Robert Brown

Robert Brown (Montrose, 21 d'avientu de 1773-Londres, 10 de xunu de 1857) foi un médicu, ciruxanu y botánicu escocés formáu na Universidá d'Edimburgu. Amás de pol so descomanáu trabayu d'escoyeta de la flora d'Australia, ye recordáu por haber afitáu'l términu "nucleu celular" y por afayar el movimientu de baturiciu de les partícules sobre la superficie de l'agua (denomináu movimientu browniano nel so honor), anque nun supo determinar les sos causes (el fenómenu sería esplicáu en términos de cinemática molecular por Albert Einstein en 1905).

Robert BrownInfobox plantae.png
Robert brown botaniker.jpg
Litografía del autor, 1855
presidente

1849 - 1853
Vida
Nacimientu

Montrose (es) Traducir[1]21  d'avientu de 1773

[9]
Nacionalidá escocés
Muerte

Londres[1]10  de xunu de 1858

[9] (84 años)
Sepultura cementerio de Kensal Green (es) Traducir
Estudios
Estudios Universidá d'Edimburgu
Universidá d'Aberdeen
Direutor de tesis Joseph Banks
Llingües llatín
Telugu
Oficiu
Oficiu botánicu, pteridólogu, briólogu, bibliotecariu, ciruxanu, soldáu, conservador de muséu, médicu, micólogu, físicunaturalista
Premios
Miembru de Royal Society
Academia Alemana de les Ciencies Naturales Leopoldina
Real Academia de les Ciencies de Suecia
Academia de Ciencies de San Petersburgu
Academia Estauxunidense de les Artes y les Ciencies
Real Academia Danesa de Ciencias y Letras (es) Traducir
Academia Prusiana de les Ciencies
Real Academia d'Artes y Ciencies de los Países Baxos
Academia de les Ciencies de Baviera
Accademia delle Scienze di Torino
Academia Francesa de les Ciencies
Abreviatura en botánica R.Br.
Cambiar los datos en Wikidata
Semeya del autor publicáu na enciclopedia francesa Noveau Larousse Ilustré (1866-1877).
Oliu del autor na so mocedá, pintáu por Henry William Pickersgill (1782-1875).
Semeya del autor escontra 1856.
Litografía realizada pol austriacu Rudolph Hoffmann (1820-1882), publicada en 1860 (dos años dempués de la muerte de Brown).
Portada del Prodromus.

SemblanzaEditar

Apuntar nel reximientu de Fencibles como ciruxanu en 1795. Aceptó un puestu a bordu del Investigator como naturalista al cargu de Mathews Findler, que taba a puntu de zarpar nun viaxe cartográficu a Australia. Mientres trés años efectuó una acabada investigación recoyendo unos 3400 especímenes, de los qu'unos 2000 yeren nuevos pa la ciencia. Una parte d'esta colección perder nel viaxe na Porpoise, en ruta a Londres.

Permaneció n'Australia hasta mayu de 1805. Mientres cinco años investigó sobre'l material recoyíu. En 1810, publicó los resultaos de les sos recueyes na so obra Prodromus Florae Novae Hollandiae et Insulae Van Diemen, la primer rellación taxonómica de la flora d'Australia.

Describió unes 1200 especies nueves pa la ciencia provenientes d'Australia occidental.[10]

Nun artículu científicu que lleó na Sociedá Linneana (Londres) en 1831 y que publicó en 1833, Brown dio nome al nucleu de les célules eucariotes. El nucleu yá fuera reparáu antes, quiciabes yá en 1682 pol microscopista neerlandés Anton van Leeuwenhoek. En 1802, Franz Bauer dibuxara'l nucleu como una carauterística normal de les célules vexetales. Pero Brown foi quien-y dio'l nome que lleva hasta l'actualidá (dándo-y creitu a les ilustraciones de Bauer). Tanto Bauer como Brown creíen que'l nucleu nun yera universal; y Brown pensaba que taba confináu puramente a les monocotiledónees.[11]

En 1827, esaminando granos de polen, espores de mofos, y Equisetum suspendíos n'agua al microscopiu, Brown reparó diminutes partícules con vacuolas nos granos de polen executando un continuu movimientu aleatoriu. Depués reparó'l mesmu movimientu en partícules de polvu, anulando la so anterior hipótesis que'l movimientu deber a que'l polen tenía vida. Él mesmu nun pudo dar una teoría explicatoria d'esi movimientu, denomináu más tarde movimientu browniano nel so honor.

EpónimosEditar

FísicaEditar

El movimientu circulatoriu de les partícules en suspensiones aguacientes lleva'l so nome, movimientu browniano,[12] foi descritu orixinalmente en 1785 por Jan Ingenhousz en partícules de carbón suspendíes n'alcohol. Marian Smoluchowski, casi simultáneamente con Albert Einstein, describió matemáticamente el fenómenu.

BotánicaEditar

El so nome conmemorar nel xéneru de yerbácees d'Australia Brunonia, y en numberoses especies australianes: Eucalyptus brownii, el mofu Tetrodontium brownianum, especie qu'afayó mientres se criaba en Roslin, Edinburgu mientres yera estudiante. Entá puede trátela nel sitiu del so descubrimientu.[13]

PublicacionesEditar

Ver tamiénEditar

AbreviaturaEditar

L'abreviatura R.Br. emplégase pa indicar a Robert Brown como autoridá na descripción y clasificación científica de los vexetales. (consulta la llista de tolos xéneros y especies descritos por esti autor nel IPNI).

ReferenciesEditar

  1. 1,0 1,1 Afirmao en: Gran Enciclopedia Soviética (1969–1978). Títulu: Броун Роберт. Data de consulta: 28 setiembre 2015. Editorial: Большая Российская энциклопедия. Llingua de la obra o nome: rusu. Data de publicación: 1969.
  2. 2,0 2,1 Biblioteca Nacional de Francia. «autoridaes BNF» (francés). Consultáu'l 10 ochobre 2015.
  3. 3,0 3,1 «Robert Brown». RKDartists.
  4. 4,0 4,1 Afirmao en: Encyclopædia Britannica Online. Identificador Encyclopædia Britannica Online: biography/Robert-Brown-Scottish-botanist. Apaez como: Robert Brown. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: inglés.
  5. 5,0 5,1 Afirmao en: SNAC. Identificador SNAC Ark: w6125snr. Apaez como: Robert Brown (botanist). Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: inglés.
  6. 6,0 6,1 Afirmao en: Who Named It?. Whonamedit? doctor ID: 2539. Apaez como: Robert Brown. Data de consulta: 9 ochobre 2017. Llingua de la obra o nome: inglés.
  7. 7,0 7,1 Afirmao en: Southern Africa Association for the Advancement of Science. S2A3 Biographical Database ID: 393. Apaez como: Robert Brown. Data de consulta: 9 ochobre 2017.
  8. 8,0 8,1 Afirmao en: KNAW Past Members. Identificador KNAW Historisch Ledenbestand: PE00004412. Apaez como: R. Brown. Data de consulta: 9 ochobre 2017.
  9. 9,0 9,1 Afirmao en: Enciclopedia Brockhaus. Identificador de Brockhaus Enzyklopädie en línea: brown-robert. Apaez como: Robert Brown. Llingua de la obra o nome: alemán.
  10. http://en.wikisource.org/wiki/1911_Encyclop%C3%A6dia_Britannica/Brown%2C_Robert
  11. Harris, Henry (1999): The birth of the cell (páxs. 76-81). Yale University Press.
  12. Brown, R. (1828): «On particles contained in the pollen of plants; and on “the xeneral existence of active molecules in organic and inorganic bodies”», artículu n'inglés na revista Philosophical Magacín, 4, páxs. 161-173. Londres, 1828.
  13. "Bryology (mosses, liverworts and hornworts)" Royal Botanic Garden Edinburgh. Vistu 15 de mayu de 2008.

Enllaces esternosEditar

Plantía:Wikisource1911Enc