José Luis Sampedro

José Luis Sampedro Sáez (Barcelona, 1 de febreru de 1917-Madrid, 8 d'abril de 2013)[1][2][3] foi un escritor, humanista y economista español qu'abogó por una economía «más humana, más solidaria, capaz de contribuyir a desenvolver la dignidá de los pueblos». En 2010 el Conseyu de Ministros otorgó-y la Orde de les Artes y les Lletres d'España pol so sobresaliente trayectoria lliteraria y pol so pensamientu comprometíu colos problemes del so tiempu». En 2011 concedióse-y el Premiu Nacional de les Lletres Españoles.[4]

José Luis Sampedro

15 de xunu de 1977 – 2 de xineru de 1979
(Llexislatura Constituyente)

Datos personales
Pareya Isabel Pellicer (1944-1986)
Olga Lucas (2003-2013)

Índiz

BiografíaEditar

Al añu de nacer, la so familia treslladóse a Tánger (Marruecos), onde vivió hasta los trelce años.[5] En 1935 llogró una plaza de funcionariu de aduanas en Santander y en 1936 foi movilizáu pol exércitu republicanu na Guerra Civil Española, combatiendo nun batallón anarquista. Pasa la guerra en Cataluña, Guadalaxara y Huete (Cuenca). Acabada la guerra, foi de nuevu llamáu a files y sirvió na guarnición de Melilla.[6]

En 1939 termina la so primer novela, La estatua d'Adolfo Espeyu. Pide y llogra el treslláu a Madrid en 1940, onde, en 1944, contrai matrimoniu con Isabel Pellicer y realiza los sos estudios universitarios de Ciencies Económiques, que remató en 1947 con Premiu Estraordinariu. En 1950 doctorar con una tesis sobre localización industrial que publica en 1951. Dende 1947 da clases na universidá y empieza amás a trabayar como economista pal Bancu Esterior d'España. Exerz amás d'asesor pal Ministeriu de Comerciu ente 1951 y 1957 y con esi cometíu garrasti a numberoses xuntes internacionales y na preparación del Plan de Estabilización de 1959. Amás incorpórase a la Secretaría Técnica del Ministeriu de Facienda en 1962. En 1955 yá se convirtiera en Catedráticu d'Universidá caderalgu de "Estructura ya instituciones económiques" na Universidá Complutense de Madrid, cuidao que ocupó hasta 1969, compaxinándolo con diversos puestos nel Bancu Esterior d'España, algamando'l nivel de subdireutor xeneral. Daquella escribe la pieza teatral Un sitiu pa vivir (1955). Publica Realidá económica y analís estructural (1958) y El futuru européu d'España (1961). Tamién en 1961 publica la so primer novela, El ríu que nos lleva, que la so estructura fundir nel I Ching.

Ente 1965 y 1966, ante les destituciones de los catedráticos na universidá española Aranguren y Tienru Galván, decide faese profesor visitante nes universidaes de Salford y Liverpool. Xuníu a ellos, xuntu con otru profesores, crean el Centru d'Estudios ya Investigaciones (CEISA), que sería cerráu pol Gobiernu tres año dempués. En 1967 publicó Les fuerces económiques del nuesu tiempu, traducíu a cinco idiomes. En 1968 foi designáu Ann Howard Shaw Lecturer na universidá norteamericana Bryn Mawr College; ye depués profesor nes britániques Universidá de Salford (1969-1970) y Liverpool (1970-1971). En 1969 apaez, en collaboración col catedráticu Rafael Martínez Cortiña, el so manual de Estructura económica, que sirvió de llibru de testu nes universidaes españoles.

A la so vuelta a España pide la excedencia na Universidá Complutense y dende setiembre de 1971 vuelve al so antiguu puestu de funcionariu d'aduanes. Publica El caballu desnudu (1970), una sátira que-y dexará desafogar les sos frustraciones ante la situación del país. En 1972 participa na III Conferencia de la UNCTAD en Santiago de Chile y como economista consultor del Bancu Internacional de Reconstrucción y Fomentu nuna misión na República Dominicana. En 1976 vuelve al Bancu Esterior d'España como economista asesor. En 1977 foi nomáu senáur por designación real, nes primeres Cortes democrátiques, cuidao que ocuparía hasta 1979.

En paralelu a la so actividá profesional como economista, publica diverses novelas y tres la so xubilación sigue dedicáu a escribir, consiguiendo grandes ésitos con obres como Ochobre, ochobre (1981), quiciabes la so meyor novela; La sorrisa etrusca (1985) o la novela histórica La vieya serena (1990). Los sos ésitos lliterarios coinciden cola tráxica noticia de la muerte de la so esposa, Isabel Pellicer, en 1986.

En 1990 foi nomáu miembru de la Real Academia Española, onde'l so heterodoxu discursu d'ingresu, Dende la frontera,[7] tien enforma que ver cola tema de la so obra La vieya serena, publicada esi mesmu añu, considerada un cantar a la vida, al amor y a la tolerancia.

Casar en Alhama d'Aragón (Zaragoza), en 2003, cola escritora, poetisa y traductora Olga Lucas. Dende diba tiempu pasaba parte del añu en Tenerife, una tierra que los sos símbolos, el drago y el Teide, sirviéronlu pa componer La sienda del drago.

Exerció'l so humanismu críticu alrodiu de la decadencia moral y social d'Occidente, del neolliberalismu y les brutalidaes del capitalismu. En referencia a esto, punxo'l so granu de sable nes protestes n'España de mayu de 2011 escribiendo'l prólogu a la edición española del llibru ¡Indignáivos!, de Stéphane Hessel.

Finó'l 8 d'abril de 2013, en Madrid, a los 96 años d'edá.

DistincionesEditar

Sampedro foi presidente honorariu non executivu de la empresa Sintratel, xuntu con José Saramago.[8] En 2008, foi condecoráu cola Medaya de la Orde de Carlomagno del Principáu d'Andorra. N'abril de 2009 foi investido como Doctor Honoris Causa de la Universidá de Sevilla. El 2 de xunu de 2010 concedióse-y el XXIV Premiu Internacional Menéndez Pelayo polos sos múltiples aportaciones al pensamientu humanu» dende les sos facetes d'economista, escritor y profesor, recibiendo'l galardón el 22 de xunetu de 2010.

El Conseyu de Ministros de 12 de payares de 2010 otorgó-y la Orde de les Artes y les Lletres d'España pol so sobresaliente trayectoria lliteraria y pol so pensamientu comprometíu colos problemes del so tiempu».

En 2011, recibió'l Premiu Nacional de les Lletres Españoles .

El 24 de mayu de 2012 foi investido Doctor Honoris Causa pola Universidá de Alcalá.[9]

NacionalesEditar

España:

EstranxeresEditar

ReconocenciesEditar

Dende'l 5 de xunetu de 2014 preséntase una esposición permanente de la so vida y obra nel pueblu que vio forxar el so últimu amor: Alhama d'Aragón. Más concretamente en casar palaciu. La so vilba, Olga Lucas, inaugurar en felicidá fecha. En 2014 l'Asociación Internacional Humanismu Solidariu apurrió-y a títulu póstumu l'I Premiu Internacional Humanismu Solidariu "Erasmo de Rotterdam".

ObresEditar

Obres económiquesEditar

  • Principios prácticos de localización industrial (1957)
  • Realidá económica y analís estructural (1959)
  • Les fuerces económiques del nuesu tiempu (1967)
  • Conciencia del subdesarrollu (1973)
  • Inflación: una versión completa (1976)
  • El mercáu y nós (1986)
  • El mercáu y la globalización (2002)
  • Los mongoles en Bagdad (2003)
  • Sobre política, mercáu y convivencia (2006)
  • Economía humanista. Daqué más que cifres (2009)

NovelaEditar

CuentuEditar

TeatruEditar

  • El palombu de cartón (1948), impresa en 2007. Premio Calderón de la Barca de 1950.
  • Un sitiu pa vivir (1955), impresa en 2007.
  • El nuedu (1982)

Otres obresEditar

  • Escribir ye vivir (2005) -llibru autobiográficu escritu en collaboración con Olga Lucas-
  • La escritura necesario (2006) -ensayo-diálogu sobre la so obra novelística y la so vida. Edición y diálogu: Gloria palacios. Ed.Siruela.
  • La ciencia y la vida (2008) -diálogu xuntu al cardiólogu Valentín Fuster ordenáu por Olga Lucas-
  • Reacciona (2011)

Vease tamiénEditar

ReferenciesEditar

Enllaces esternosEditar