Abrir el menú principal

El pueblu irlandés (irlandés: Muintir na hÉireann, na hÉireannaigh, na Gaeil) ye un grupu étnicu d'Europa Occidental que s'anició n'Irlanda, al noroeste d'Europa. Irlanda tuvo poblada dende'l megalíticu, que llegaron del actual País Vascu, ellos desenvolveríen la cultura megalítica, mesolítica, y adoptaríen la cultura celta, yá que nunca hubo nenguna invasión celta. Tou esto ye sabíu gracies al profesor de xenética humana Bryan Sykes. El irlandeses entemecer colos viquingos veníos de Noruega y Dinamarca na Edá Media. Los cambronormandos que llegaron a Irlanda, entemeceríense bien pocu, una y bones la mayoría morrió d'una epidemia nes grandes ciudaes onde se establecierón, solo'l 5% de la población por condáu n'Irlanda, tien ancestros normandos.

Pueblo irlandés
Otros nomes Éireannaigh
Población total 80.000.000 aprox.
Idioma irlandés, inglés, escocés del Ulster, Shelta
Relixón Católicos (mayoría), presbiterianos, Ilesia d'Irlanda, metodistes
Patronu San Patriciu
Asentamientos importantes
1ᵘ Flag of Ireland.svg Irlanda
3.900.660 hab.
2ᵘ Flag of the United States.svg Estaos Xuníos d'América [1]
36,915,325 hab.
3ᵘ Bandera del Reinu Xuníu Reinu Xuníu [2]
14.000.000 hab.
4ᵘ Flag of Canada.svg Canadá [3]
4,544,865 hab.
5ᵘ Bandera de Australia Australia [4]
2.000.000 hab.
6ᵘ Bandera d'Arxentina Arxentina [5][6]
1.000.000 hab.
7ᵘ Flag of Mexico.svg Méxicu [7][8][9]
300.000-600.000 hab.
8ᵘ Flag of New Zealand.svg Nueva Zelanda [10]
200.000 hab.
[editar datos en Wikidata]

Na actualidá, calcúlase que'l pueblu irlandés componer de 80 millones de persones, partíos de la siguiente manera: na islla d'Irlanda, 4.655.660;[11] República d'Irlanda, 3.900.660; Estaos Xuníos, 36.495.800;[12] Reinu Xuníu, 14.000.000;[13] Canadá, 4.354.155;[14] Australia, 1.900.000;[15]Méxicu, 500.000.[16][17] Arxentina, 500.000.[18] Amás, alredor de 800.000 persones nacíes n'Irlanda moren en Gran Bretaña, con unos 14 millones adicionales que reclamen cuntar con ascendencia irlandesa.,[19]

A lo llargo de la hestoria, esistieron munchos irlandeses notables. Asina, el monxu y misioneru irlandés del sieglu VI Columbano de Lexehuil ye vistu como unu de los "padres d'Europa",[20] siguíu por Kilian de Wurzburgu y Virgilio de Salzburgu. El científicu Robert Boyle ye consideráu'l "padre de la química". Ente'l esploradores irlandeses famosos atópense Brandán, Ernest Shackleton y Thomas Crean. Según dellos rexistros, el primer neñu européu nacíu en América del Norte tenía ascendencia irlandesa polos dos llaos;[21] ente que tamién foi un irlandés quien pondría pie per primer vegada en suelu americanu na espedición de Colón de 1492.[22]

El pueblu irlandés ye bien conocíu polos sos escritores. Hasta fines del periodu tempranu modernu, la mayoría de los irlandeses educaos falaba y escribía en llatín y griegu.[23] Los escritores irlandeses más notables en idioma inglés inclúin a Bram Stoker, Jonathan Swift, James Joyce, Oscar Wilde, William Butler Yeats, Samuel Beckett, Patrick Kavanagh y Seamus Heaney. Ente'l escritores en idioma irlandés del sieglu XX atópense Flann O'Brien, Peig Sayers, Muiris Ó Súilleabháin y Máirtín Ó Direáin.

Ye común atopar descendientes d'irlandeses fora d'Irlandasobremanera, en munchos países occidentales de fala inglesa. Históricamente, la emigración del pueblu irlandés haise por cuenta de factores políticos, económicos y a la opresión relixosa. Anguaño, la diáspora irlandesa ta conformada por más de 80 millones de persones esvalixaes en Gran Bretaña, Australia, Canadá, Arxentina, Nueva Zelanda, Méxicu, Francia, España y Alemaña. El mayor grupu de persones d'ascendencia irlandesa mora nos Estaos Xuníos, conxuntu que xube a diez veces más la mesma población n'Irlanda.

Llista d'irlandeses notablesEditar

Sheamus - Lluchador

Veronica Guerin - Periodista, asesinada en 1996

Ver tamiénEditar

ReferenciesEditar

  1. [1]
  2. One in four Britons claim Irish roots. BBC News. 16 de marzu de 2001. http://news.bbc.co.uk/2/hi/uk_news/1224611.stm. Consultáu 'l 28 de marzu de 2010. 
  3. [2]
  4. [3]
  5. «Flying the Irish flag in Arxentina». Western People (14 de marzu de 2008). Archiváu dende l'orixinal, el 14 d'ochobre de 2007. Consultáu'l 4 de xunetu de 2008.
  6. An Irish Argentine in the Easter Rising, irishabroad.com.]
  7. irlandeses mexicanos-the-irish-in-mexico?test-locale=&exposeKeys=&xg_pw=&xgsi=&id=6442157%3AAlbum%3A32395&groupId=&groupUrl=&xgi=&commentPage=&page=3 El irlandeses mexicanos-the-irish-in-mexico
  8. Mexico and Ireland
  9. Ireland's Invasion of the World: The Irish Diaspora in a Nutshell mexico
  10. [4]
  11. El censu (2006) de la República d'Irlanda
    • Archiváu el 16 d'ochobre de 2012 na Wayback Machine. rexistra una población total de 4.239.848, de los cualos alredor del 92% son irlandeses étnicos (8% son ingleses étnicos, escoceses, galeses, rusos, griegos, xudíos, etc.). El censu del Reinu Xuníu de 2006 contabiliza a 1.685.267 ciudadanos y residentes inmigrantes d'Irlanda del Norte, de los cualos alredor del 43,8% ó 755.000 son irlandeses étnicos (en redol al 54% son escotos y el restu son ingleses, pakistaníes, xudíos, etc.). El total combináu d'irlandeses étnicos en toa Irlanda ye, entós, 4.655.660.
  12. O.S. Census Bureau, 2007
  13. One in four Britons claim Irish roots
  14. «Ethnocultural portrait of Canada». Statistics Canada. Consultáu'l 4 de xunetu de 2008.
  15. El censu australianu de 2006 rexistra a 1,9 millones de persones de "ancestros" irlandeses. Recién medríes na cantidá d'aquellos identificaos como australianos suxure qu'esti númberu puede ser un subestimado de la cantidá real con ancestros irlandeses. Tamién la embaxada australiana en Dublín sostien qu'hasta'l 30% de los australianos tien dalgún grau d'ascendencia irlandesa: [5].
  16. [http://www.houstonculture.org/mexico/irish
  17. htmlhttp://deverespub.com/foín-irishand-irishmexican-ties/5776/]
  18. «Flying the Irish flag in Arxentina». Western People (14 de marzu de 2008). Archiváu dende l'orixinal, el 14 d'ochobre de 2007. Consultáu'l 4 de xunetu de 2008.
  19. «More Britons applying for Irish passports» (n'inglés). The Guardian. 13 de setiembre de 2006. http://www.guardian.co.uk/britain/article/0,,1871753,00.html. Consultáu 'l 15 de xunetu de 2009. 
  20. «Pope Calls Irish Monk a Father of Europe». Zenit News Agency (11 de xunetu de 2007). Archiváu dende l'orixinal, el 15 de xunu de 2008. Consultáu'l 15 de xunetu de 2007.
  21. Smiley, páx. 630
  22. MacManus, páxs. 343-344
  23. MacManus, páx. 215; 221-222; 461-462


Enllaces esternosEditar