Abrir el menú principal

Dame Angela Brigid Lansbury, DBE (Londres, 16 d'ochobre de 1925) ye una actriz y cantante inglesa, candidata al Óscar en trés causes y al Premiu Emmy en dieciocho. Ganadora d'un Premiu Óscar honoríficu, seis premios Globu d'Oru y de cinco Tony, foi xunto a Julie Harris la única en ser tantes vegaes galardonada col máximu premiu del teatru de Broadway.

Angela Lansbury
Angela Lansbury (8356239174).jpg
Vida
Nacimientu

Regent's Park Traducir16  d'ochobre de 1925

(93 años)
Nacionalidá Bandera del Reinu Xuníu Reinu Xuníu
Bandera de Estaos Xuníos d'América Estaos Xuníos
Familia
Padre Edgar Lansbury
Madre Moyna MacGill
Casáu/ada con Richard Cromwell  (1945 -  1946)
Peter Shaw  (1949 -  2003)
Fíos/es
Hermanos/es
Estudios
Estudios Webber Douglas Academy of Dramatic Art Traducir
Oficiu
Oficiu actriz, actriz de voz, cantante, productora de cine, escritora, actriz de xéneru, guionista, actriz de televisión, actriz de teatru y actriz de cine
Premios
Nominaciones
Instrumentu musical voz
Creencies
Partíu políticu Partido Laborista Traducir
IMDb nm0001450
www.angelalansbury.net
Cambiar los datos en Wikidata

Apaeció en numberoses películes y series, incluyendo la película de Disney La Bruxa Novata (como "Eglantine Price") y El llargu y templáu branu. A edá madura especializar en papeles en producciones d'intriga, como los filmes Muerte nel Nilu y L'espeyu rotu, y la llonxeva serie de televisión "Escribióse un crime". Amás, punxo la voz a la señora Potts en Beauty and the Beast.

Índiz

Biografía y carreraEditar

OríxenesEditar

Nieta del candidatu a Primer Ministru Llaborista George Lansbury, Angela Lansbury nació en Londres el 16 d'ochobre de 1925. Ye fía de l'actriz irlandesa Moyna MacGill (1895-1975). N'habiendo estudiáu drama na Webber Douglas Academy of Dramatic Arts, el so padre morrió cuando tenía nueve años.

En 1939 la so hermanasca Isolde Denham (fía del actor Reginald Denham) casóse con Peter Ustinov, y mientres la fiesta de bodes la so madre tramitó la posibilidá d'abandonar el Reinu Xuníu pol españíu de la Segunda Guerra Mundial, a bordu del últimu buque que travesó'l Atlánticu. En 1941, Moyna, Angela y los sos dos hermanos mellizos (Bruce y Edgar, nacíos en 1930) instalar n'Estaos Xuníos. Según la mesma Angela el rodar la película La bruxa novata (onde se faía cargu de trés neños sacupaos de los bombarderos de Londres) recordólu descomanadamente a la so infancia.

Primeros añosEditar

Los primeros años de Angela n'Estaos Xuníos trescurrieron en Nueva York; el so estrenu tuvo llugar a los 16 años en Canadá nel xéneru del music hall. Depués la familia camudar a Los Angeles onde la so madre y ella trabayaron en tiendes como caxeres y vendedores. Ellí aceptó papeles de repartu en delles películes d'ésitu que llueu-y daríen fama. En National Velvet (1944) encarnó a la hermana de Elizabeth Taylor. En Lluz qu'amorrenta[1] (George Cukor 1944) interpretó a l'ama de llaves de Ingrid Bergman, papel que-y valió'l so primer candidatura a los Óscar. Al añu siguiente repitiría la fazaña al ponese na piel d'una nueva actriz que se suicidaba en abandonándola el so noviu en La semeya de Dorian Gray, basada na novela homónima de Óscar Wilde, onde trabayó tamién la so madre.

Esi mesmu añu casóse con Richard Cromwell, de quien se divorciaría un añu dempués. Llueu contraería segundes nupcies en 1949 col productor Peter Shaw (1918-2003).

No profesional caltenía un contratu cola Metro Goldwyn Mayer, compañía so la cual rodó L'estáu de la Unión (na qu'encarnó a una muyer amargurida pola alcordanza del so padre difuntu), Sansón y Dalila (Cecil B. DeMille, 1949), onde interpretó a Semadar, la hermana mayor de Dalila; y Los trés mosqueteros (George Sidney, 1948), onde apaeció afatiada como Ana d'Austria.

Dos años más tarde llogró la nacionalidá estauxunidense.

 
En 1957 colos sos dos fíos.

Cine y consagración en BroadwayEditar

La nacencia del so fíu Anthony Shaw en 1952 alloñar del cine mientres esa década na qu'intervieno en poques películes: la esbarriada El bufón del rei (1955) con Danny Kaye, Basil Rathbone y Glynis Johns[2]; Ma complícanos la vida (Vincente Minnelli, 1957), y El llargu y templáu branu, onde interpretó a l'amiga alcohólica de Orson Welles.

En 1962 producióse'l so regresu con El mensaxeru del mieu (John Frankenheimer). El so papel de madre posesiva, fervosa anticomunista, casi-y apurre un Óscar a la meyor actriz de repartu[3][4] qu'a últimu momentu recayó en Patty Duke.

Cola popularidá cinematográfica recuperada, Angela Lansbury volvió al teatru onde protagonizó'l mayor ésitu de Broadway de les temporaes 1966-1969: el musical Mame que la consagra como estrella absoluta y pol que gana'l Premiu Tony como la meyor actriz nun musical mientres espacia les sos intervenciones cinematográfiques, ente elles la llevada a cabu en La historia más grande enxamás contada (1965).

L'ésitu de Mame nun se repitió con Dear World, un musical basáu na pieza teatral La Lloca de Chaillot de Jean Giraudoux; pero Lansbury recibió escelentes crítiques y finalmente un Premiu Tony a meyor actriz del añu como la Condesa Aurelia.

Los años setenta arrincaron col estrenu de La bruxa novata (Robert Stevenson, 1971), cinta de la Disney na que Lansbury interpretó a la Señorita Price, una solterona qu'emplega les sos conocencies de bruxería pa combatir ―cola ayuda d'unos neños güérfanos qu'acueye na so casa― a les tropes nazis que asuelan Reinu Xuníu. Doce meses dempués recibía una candidatura a los Globos d'Oru.

En 1973 torna al musical con Gypsy, estrenáu en Londres con gran ésitu y depués lleváu a Broadway; va ser la so penúltima creación pa un papel de musical. Gana'l so tercer Premiu Tony como meyor actriz del añu en Broadway.[5]

Muerte nel NiluEditar

En 1978 reverdeció lloreos nel cine al encarnar a Salomé Otterbourne en Muerte nel Nilu (John Guillermin), protagonizada pol so ex cuñáu Peter Ustinov, David Niven y un repartu d'estrelles. Les condiciones precaries de rodaxe n'Exiptu —l'actriz tuvo que compartir camarín con Maggie Smith y Bette Davis— llueu se vieron compensaes: el so papel d'escritora de noveles erótiques alcoholizada y que tenía qu'encarar una posible demanda de bilordiu llevó-y a les puertes de los Premios BAFTA. Pela so parte la National Board of Review proclamar la meyor actriz de repartu del añu. La crítica incidió na preferencia de Angela Lansbury polos papeles con mayor edá a la suya.

Los productores de Muerte nel Nilu, John Brabourne y Richard Goodwin, taben tan satisfechos col so trabayu que-y ufiertaron la posibilidá d'interpretar a Mrs. Marple en L'espeyu rotu (1980), tamién basada nun relatu de Agatha Christie, onde compartió cartelu con una llarga llista d'estrelles veteranes: Tony Curtis, Elizabeth Taylor, Kim Novak, Rock Hudson, Geraldine Chaplin y Edward Fox. A partir d'entós consolidóse la so imaxe de señora mayor, rebosante de sabiduría y humanidá, capaz d'entender los problemes de los demás d'un solu golpe de vista y mengualos a base de bonos conseyos, vitalidá, serenidá, humor, paciencia y ciñu.

Neso años tamién fixo cine, como la participación como la Pirata Ruth na versión filmada de la opereta de Gilbert y Sullivan, Los pirates de Penzance con Linda Ronstadt y Kevin Kline (1983)[6] y nuna participación na grabación de The Beggar's Opera (La ópera del méndigu) xunto a Joan Sutherland y Kiri Te Kanawa.

Escribióse un crimeEditar

 
Angela Lansbury en 2007.

La so imaxe de señora mayor, sabia y daqué cacipladora, acuñada en Muerte nel Nilu, acentuóse cuando'l so home Peter Shaw empecipió la producción de la serie Murder, She Wrote (Escribióse un crime), de la que se grabaríen múltiples temporaes na década 1984-94. El so papel de Jessica Fletcher, escritora de noveles policiaques aficionada a resolver asesinatos, apurrió-y una notable flecha que se tradució con múltiples candidatures a los Premios Emmy ―magar nenguna traducida nuna estauína― según dellos Globos d'Oru.

En plenu ésitu profesional, Neil Jordan llamar pa encarnar a Angela Carter na película de cultu En compañía de llobos. A pesar d'ello decidió avanzar na so carrera televisiva compaxinando'l so trabayu na serie con dalgún telefilme como Mrs. Harris goes to Paris, xunto a Omar Sharif, el doblaxe de películes d'animación (Beauty and the Beast, Anastasia) y delles apaiciones públiques como la que llevó a cabu en 1993 cuando apurrió'l Premiu Jean Hershoft a Elizabeth Taylor pol so llabor humanitaria.

En 1995 remató les grabaciones de Escribióse un crime, entornándose na enseñanza del oficiu d'actor. Ente los sos alumnos podemos destacar a Matthew Goode. Coles mesmes tuvo qu'atender a dellos problemes familiares.

Últimos trabayosEditar

En 2003 finó'l so home. Pa sobrollevar la perda, Angela Lansbury retomó la so carrera, protagonizando más telefilmes sobre Jessica Fletcher y tornando a la gran pantalla con La neñera máxica (Kirk Jones), sobre un guión de Emma Thompson. Pero un frayatu de la rodía torgó-y participar na adaptación de The Last Unicorn. Tamién participó en doblaxe de xuegos como Kingdom Hearts 2.

Dempués de veinticinco años, en 2007 tornó a Broadway na obra Deuce de Terence McNally recibiendo una nominación pa un premiu Tony. En marzu de 2009, retornó como Madame Arcati en Espíritu traviesu (Blithe Spirit) de Noel Coward.

Pel branu de 2011 torna a la gran pantalla protagonizando la comedia The Popper's Penguins (Los pingüinos del sr. Popper) xuntu col actor Jim Carrey. La película foi estrenada n'Estaos Xuníos el 17 de xunu.

En septiembre de 2013, la Xunta de Gobernadores de l'Academia de Hollywood concedió-y el Óscar honoríficu n'honor a les sos trayectories nel mundu del cine, rindiendo "tributu a individuos que fixeron contribuciones indelebles nos sos respeutivos campos".[7]

Vida personalEditar

Casóse en primeres nupcies con Richard Crownell, col que duró namái un añu. Depués con Peter Shaw (1918-2003) quien finó a los 85 años y con quien tuvo dos fíos: l'actor Anthony Pullen Shaw y Deirdre Angela Shaw.

Los sos hermanos Edgar y Bruce fueron productores de cine y televisión y axentes teatrales. Edgar ye'l padre del direutor y actor James Lansbury y David Lansbury, tamién actor.

TeatruEditar

 
Presentación de l'actriz nel reclamu de la película de 1945 La semeya de Dorian Gray

CineEditar

TelevisiónEditar

  • Murder, She Wrote, n'español Escribióse un crime (1984-1994), anque en Llatinoamérica llamóse Reportera del crime y en Cataluña "S'hai escrit un crim".
  • Lace (1984) Miniserie *

Lace II (1985) Miniserie

TelefilmesEditar

  • Mrs Harris goes to Paris (1992).

BibliografíaEditar

  • 1987 - Angela Lansbury: A Biography de Margaret W. Bonanno
  • 1990 - Angela Lansbury's Positive Moves de Angela Lansbury con Mimi Avins
  • 1996 - Angela Lansbury: A Life on Stage and Screen de Rob Edelman y Audrey Y. Kupferberg
  • 1997 - The Unofficial Murder, She Wrote Casebook de James Robert Parish
  • 1999 - Balancing Act - The Authorized Biography of Angela Lansbury de Martin Gottfried

Premios y HonoresEditar

Premiu ÓscarEditar

Añu Categoría Trabayu Nomáu Resultáu
1945 Meyor Actriz de repartu Gaslight Nominada
1946 La semeya de Dorian Gray Nominada
1963 El mensaxeru del mieu Nominada
2013 Óscar honoríficu Ganadora

Premios BAFTAEditar

Añu Categoría Trabayu Nomáu Resultáu
1978 Meyor Actriz de repartu Muerte nel Nilu Nominada

Premios Globu d'OruEditar

Añu Categoría Trabayu Nomáu Resultáu
1946 Meyor Actriz de repartu La semeya de Dorian Gray Ganadora
1963 El mensaxeru del mieu Ganadora
1971 Meyor Actriz - Comedia o musical Something for Everyone Nominada
1972 Bedknobs and Broomsticks Nominada
1984 Meyor Actriz de repartu - Serie, Miniserie o Telefilme The Gift of Love: A Christmas Story Nominada
1985 Meyor Actriz - Serie dramática Murder, She Wrote Ganadora
1986 Nominada
1987 Ganadora
1988 Nominada
1989 Nominada
1990 Ganadora
1991 Nominada
1992 Ganadora
1993 Nominada
1995 Nominada

Premios EmmyEditar

Añu Categoría Trabayu Nomáu Resultáu
1983 Meyor actriz - Miniserie o telefilme Little Gloria... Happy at Last Nominada
1985 Primetime Emmy a la meyor performance individual nun programa musical o de variedaes Meyor performance individual - Programa musical o de variedaes Sweeney Todd Nominada
Meyor actriz - Serie dramática Murder, She Wrote Nominada
1986 Nominada
1987 Nominada
Primetime Emmy a la meyor performance individual nun programa musical o de variedaes Meyor performance individual - Programa musical o de variedaes Premios Tony de 1987 Nominada
1988 Meyor actriz - Serie dramática Murder, She Wrote Nominada
1989 Nominada
1990 Nominada
Primetime Emmy a la meyor performance individual nun programa musical o de variedaes Meyor performance individual - Programa musical o de variedaes Premios Tony de 1989 Nominada
1991 Meyor actriz - Serie dramática Murder, She Wrote Nominada
1992 Nominada
1993 Nominada
1994 Nominada
1995 Nominada
1996 Nominada
2004 Meyor actriz de reparto - Miniserie o telefilme The Blackwater Lightship Nominada
2005 Meyor actriz convidada - Serie dramática Law & Order Nominada

Premios SAGEditar

Añu Categoría Trabayu Nomáu Resultáu
1995 Meyor actriz - Serie dramática Murder, She Wrote Nominada
1996 Premiu d'Honor del Sindicatu d'Actores Ganadora

Premios TonyEditar

Añu Categoría Trabayu Nomáu Resultáu
1966 Premiu Tony a la meyor actriz principal nun musical Meyor actriz principal nun musical Mame Ganadora
1969 Dear World Ganadora
1975 Gypsy Ganadora
1979 Sweeney Todd Ganadora
2007 Premiu Tony a la meyor actriz principal nuna obra de teatru Meyor actriz principal Deuce Nominada
2009 Premiu Tony a la meyor actriz de repartu nuna obra de teatru Meyor actriz de repartu Blithe Spirit Ganadora
2010 Premiu Tony a la meyor actriz de repartu nun musical Meyor actriz de repartu nun musical A Little Night Music Nominada

Otres reconocenciesEditar

  • Medaya Nacional de les Artes del National Endowment for the Arts, Washington, 1997
  • 1994 Condecorada pola Reina Sabela II como Dame Commander of the British Empire
  • 1995 Disney Legend
  • 2000 Kennedy Center Honors
  • 2008 Doctor Honoris Causa, Universidá de Miami
  • 2015 Premiu Laurence Olivier a meyor actriz de repartu

ReferenciesEditar

Enllaces esternosEditar