Streptopelia turtur

especie de páxaru
01-04-2021 09:50
Map marker icon – Nicolas Mollet – Birds – Nature – white.png Les especies d'aves con nome común en llingua asturiana márquense como NOA. En casu contrariu, conséñase'l nome científicu.

Rulla de mayuNOA (Streptopelia turtur) ye una especie d'ave columbiforme de la familia Columbidae qu'habita n'Europa, norte d'África y Asia Central.

Commons-emblem-notice.svg
 

Infobox animalia.png

Rulla de mayu
European Turtle Dove (Streptopelia turtur).jpg
Estáu de caltenimientu
Preocupación menor (LC)
Esmolición menor (IUCN 3.1)[1]
Clasificación científica
Reinu: Animalia
Filu: Chordata
Clas: Aves
Orde: Columbiformes
Familia: Columbidae
Xéneru: Streptopelia
Especie: S. turtur
(Linnaeus, 1758)
Distribución
Distribución de Streptopelia turtur
Distribución de Streptopelia turtur
     Área de cría.     Área d'invernada.Compiláu por BirdLife International and Handbook of the Birds of the World (2019) 2019.
[editar datos en Wikidata]

DescripciónEditar

La rulla de mayu ye un colúmbidu espodáu y de pequeñu tamañu, que mide ente 24 y 29 cm de llargu, tien un valumbu alar de 47 a 55 cm y pesa ente 85 y 170 g.[2][3] El so plumaxe ye polo xeneral parduzu. La so cabeza, pescuezu y lladrales son abuxaos, y presenta un llurdiu llistáu en negru y blancu carauterísticu nos llaterales del pescuezu. Les sos nales presenten un patrón escamáu, por cuenta de que les sos coberteres tienen el centru coritu y los cantos de color canela. El so pechu tien ciertu tonu vinosu, ente que'l so banduyu y la parte inferior de la so cola son blancos. Les sos plumes de vuelu tantu de les sos nales como de la so cola son pardu corites, magar que les de la so cola tienen la punta blanca, sacante les dos centrales, y los dos llaterales que son totalmente blanques. El so picu ye negru, y presenta una zona desnuda de color coloráu alredor de los sos güeyos d'iris mariellu. Les sos pates tamién son coloraes. Los xuveniles son de tonos más apagaos y parduzos, escarecen de los llurdios nel pescuezu y del motudu escuru de les nales, y les sos pates son parduces.

La so voz, como la d'otres rulles, ye nun arrullu monótonu y monocorde.

Taxonomía y etimoloxíaEditar

 
Exemplar de S. t. turtur n'Eslovaquia.
 
Pareya de rulles en Gran Canaria.

La rulla europea describióse científicamente por Linneo en 1758, na décima edición de la so obra Systema naturae,[4] col nome de Columba turtur Darréu foi treslladada al xéneru Streptopelia creáu por Charles Lucien Bonaparte en 1855.[4]

El nome del so xéneru, Streptopelia, ye d'etimoloxía griega. Compónse de la combinación de les pallabres στρεπτός (streptos) que significa «cadena» y πέλεια (pelia) «palombu», en referencia a los llurdios del pescuezu típicos de los sos miembros. Sicasí, el so nome específicu, turtur, ye la pallabra llatina, d'orixe onomatopéyicu, que significa «rulla».

Reconócense cuatro subespecies de rulla de mayu:[5][4]

Distribución y estáu de caltenimientuEditar

 
Son migratories y pasen l'iviernu nel Sahel y les sos proximidaes.

La rulla europea ye un ave migratoria que cría na zona sudoccidental del Paleárticu. El so área de reproducción estiéndese pola mayor parte d'Europa, quitando les rexones más septentrionales, Oriente mediu, Asia central y el norte d'África. Pasa l'iviernu nuna franca al sur del Sahara, que s'estiende pel Sahel hasta Etiopía.[1]

Según l'informe européu pa les Aves comunes 2007 la población de rulla de mayu cayó un 62% nos últimos tiempos.[6] Los grupos ecoloxistes aseguren que débese en parte a los cambeos nes práutiques agrícoles que faen que les granes y los biltos de los que s'alimenten seyan más escasos y en parte a la caza nos países mediterraneu. Según la Comisión Europea, cácense ente dos y cuatro millones de rulles en Malta, Xipre, Francia, Italia, España y Grecia.[7] Considérase especialmente problemática la situación en Malta l'únicu país de la Xunión Europea que dexa la caza mientres la migración de primavera cuando se dirixe a los sos cuarteles de reproducción.[8]

ComportamientuEditar

 
Güevu de Streptopelia turtur

Trátase d'una palomba rural, a diferencia de la Rulla turcaNOA (Streptopelia decaocto) que vive principalmente en zones urbanes. Vive en campos arbolaos, deveses y demás arbolees abiertes con abondosa vexetación arbustiva, preferentemente xunto a yerbazales y zones de llabranza onde s'alimenta. Fórmense bandaes en campos de rastroxos, a la gueta de granos, a la fin del branu, tres la collecha. Principalmente aliméntase de pequeñes granes y yerbes del suelu.

En primavera pequeños grupos migratorios traviesen Europa procedentes del norte d'África camín de los sos cuarteles de cría dende finales d'abril, y tornen a África en setiembre. Ye visitante branizu na mayor parte d'Europa, sacante Islandia, Irlanda y Escandinavia. Nun s'atopa n'altu monte; magar qeu sí en campos de cultivu n'agrosistemes non mui modificaos y en xardinos d'amplia estensión.

La exhibición de cortexu del machu ye asemeyada a la del palombu bravuNOA, anque con un vuelu menos ondulante y acompañáu de chasquíos coles nales al baxar. Arriendes, mientres la dómina de cría produz el carauterísticu arrullu grave y vibrante turrr, turrr, orixe del nome del so nome común. El so nial ye una pequeña plataforma de ramines, sobre les cañes de vexetación de ciertu altor. Aveza a poner dos güevos, y puede facer dos o tres niales per temporada, de mayu a xunetu.

 
The Turtle Dove de Sophie Gengembre Anderson.

Na culturaEditar

Quiciabes porque méntase-yos na Biblia (especialmente nel versu del Cantar de Cantar), pol so arrullu nidiu o'l fechu de que forme pareyes con fuertes venceyos, que puede vese como s'afechen y afalaguen col picu, les rulles de mayu convirtiéronse nun símbolu del amor fiel, llegando nel llinguaxe coloquial a significar tórtolos o tortolinos sinónimu de pareya de namoraos.[9]

Na Renacencia y postreramente, dellos poetes usaron el simbolismu del amor ente un Fénix y una rulla, como Robert Chester nel poema Love's Martyr (El mártir del amor) y William Shakespeare nel so poema curtiu The Phoenix and the Turtle (El Fénix y la Rulla).

ReferenciesEditar

  1. 1,0 1,1 BirdLife International (2012). «Streptopelia turtur» (inglés). Llista Roxa d'especies amenazaes de la UICN 2013.2.
  2. CRC Handbook of Avian Body Masses by John B. Dunning Jr. (Editor). CRC Press (1992), ISBN 978-0-8493-4258-5.
  3. European Turtle-Dove Streptopelia turtur (2011).
  4. 4,0 4,1 4,2 Zoonomen. «Taxonomía de Columbiformes.» (inglés). Consultáu'l 21 d'abril de 2015.
  5. Frank Gill y David Donsker. Pigeons. IOC World Bird List versión 5.1.
  6. Benjamin, Alison (21 d'avientu de 2007). «Study reveals severe torne of Europe's common birds». Guardian.co.uk.
  7. «Scientists warn of impending turtle dove British extinction». Malta Today. http://www.maltatoday.com.mt/lifestyle/environment/48705/scientists_warn_of_impending_turtle_dove_british_extinction#.VTT0-md0yUk. Consultáu 'l 20 d'abril de 2015. 
  8. «Malta votes in referendu on controversial spring shooting of migrating birds». Daily Telegraph. http://www.telegraph.co.uk/news/worldnews/europe/malta/11529741/Malta-votes-in-referendu-on-controversial-spring-shooting-of-migrating-birds.html. Consultáu 'l 20 d'abril de 2015. 
  9. 3ª acepción de tórtolo en diccionariu RAI.

BibliografíaEditar

  • Guía de campu de les aves d'España y d'Europa. Barcelona: Ediciones Omega. ISBN 84-282-1317-8.

Enllaces esternosEditar