Abrir el menú principal

Sid Grauman

actor de cine estauxunidense (1879–1950)

Sidney Patrick Grauman (17 de marzu de 18795 de marzu de 1950) foi un empresariu y artista del mundu del espectáculu de nacionalidá estauxunidense conocíu por crear unu de los llugares de mayor fama del Sur de California, el Grauman's Chinese Theatre.[1]

Sid Grauman
Sid Grauman.jpg
Vida
Nacimientu Indianápolis17  de marzu de 1879
Nacionalidá Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
Fallecimientu Beverly Hills5 de marzu de 1950
Sepultura Forest Lawn Memorial Park Traducir
Oficiu
Oficiu actor de cine y empresariu
IMDb nm0336138
Cambiar los datos en Wikidata

BiografíaEditar

Primeros añosEditar

Nacíu en Indianápolis, Indiana, los sos padres yeren David Grauman, fináu en 1921 en Los Angeles, California, y Rosa Goldsmith (1853–1936).[2] Dambos yeren artistes teatrales con esperiencia en diversos circuitos del mundu del espectáculu.[3]

Siendo mozu, Grauman y el so padre dir a Alaska por cuenta de la fiebre del oru. Ellí trabayó como repartidor de periódicos.[4][5] N'Alaska, el mozu Grauman aprendió que la xente pagaba con arrogancia cuando deseyaba entretenimientu. Asina, Sid y el so padre empezaron a entamar eventos como combates de boxéu. Amás, foi n'Alaska onde Grauman vio la so primer película.[6] Anque nun consiguieron atopar oru, los Grauman fixéronse considerablemente ricos gracies a les sos actividaes d'entretenimientu.[6] Cuando la so tía paterna cayó enferma, el so padre dexó al nuevu Grauman n'Alaska mientres un tiempu, xuntándose finalmente cola so familia en San Francisco (California) en 1900.[3]

San FranciscoEditar

David y el so fíu decidieron abrir un teatru de vodevil en San Francisco. El so primer local atópase en Market Street, y yera el Teatru Unique.[7][8] Al poco tiempu añedieron les películes a los espectáculos de vodevil, y cuntaron con otru teatru, el Lyceum.[3][9][10][11] Los Grauman fueron decisivos pa fundar la Northwest Vaudeville Company, que tomaba dende San Francisco a Mineápolis y Portland, Oregón. La sociedá consiguía entretenimientu calidable a precios razonables na área del noroeste de los Estaos Xuníos.[12]

David Grauman intentó espandir el so negociu teatral a la ciudá de Nueva York y a la Mariña Esti. Por ello, mientres un tiempu Sid trabayó en Scranton, Pennsylvania, n'unu de los teatros de la familia.[13] Sicasí, ente 1905 y 1907 los Grauman sufrieron reveses económicos y perdieron los teatros Lyceum y Unique.[14]

Amás, el Terremotu de San Francisco de 1906 destruyó dambos locales, polo cual los Grauman quedáronse temporalmente fuera del negociu.[14] Sid foi capaz de salvar un proyeutor de cine d'ente les ruines y consiguió una tienda d'un predicador evanxelista en Oakland (California). Con eso y con dellos bancos d'una ilesia destruyida instalar nel llugar onde tuviera'l teatru Unique.[3] La familia dirixó la so tienda teatru mientres dos años y, aquel día, David Grauman yá abriera otru teatru, el New National. Los Grauman espandieron los sos locales en poco tiempu, estrenando l'Imperial y el Empress en San Francisco, amás de trabayando n'otres ciudaes del Norte de California.[3][9] En 1917 decidieron asitiase en Los Angeles y construyir teatros nesa ciudá, polo que contautaron con Adolph Zukor, el propietariu y fundador de Paramount Pictures, pa llograr un alcuerdu comercial. Zukor aceptó mercar los locales de los Grauman en San Francisco y ayudar financieramente pa llevar el so negociu a Los Angeles.[3]

Los AngelesEditar

En 1918 inauguróse'l primeru de trés destacaos locales cinematográficos en Los Angeles: el Million Dollar Theatre.[15] En 1921 David Grauman finó sópitamente ensin llegar a ver completase'l Grauman's Egyptian Theatre, que estrenóse al añu de la so muerte.[16][17] Agora trabayando por cuenta propia, Sid Grauman empezó a edificar un postreru local, el Grauman's Chinese Theatre, en 1926, inaugurándose'l 18 de mayu de 1927.[18]

Grauman nun yera l'únicu propietariu de Chinese Theatre, a pesar de llevar el so nome. Ente los sos socios na empresa atopábense Mary Pickford, Douglas Fairbanks y Howard Schenck. A los dos años de la inauguración, vendió'l so parte a la compañía Fox West Coast Theatres, anque siguió como direutor mientres el restu de la so vida.[5]

Les empreses de Grauman non dedicaes al entretenimientu nun tuvieron bones resultancies. Asina, formó Black Hills Exploration Corporation, dedicada a la estracción d'oru en Deadwood (Dakota del Sur). Grauman convenciera a otres persones, ente elles al artista Al Jolson y a munchos executivos cinematográficos pa invertir na empresa, pero ésta nun tuvo ésitu y Grauman encamentó a los sos socios que retiraren la so inversión.[19]

Grauman foi bien conocíu ente les principales estrelles de Hollywood, calteniendo cercana amistá con munches d'elles, como nel casu de Roscoe Arbuckle,[20] qu'empezara a trabayar pa Grauman como cantante nel so Teatru Unique en San Francisco.[21] Gracies a les sos empreses en San Francisco, los Grauman conocíen a persones como Charlie Chaplin y Mary Pickford. Ello ye que David Grauman foi'l qu'escurrió'l llamatu de Pickford, la "Novia d'América".[22]

Grauman, que nunca se casó, tuvo siempres dedicáu a la so madre, siendo ella la única persona non célebre en dexar la so buelga marcada nel Teatru Chinu Grauman.[2][6][23] Anque Grauman tuvo siempres estrechamente rellacionáu cola industria del cine, nunca apaeció nuna cinta hasta un añu antes de la so muerte, ocasión na que fixo un cameo.[5] Viviendo mientres 35 años nel Hotel Ambassador de Los Angeles, Grauman pasó los sos últimos seis meses de vida nel Cedars-Sinai Medical Center, pero non por causa de una enfermedá, sinón porque-y gustaba morar ellí.[24]

Fallecimientu y legáuEditar

Grauman recibió un Óscar honoríficu en 1949 pola so contribución a la exhibición de les producciones cinematográfiques.[25] Amás, concedióse-y una estrella nel Paséu de la Fama de Hollywood, nel 6379 de Hollywood Boulevard.[26] Per otra parte, Grauman foi unu de los 36 fundadores de l'Academia d'Artes y Ciencies Cinematográfiques.[27]

Sid Grauman finó por causa d'una cardiopatía isquémica nel Cedars-Sinai Medical Center de Los Angeles el 5 de marzu de 1950.[1][4][5][28] Foi soterráu nel Campusantu Forest Lawn Memorial Park de Glendale (California).[29]

ReferenciesEditar

  1. 1,0 1,1 Sid Grauman, Hollywood Theater Owner, Dies At 70.. The News and Courier. 6 de marzu de 1950. http://news.google.com/newspapers?id=641IAAAAIBAJ&sjid=hwgNAAAAIBAJ&pg=2105,1266854&dq=sid+grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  2. 2,0 2,1 Death Ends Hollywood Mother And Son Idyll. The News-Sentinel. 11 de xunu de 1936. http://news.google.com/newspapers?id=CoVYAAAAIBAJ&sjid=FkQNAAAAIBAJ&pg=1056,5744048&dq=sid+grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  3. 3,0 3,1 3,2 3,3 3,4 3,5 Saperstein, Susan. «Grauman's Theaters». San Francisco City Guides. Consultáu'l 5 de xunu de 2011.
  4. 4,0 4,1 Sid Grauman Dies; Cinema Showman. Youngstown Vindicator. 6 de marzu de 1950. http://news.google.com/newspapers?id=wI5IAAAAIBAJ&sjid=24MMAAAAIBAJ&pg=774,1282343&dq=sid+grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  5. 5,0 5,1 5,2 5,3 Famed Showman Sid Grauman Dies. The Pittsburgh Press. 6 de marzu de 1950. http://news.google.com/newspapers?id=1D8bAAAAIBAJ&sjid=T00EAAAAIBAJ&pg=3209,2372755&dq=sid+grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  6. 6,0 6,1 6,2 (2010) en Perigee Trade: Eureka!: The Surprising Stories Behind the Escurres That Shaped the World. ISBN 0399535896.
  7. The Little Xeorxa Magnet At Grauman's Unique Theater. The Evening News. 5 de xunetu de 1905. http://news.google.com/newspapers?id=QFtKAAAAIBAJ&sjid=OiENAAAAIBAJ&pg=884,99565&dq=grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  8. Bank Robbers Are Caught. The Evening News. 26 d'ochobre de 1904. http://news.google.com/newspapers?id=xCUiAAAAIBAJ&sjid=_KMFAAAAIBAJ&pg=847,4405870&dq=grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  9. 9,0 9,1 (1916) en Moving Picture exhibitors' Association: The Moving Picture World.
  10. New Novelty Theater. The Evening News. 8 de marzu de 1904. http://news.google.com/newspapers?id=_1oiAAAAIBAJ&sjid=7qMFAAAAIBAJ&pg=2783,2517449&dq=grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  11. She Likes To Swallow Swords. The Evening News. 20 de marzu de 1905. http://news.google.com/newspapers?id=RBhKAAAAIBAJ&sjid=PiENAAAAIBAJ&pg=3364,2864973&dq=grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  12. A Big Vaudeville Combine. The Evening News. 6 de mayu de 1903. http://news.google.com/newspapers?id=XTAiAAAAIBAJ&sjid=IKQFAAAAIBAJ&pg=962,4470021&dq=grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  13. Breezy Sid Now In Scranton. The Evening news. 18 d'ochobre de 1905. http://news.google.com/newspapers?id=mFtKAAAAIBAJ&sjid=OiENAAAAIBAJ&pg=792,4148981&dq=grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  14. 14,0 14,1 Grauman Uses Axe In His Unique Theater. The Evening News. 30 de xineru de 1906. http://news.google.com/newspapers?id=QJUkAAAAIBAJ&sjid=p-MFAAAAIBAJ&pg=1101,1189074&dq=grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  15. Grauman's Opens At Eight Tonight. 1 de febreru de 1918. http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/339442422.html?dids=339442422:339442422&FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Feb+01%2C+1918&autor=&pub=Los+Angeles+Times&desc=GRAUMAN'S+OPENS+AT+EIGHT+TONIGHT.&pqatl=google. Consultáu 'l 6 de xunu de 2011.  "D.J. Grauman and Sid Grauman tonight join the ranks of Los Angeles' theatrical magnates in the formal opening of their new milliondollar theater at Third and Broadway." (pay-per-view)
  16. D.J. Grauman Passes Away. 6 d'abril de 1921. http://pqasb.pqarchiver.com/latimes/access/328346522.html?dids=328346522:328346522&FMT=ABS&FMTS=ABS:AI&type=historic&date=Apr+06%2C+1921&autor=&pub=Los+Angeles+Times&desc=D.J.+GRAUMAN+PASSES+AWAY.&pqatl=google. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. "D.J. Grauman, veteran theatrical man and motion-picture exhibitor of California and vice-president of the Grauman Theatrical Enterprises, died llate yesterday afternoon at his home, 6622 St. Frances Court, Hollywood. Death came after an illness of less than two days, presumably from heart failure brought about by a cold." (pay-per-view)
  17. «A Brief History of the Egyptian Theater». Hollywood Egyptian Theater. Archiváu dende l'orixinal, el 27 de setiembre de 2011. Consultáu'l 5 de xunu de 2011.
  18. «Chinese Theatre History». Chinese Theatres. Archiváu dende l'orixinal, el 31 de mayu de 2011. Consultáu'l 5 de xunu de 2011.
  19. Mine Promoter Loses Big Suit. The Telegraph Herald. 30 d'abril de 1937. http://news.google.com/newspapers?id=6t5BAAAAIBAJ&sjid=-6kMAAAAIBAJ&pg=4541,3909444&dq=sid+grauman&hl=en. Consultáu 'l 6 de xunu de 2011. 
  20. Tracy, M.D. (25 de setiembre de 1921). Fatty's Wife Near Tears As Tattered Clothing Of Dead Girl Is Produced. The Pittsburgh Press. http://news.google.com/newspapers?id=SLgaAAAAIBAJ&sjid=tUkEAAAAIBAJ&pg=6297,1130214&dq=arbuckle+grauman&hl=en. Consultáu 'l 6 de xunu de 2011. 
  21. She Must Use 7 Mirrors. The Evening News. 31 de xineru de 1905. http://news.google.com/newspapers?id=HBhKAAAAIBAJ&sjid=PiENAAAAIBAJ&pg=744,1086129&dq=grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  22. (2006) en BL Press LLC: The Story of Hollywood: An Illustrated History. ISBN 0977629902.
  23. Sid Grauman, Showman, Dies. Calgary Herald. 6 de marzu de 1950. http://news.google.com/newspapers?id=sSlkAAAAIBAJ&sjid=tXsNAAAAIBAJ&pg=7452,746458&dq=sid+grauman&hl=en. Consultáu 'l 6 de xunu de 2011. 
  24. Mosby, Aline (10 d'agostu de 1956). You're Not Sick In Hollywood Unless You're Sick At Cedars. The Milwaukee Journal. http://news.google.com/newspapers?id=wg0oAAAAIBAJ&sjid=-SUEAAAAIBAJ&pg=3745,4211934&dq=sid+grauman&hl=en. Consultáu 'l 6 de xunu de 2011. 
  25. Olivier, Wyman Award Winners; 'Hamlet' Takes Top Film Honor. Lewiston Morning Tribune. 25 de marzu de 1949. http://news.google.com/newspapers?id=7GpfAAAAIBAJ&sjid=4y4MAAAAIBAJ&pg=2999,2034707&dq=grauman+oscar&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 
  26. «Hollywood Walk of Fame Star-Sid Grauman». TIMAR. Consultáu'l 5 de xunu de 2011.
  27. «History of the Academy». Academy of Motion Picture Arts and Sciences. Archiváu dende l'orixinal, el 5 de xunu de 2011. Consultáu'l 5 de xunu de 2011.
  28. Sid Grauman Dies. Theatre Owner, 70. 'Immortalized' Movie Stars by Recording Hand and Footprints in Wet Concrete. New York Times. 6 de marzu de 1950. «Sid Grauman, showman and theatre owner, who built the Egyptian and Chinese Theatres on Hollywood Boulevard, died today at the age of 70.». 
  29. Rites Honor Sid Grauman. Eugene Register-Guard. 10 de marzu de 1950. http://news.google.com/newspapers?id=GypQAAAAIBAJ&sjid=uQsEAAAAIBAJ&pg=6898,4876332&dq=sid+grauman&hl=en. Consultáu 'l 5 de xunu de 2011. 

Enllaces esternosEditar