como dalgunos de los sos personaxes,tou esto foi predispuestu pa ser treslladáu y atapecíu nel Estadiu Azteca de Méxicu en cámara encesu, onde xuega l'equipu «de los sos amores»: Club América.[30] En simultáneu, los sos siguidores publicaron representaciones artístiques sobre la so muerte, como la llegada al Paraísu de la mano de los ex-integrantes de la serie, volviéndose viral.[31] Los restos de Chespirito fuelguen nel campusantu Panteón Francés de la piedá onde foi soterráu nuna ceremonia privada'l 1 d'avientu de 2014.

El 10 de setiembre del 2015, la so viuda Florinda Meza reveló que Roberto Gómez Bolaños morriera de Parkinson y que fuera violentu con ella.[32]

ReconocenciesEditar

En 2000, Televisa da-y un homenaxe tituláu «Nun cuntaben cola mio astucia», conmemorando los 30 años d'aniversariu del programa El Chavo del Ocho.[33]

Nel añu 2004 la Asociación de Cronistes d'Arte (ACROARTE) de la República Dominicana y la Cervecería Nacional Dominicana otorgar el Soberanu Internacional como una reconocencia a la so carrera na televisión llatinoamericana y a les sos múltiples facetes como escritor, guionista, actor, humorista y Productor de televisión productor.[34][35][36]

Nel 2012 realizóse un homenaxe llamáu América celebra a Chespirito fechu pola mesma Televisa. Nuna de les presentaciones, la más emotiva foi la interpretación de Thalía, Gracies, compuestu por Gian Marcu onde s'averó direutamente.[37]

El 20 de payares de 2013, Chespirito recibió'l Premiu Ondes Iberoamericanu a la trayeutoria más destacada en televisión.[38]

Crítiques y evaluación a la so obraEditar

Anque la obra de Roberto Gómez Bolaños goció por décades d'amplia aceptación ente'l públicu hispanofalante, sicasí la intelectualidá mexicana frecuentemente llanzó crítiques escontra la mesma. D'alcuerdu a Darío Martínez Brooks, nengún otru cómicu mexicanu algamó a tantos países de fala hispana. El críticu de televisión Álvaro Cueva, cunta que Gómez Bolaños tuvo la capacidá d'aprovechar el llinguaxe televisivu y crear guiones orixinales que podíen entretener “a neños y adultos per igual”. Según Alejandro Herrera, maestru n'estudios d'arte de la Universidá Iberoamericana, “la risa (de los programes de Chespirito) nun yera per mediu d'un doble sentíu, o per mediu de faer de menos o ser irónicos. Sinón de resaltar les idiosincrasies de la nuesa sociedá d'una manera bien sincera”.[39]

D'alcuerdu a Luis Carrasco, profesor de Comunicación na Universidá Nacional Autónoma de Ciudá de Méxicu (UNACM), “Nos sos programes había un auténticu bullying. Tol mundu burllar de toos, toos contra unu, y yera daqué bien normal. Y si nesta dómina plantegárase lo qu'asocedía nesos programes, nun creo que fuera tan aceptáu o qué tantes crítiques pudiera causar (...)” coles mesmes, critica que Chespirito “empezó a responder a cuestiones más comerciales” no que llama la so segunda etapa, cuando se pasó de la Canal 8 a Televisa.[39]

Según el sociólogu ya investigador de la UNAM Raúl Rojas Sorianu, los chistes que faía Kiko sobre la probeza de "El Chavo", les chancies sobre la obesidá de Ñoñu o'l refugu de la comunidá a la vieya Bruxa del 71 aponderen comportamientos clasistes y machistes. La vicepresidenta de l'Asamblea Nacional d'Ecuador Rosana Alvarado escribió al finar Gómez Bolaños que "Partes de "Chespirito" o del Chavo nun yeren comedia. NUN ye humor cutir a un neñu, tratalo como "tontu" o facer# risión. Eso non"[40]

L'actor Oscar Bonfiglio, quien participó na puesta n'escena de la traxedia Once y dolce nel 2013, afirmó que con Gómez Bolaños como direutor teatral 'Nunca hubo necesidá d'improvisar pa faer llorar, inclusive, tener prohibíu, nun siendo qu'asocediera dalgún imprevistu (...) yera bien esixente porque tou lo tenía bien definíu y teníamos de faelo tal como él marcar nel testu.'[41]

FilmografiaEditar

TeatruEditar

Teatru
Añu Títulu Personaxe Notes
1992-2009 Once y dolce Eloy Madrazo Creada y estelarizada pol mesmu

TelevisiónEditar

Televisión[42]
Añu Títulu Personaxe
1993 - 1994 Con Humor... al Estilu Chespirito Don Calavera (Carlos Vera)
Ciudadanu Gómez
Dellos Personaxes
1980 - 1995 Chespirito El Chavo
El Chapulín Coloráu
Bastiazu Bonaparte
Chómpiras
Dr. Chapatín
Vicente Chambón
El Flacu
Chaplin
Don Calavera (Carlos Vera)
Ciudadanu Gómez
Chespirito
Dellos Personaxes
1979 La Chicharra Vicente Chambón
1972 - 1979 El Chapulín Coloráu El Chapulín Coloráu
Doctor Chapatín
Chespirito
Dellos Personaxes
1971 - 1980 El Chavo del Ocho (El Chavo) El Chavo del Ocho
El Chómpiras
Chespirito
Dellos Personaxes
1971 - 1973 Chespirito El Chavo del Ocho
El Chapulín Coloráu
Doctor Chapatín
Bastiazu Bonaparte
El Chómpiras
Ciudadanu Gómez
Dellos Personaxes
1971 Doctor

Chespirito Chapatín
El Chapulín Coloráu
El Chómpiras

1970 - 1971 Los Supergenios de la Mesa Cuadrada Doctor Chapatín
El Chapulín Coloráu
El Chómpiras
Dellos Personaxes
1966 - 1970 Doctor

Chapatín (Los Supergenios de la Mesa Cuadrada)
Chespirotadas

1966- 1973 El Ciudadanu Gómez Ciudadanu Gómez
1956 - 1967 Risibles y Cantares (Ente Cómicos y Cantares / Risibles y Cantares Addams) Dellos Personaxes

CineEditar

Películes[42]
Añu Títulu Personaxe
1988 Música de Vientu Sr. Quevedo
1984 Charrito Charrito
1983 Don mure y don rateru Ratón Pérez
1982 El Chanfle 2 El Chanfle
1979 El Chanfle
1970 Hermanar Trinquete
El cuerpazo del delitu Goliath
L'amor de María Isabel Instructor de manexu
Los trés magnífiques Manolo
1969 La princesa hippie Damián Damianoski
1968 El zánganu El psicólogu
Operación carambola Carlitos
1967 El mundu llocu de los mozos
1960 Dos criaos malcriaos
Dos llocos n'escena Don Juan

GuionistaEditar

Películes
Añu Títulu
1958 Los lexonarios
1959 Anxelinos del trapeciu
Vagamundu y millonariu
1960 Dos criaos malcriaos
Los tigres del desiertu
El dolor de pagar la renta
Los desenfrenaos
1961 Dos tontos y un llocu
Llimosneros con garrote
Pegando con tubu
1962 ¡En peligru de muerte!
1963 Los invisibles
1964 Los astronautes
1965 Los reis del volante
1966 Un noviu pa dos hermanes
1967 Detectives o lladrones (Dos axentes inocentes)
El camín de los espantos
1968 Operación carambola
1969 La princesa hippie
1970 Frai Dólar
¡Ende madre!
1978 El Chanfle
1982 El Chanfle 2
1984 Charrito
1998 ¡Que vivan los muertos!
2006 El Chavo animáu
2015 El Chapulín Coloráu animáu (Solo primer temporada)

DireutorEditar

Películes y Telenoveles
Añu Títulu
1958 Los lexonarios
1959 Tres leición d'amor
1962 ¡En peligru de muerte!
1984 Charrito
1991 Milagru y maxa
1997 Un bagul llenu de mieu

LlibrosEditar

DiscografíaEditar

Premios y nominacionesEditar

BibliografíaEditar

ReferenciesEditar

  1. «Méxicu: muerre Roberto Gómez Bolaños "Chespirito"». BBC. 29 de payares de 2014. http://www.bbc.co.uk/mundu/peracabes_noticies/2014/11/141128_ultnot_muerre_roberto_gome_bolanos_chespirito_bd. 
  2. «Morrió Roberto Gómez Bolaños, 'Chespirito'». Noticieros Televisa. Consultáu'l 28 de payares de 2014.
  3. http://eleconomista.com.mx/entretenimientu/2014/11/28/fina-roberto-gomez-bolanos-chespirito?cx_Unoticias=Nota01
  4. «Biografía de Roberto Gómez Bolaños». esmas.com. Archiváu dende l'orixinal, el 1 de xineru de 2015. Consultáu'l 2009.
  5. "Francisco Gómez Llinares y Elsa Bolaños Cachu. Reclamaciones comunicase a wwwxyz.elcielo.com" Consultáu'l 19 d'ochobre de 2011
  6. nota en Selmana.com
  7. 7,0 7,1 «so-escudu-siempres-foi-un-corazon-0 El so escudu siempres foi un corazón: perfil». Cascoxu. Consultáu'l 28 de payares de 2014.
  8. «misteriu-de-la-ch-que-fixo-famosu-a-chespirito El misteriu de la "CH" que fixo famosu a Chespirito». Univisión (28 de payares de 2014). Consultáu'l 28 de payares de 2014.
  9. «Roberto Gómez Bolaños va cumplir 40 años de ser Chespirito». Univisión (6 de febreru de 2012). Consultáu'l 28 de payares de 2014.
  10. «Roberto Gómez Bolaños va cumplir 40 años de ser Chespirito». Univisión (6 de febreru de 2012). Consultáu'l 28 de payares de 2014.
  11. «rutina-del creador-del-chavo-del-8/ Asistente de Chespirito rellata como ye la rutina del creador del Chavo del 8». Arte y Mediu (9 de xunu de 2014). Consultáu'l 28 de payares de 2014.
  12. «Ficha de Roberto Gómez Bolaños». People n'español. Consultáu'l 24 d'ochobre de 2012.
  13. "Chespirito casóse con Doña Florinda - esmas.com. Consultáu'l 27 d'agostu de 2009
  14. hospital-de-emerxencia.html Ingresa Chespirito al hospital d'emerxencia - elsiglodeltorreon.com. Consultáu'l 14 de payares de 2009
  15. Chespirito internáu n'hospital per operación - esmas.com. Consultáu'l 14 de payares de 2009
  16. La República (Mayu de 2014). «Chespirito: Roberto Gómez Bolaños y el so empioráu estáu de salú». Archiváu dende l'orixinal, el 29 de payares de 2014. Consultáu'l 28 de payares de 2014.
  17. RT (30 de payares de 2014). «¿Quién va heredar la fortuna de Chespirito?». Consultáu'l 30 de payares de 2014.
  18. Diariu 24 (30 de payares de 2014). «plata-gano-el-chavo-del-8.html L'heriedu de Gómez Bolaños: ¿Cuánta plata ganó'l "Chavo del 8"?». Consultáu'l 30 de payares de 2014.
  19. Youtube Chespirito sofita al PAN
  20. «Afirma Chespirito qu'el Guernica de Picasso ye una caricatura». El Universal. 1 de mayu de 2007. http://www.eluniversal.com.mx/notes/422268.html. Consultáu 'l 23 de xineru de 2014. 
  21. «Chespirito niega asistencia a fiestes de Narcotráficu». elsiglodetorreon.com.mx (18 de setiembre de 2007). Consultáu'l 23 de xineru de 2014.
  22. «Muerre Roberto Gómez Bolaños, 'Chespirito'». El Universal (Méxicu). http://www.eluniversal.com.mx/espectaculos/2014/muerri-chespirito-1057934.html. Consultáu 'l 28 de payares de 2014. 
  23. «Morrió Roberto Gómez Bolaños, el reconocíu Chespirito». El Colombianu (Colombia). http://www.elcolombiano.com/cultura/murio-roberto-gomez-bolanos-el-reconocíu-chespirito-EY771666. Consultáu 'l 28 de payares de 2014. 
  24. «A los 85 años, morrió Roberto Gómez Bolaños, Chespirito». Clarín. http://www.clarin.com/extrashow/fama/murio-roberto-gomez-bolanos-chespirito_0_1256874722.html. Consultáu 'l 28 de payares de 2014. 
  25. 25,0 25,1 Meza Gomez, Florinda. «Esta ves nun ye un rumor, un inventu, una chancia.. Morrióse'l mio maríu Roberto Gomez Bolaños (El chavo) @ChespiritoRGB Te amo la mio vida». (28 de payares de 2014). Twitter.
  26. «Méxicu rinde homenaxe a 'Chespirito' nel Estadiu Azteca». CNN n'Español. http://cnnespanol.cnn.com/2014/11/30/mexico-enteru-rinde-homenaxe-a-chespirito/. Consultáu 'l 30 de payares de 2014. 
  27. «'Chespirito' Funeral Photos: Florinda Meza, Edgar Vivar, Carlos Villagrán And Celebrities Say Goodbye To Roberto Gómez Bolaños». Latin Times (Estaos Xuníos). 30 de payares de 2014. http://www.latintimes.com/chespirito-funeral-photos-florinda-meza-edgar-vivar-carlos-villagran-and-celebrities-279253. Consultáu 'l 30 de payares de 2014. 
  28. La Mañana de Córdoba (1 d'avientu de 2014). «Ente llárimes, la “Chilindrina” despidir de “Chespirito”». Consultáu'l 8 de febreru de 2015.
  29. http://d5pa5brvrabv4.cloudfront.net/sites/default/files/styles/full_node/public/02_chespirito.jpg?itok=wBu1s4Tx
  30. «Treslladen cuerpu de Chespirito a Ciudá de Méxicu, onde va ser veláu». Noticias Caracol (Colombia). 29 de payares de 2014. http://www.noticiascaracol.com/colombia/treslladen-cuerpu-de-chespirito-ciudá-mexico-onde-sera-atapecíu. Consultáu 'l 29 de payares de 2014. 
  31. Varios autores (29 de payares de 2014). «Los meyores memes sobre la muerte de “Chespirito”». People n'Español. http://www.peopleenespanol.com/article/memes-muerte-chespirito-roberto-gomez-bola%C3%B1vos-facebook-instagram-twitter. Consultáu 'l 29 de payares de 2014. 
  32. creador-de-chespirito-fallecio-de-parkinson-y-llego-a-ser-violentu-con-ella/ Florinda Meza confirmó que'l creador de “Chespirito” finó de Parkinson y aportó a violentu con ella
  33. Homenaxe a Chespirito - chavodel8.com. Consultáu'l 28 d'agostu de 2009
  34. https://www.youtube.com/watch?v=COxjAhOva7Y
  35. http://www.bolivarpower.com/2014/11/video-roberto-gomez-bolanos-chespirito.html
  36. http://www.imagenesdominicanas.com/2014/11/video-cuando-roberto-gomez-bolanos-foi-galardonáu-premios-casandra.html
  37. «YouTube: Chespirito foi homenaxáu por Gian Marcu y Thalía». El Comerciu (28 de payares de 2014). Consultáu'l 28 de payares de 2014.
  38. ADN Radio (30 d'ochobre de 2013). «trayeutoria-de-chespirito/20131030/nota/2005098.aspx Premiu Ondes 2013 reconocieron la trayeutoria de Chespirito». Consultáu'l 31 d'ochobre de 2013.
  39. 39,0 39,1 «L'humor de 'Chespirito': comedia 'inocente' con delles 'chispoteadas'» (español). www.expansion.mx. Espansión, S.A. de C.V. (28 de payares de 2014).
  40. «yeren-comedia L'humor de Chespirito nun-y prestaba a tol mundu». www.eluniverso.com (Compañía Anónima L'UNIVERSU). 29 de payares de 2014. http://www.eluniverso.com/vida-estilo/2014/11/29/nota/4284116/rosana-alvarado-partes-chespirito-o-chavo-nun yeren-comedia. 
  41. «'Chespirito' nun esfrutó enforma l'ésitu atayante con '11 y 12′» (español). yucatan.com.mx. Grupu Megamedia (28 de payares de 2014). (enllaz rotu disponible n'Internet Archive; ver l'historial y la última versión).
  42. 42,0 42,1 Filmografía IMDb
  43. chespirito.org:Verdadera Discografía de Chespirito (enllaz rotu disponible n'Internet Archive; ver l'historial y la última versión).
  44. http://www.chavodel8.com/cantares/ chavodel8.com:Discografía de Chespirito]
  45. ganadores_a_los premios_ace_2008/oci247732 Terra (Anunciáronse'l ganadores a los premios ACE 2008)

Enllaces esternosEditar

[[Categoría:Humoristes de Méxicu]